از عجايب عالم سياست اين است که بسياري از سياستمداران در رويدادها و تحولات کشور چندين گام از جامعه و حتي قشر عوام عقبتر بوده و هنگامي که جامعه انتظار خطدهي صحيح و موضعگيري مبتني بر واقعيت از سوي افراد باسابقه و باتجربه را دارد نه تنها اين افراد رفتار صحيحي از خود بروز نداده، بلکه به دليل حب و بغض نسبت به افراد و جريانات به تحليلهاي نادرستي اقدام ميکنند که فرسنگها با حقايق فاصله دارد.
اين دسته از سياستمداران نه تنها خود در گمراهي به سر ميبرند بلکه گروهي از جامعه را هم با تعصبات خود به مسير اشتباه کشانده و حتي پس از آنکه همين قشر از جامعه به تبعيت از ساير افراد جامعه به حقايق صحنه و وقايع دست پيدا ميکنند، اين سياستمداران با پافشاري بر اشتباهات قبلي اصرار دارند تا جامعه در مسير مورد نظر آنها گام بردارد.
برجام مصداق مناسبي براي بازشناسي و تحليل رفتار قشري از سياستمداران است که طي ماههاي گذشته تلاش کرده با ارائه آمار و ارقام مخدوش، اولويت جامعه را موضوعات غيرضروري و دستچندم معرفي کرده و با بهرهبرداري از رسانههاي پرشمار خود باورهايي را به جامعه منتقل کنند که نهادينه شدن آن باورها تأمينکننده اهداف حزبي و جناحي اين جريان است.
از ماهها قبل از برگزاري انتخابات سال 92 سياستمداران يک جناح تلاش کردند با بهکارگيري ابزارهاي مختلف سياسي و رسانهاي اين باور را به جامعه ايراني بقبولانند که مذاکره با امريکا تنها راه اتمام مشکلات داخلي کشور و ايجاد رونق در عرصه اقتصاد است و چنانچه در چنين مسيري گام برداريم مردم ميتوانند زندگي بيدغدغهاي را به واسطه رفع کامل تحريمها تجربه کرده و به زندگي پراسترس توأم با مشکلات عديدهاي اقتصادي، شرايط مساعد را مشاهده کنند؛ وعدههايي که با گذشت سه سال از عمر دولت يازدهم هيچگاه محقق نشده است.
اين طيف از سياستمداران در حالي با آدرس غلط «مذاکره» موفق شدند بخشي از جامعه را با آراي خود همراه کنند که امروز بعد از آنکه جامعه شناخت مناسبي از نظام سلطه و غيرقابل اعتماد بودن آنها به دست آورده همچنان تلاش دارند برجام را تجربهاي موفق نشان داده و آن را حاوي دستاوردهاي بسياري وانمود کنند.
سياستمداران آدرس غلط ندهند به عنوان نمونه هاشميرفسنجاني يکي از سياستمداراني است که طي سالهاي اخير با انتشار خاطراتي خاص از حضرت امام(ره)، خود را حامي مذاکره مستقيم با امريکاييها معرفي کرده و مرتفع نمودن مشکلات کشور را در گرو تعامل با اين کشور دانسته است؛ به گونهاي که وي قبل و بعد ازروي کار آمدن دولت روحاني با حمايت سرسختانه از تعامل رودررو با امريکا اين آدرس را به مردم جامعه نشان ميداد که راه فائق آمدن بر مشکلات مالي و غيرمالي در داخل، مذاکره با امريکا و رفع نگرانيهاي مقامات اين کشور در عرصه منطقهاي و بينالملل است. رئيس تشخيص مصلحت نظام در سال 84 و رقابتهاي انتخاباتي در گفتوگو با باربارا اسلاوين، خبرنگار آتلانتيک تأکيد ميکند در صورتي که دوباره رئيسجمهور شود، همچنان از مذاکره با امريکا استقبال ميکند.
حمايتهاي مکرر هاشميرفسنجاني پس از رويکرد دولت يازدهم در قبال غرب و به ويژه امريکاييها نشان ميدهد که وي همچنان معتقد به اين است که گره کور مشکلات کشور را مذاکره و کوتاه آمدن در مقابل امريکاييها تعريف ميکند.
هاشميرفسنجاني که خود يکي از افرادي است که در ترغيب بخشي از جامعه به مذاکره با امريکا نقش محوري داشته و جايگاه ويژهاي در«ايجاد ترغيب و خوشبيني» در بخشي از جامعه نسبت به امريکاييها داشته است اينگونه از مذاکرات بيبهره هستهاي ياد ميکند: «... برجام به نفع همه است... در داخل ايران کساني پيدا ميشوند که ميگويند بايد برجام را نقض کنيم و گويا نميدانند که پشتوانه اين سند در داخل تصميمات نظام و سالها، مذاکره و بحث ميباشد.»
محمدجواد ظريف نيز بهمنماه 94 در نشست «فرصتهاي ايران پس از برجام» دستاوردهاي مذاکره مستقيم با امريکا را بياثر کردن پروژه ايرانهراسي و به بنبست کشاندن طرح عربستاني - اسرائيلي جهت جلوگيري از سرمايهگذاري در کشور عنوان ميکند.
يکي از مقامات بلندپايه دولتي نيز در فروردينماه 94 و قبل از توافق بر سر بيانيه لوزان دستاورد مذاکرات هستهاي را اينگونه بيان ميکند: «اعتراف قدرتهاي جهاني بر تسليمناپذيري ملت ايران، مهمترين دستاورد مذاکرات است... هيچ توافقي را امضا نميکنيم مگر اينکه تمام تحريمهاي اقتصادي همان روز لغو شود.»
دستاوردسازي براي شکست تئوري «مذاکره راه علاج کشور»دستاوردسازي براي مذاکره با امريکا در حالي طي ماههاي گذشته به صورت فشرده و گسترده توسط اين طيف صورت گرفته که بعد از گذشت هفت ماه از روز اجراي برجام و مسجل شدن بينتيجه بودن مذاکرات هستهاي براي جامعه، هدف اصلي امروز اين گروه از سياستمداران تلاش براي جلوگيري ازنااميدي جامعه از نسخه «مذاکره» است.
در شرايطي که امروز برجام نتوانسته دستاوردي «عيني» به همراه داشته باشد اين جریان به صورت هماهنگ تلاش ميکنند دستاوردهاي «ذهني» و «موهوم» را با همين هدف مورد تأکيد قرار دهند، آنگونه که يکي از چهرههاي تصميمگير دولت بدون اشاره به نقض برجام توسط امريکا و عدم رفع تحريمها، دستاورد مذاکره را «برداشتن سايه جنگ از سر کشور» عنوان ميکند و وزير امور خارجه کشورمان با اختصاص نمره 20 به برجام همچنان تلاش ميکند جامعه را نسبت به مذاکره با غرب اميدوار نگه دارد يا هاشميرفسنجاني در سيوسومين اجلاس مديران و رؤساي آموزش و پرورش کشور با انتقاد از کساني که برجام را سم مهلک ميدانند، دستاوردهاي شبهخيالي براي برجام عنوان ميکند و ميگويد: برداشتن سايه تهديد و جلوگيري از گسترش تحريم يکي از ارزندهترين کارهاي دولت دکتر روحاني است. متأسفانه عدهاي با اهداف سياسي اين دستاورد نظام را زير سؤال ميبرند، در حالي که ما قبل از آن در هواپيمايي، کشتيراني، بيمه، فروش نفت، بانک و صادرات و واردات مشکلات واقعي داشتيم. همين الان ۴۵۰ بانک سراسر دنيا با بانکهاي کشور کارمي کنند.»
اين طيف از سياستمداران خسارت اصلي را به بنبست رسيدن نسخه خود ساخته علاج کشور ميدانند؛ نسخهاي که طي آن تلاش شد جامعه به اين باور برسد که مذاکره با امريکا بر سر موضوعات مورد مناقشه ميتواند پاياني باشد بر مشکلات عديده اقتصادي و معيشتي و حال که نخستين تجربه مذاکره با غرب يا همان «برجام» به شکست انجاميده است، سياستمداران مورد اشاره بر همين اساس از شکست نسخه خود ساخته بيش از شکست برجام ناراحتند چراکه شکست نخست منافع حزبي را به خطر انداخته است.
