
پس از به ثمر نشستن پروژه كاهش سرعت توسعه فعاليتهاي صلحآميز هستهاي ايران، غربيها تلاش گستردهاي را براي توقف قدرت دفاعي ايران آغاز كردهاند. اين درست پيشبينياي بود كه پس از امضاي سند برجام توسط رسانهها و برخي از دلسوزان كشور صورت گرفت و همگي متفقالقول از ادامه فشارهاي ايالات متحده به رغم امضاي برجام، با بهانههاي جديد نظير موضوع حقوق بشر و توان موشكي كشور سخن به ميان آوردند.
اين فشارها بر جمهوري اسلامي ايران در حالي صورت ميگيرد كه غربيها در جريان مذاكرات با جمهوري اسلامي در خصوص برنامه صلحآميز هستهاي كشورمان، تلاش زيادي براي محدود كردن توان دفاعي كشورمان به كار بستند و در اين حوزه تمركز بيسابقهاي روي موضوع موشكهاي بالستيك كشورمان انجام دادند. آنها ميكوشيدند با پيوند زدن پرونده هستهاي به برنامه موشكي، اين دو را در يك چارچوب قرار دهند و بتوانند با ايجاد فشار در يك مسير هر دو برنامه را متوقف كنند.
اين در حالي بود كه اگرچه تيم مذاكرهكننده كشورمان حاضر به پذيرش اين موضوع نشدند و گروه 1+5 را مجبور كردند سند برجام را بدون اشاره به حوزه موشكي ايران امضا كنند اما واقعيت آن بود كه پس از اين امضا، محدود كردن موضوع موشكي در بخشي از قطعنامه ۲۲۳۱ شوراي امنيت كه پس از برجام به تصويب اين شورا رسيد و از آن به عنوان ضمانت اجرايي توافق برجام ياد ميشود، به صراحت ذكر شده بود.
آغاز تلاشها براي توقف برنامه موشكي ايران
در همين حال موضوعي كه در پس پرده برجام همچنان آن طور كه بايد و شايد رخ ننموده است، همين تلاشها براي توقف توان موشكي جمهوري اسلامي ايران است. در همين راستا، يكي از سناريوهايي كه توسط ايالات متحده در اين حوزه پيگيري ميشود، طرح ايجاد هراس از توانمنديهاي موشكي ايران است. بر اين اساس، اخيراً وزارت دفاع امريكا گزارشي را با موضوع توان نظامي ايران منتشر كرده كه نسخهاي از آن در رسانههاي مختلف در دسترس است.
در اين گزارش كه به سفارش كنگره تهيه شده، چند نكته حائز اهميت وجود دارد. در همين ارتباط پنتاگون عنوان كرده است كه از زمان حصول توافق هستهاي ميان ايران و گروه موسوم به 1+5، توان تهاجمي ايران در فضاي سايبري به تدريج تقويت شده و همزمان دقت موشكهاي بالستيك ايران افزايش يافته است. بخشي از اين گزارش كه به برنامه موشكي ايران مربوط ميشود، شباهت زيادي به گزارش دو سال اخير دارد. در اين بخش بار ديگر عنوان شده است كه ايران در حال حاضر «ذخيره قابل توجهي از موشكهايي دارد كه قادرند سرتاسر منطقه از جمله پايگاههاي نظامي ايالات متحده و اسرائيل را هدف قرار دهند.»
اين اولين گزارش سالانه پنتاگون در مورد ايران از زمان حصول برنامه جامع اقدام مشترك است. متن كامل گزارش كه شامل جزئيات طبقهبندي شده است، روز 31 مي(دو ماه پيش) به كميته دفاعي كنگره تحويل داده شده است. همچنين در بخش ديگري از اين گزارش ذكر شده است: از زمان جنگ ايران- عراق، تهران بر توسعه و به كارگيري موشكهاي بالستيك براي اعمال قدرت و مقابله با تهديدات فرضي اسرائيل، ايالات متحده و نيروهاي متحده آنها در خاورميانه، تأكيد بسياري داشته است. ايران ذخيره قابل توجهي از موشكهايي دارد كه قادرند سرتاسر منطقه از جمله پايگاههاي نظامي ايالات متحده و اسرائيل را هدف قرار دهند. رژيم همچنان به توسعه موشكهاي پيشرفتهتر ادامه ميدهد. ايران اعلام كرده است كه قصد دارد از سال 2016 به بعد، ماهوارهبري پرتاب كند كه در صورت بازطراحي به صورت يك موشك بالستيك، ميتواند به برد موشكهاي بالستيك قارهپيما هم برسد.
در بخشهاي ديگري از اين گزارش نيز عنوان شده كه ايران به توسعه توانمنديهايش براي دفاع از خاك اين كشور و كنترل مسيرهاي نزديك شدن، از جمله تنگه هرمز، در زمان درگيري نظامي ادامه ميدهد. ايران در حال به كارگيري سامانههاي تسليحاتي كشندهتري از جمله مينهاي دريايي پيشرفتهتر و موشكهاي بالستيك، زيردرياييهاي كوچك اما توانمند، پهپادهاي مسلح، سامانههاي موشك كروز ساحلي، هواپيماهاي تهاجمي و موشكهاي بالستيك ضدكشتي است.
تمام نيروهاي ايران همچنان به برگزاري مرتب تمرينات آمادگي كه با هدف تقويت توان بازدارندگي و به نمايش گذاشتن مزيت متقارن انجام ميشوند، ادامه ميدهند. ايران به طور تدريجي در حال تقويت توانمنديهاي تهاجمي سايبري هم است. فعاليتهاي مخفي ايران هم همچنان بدون وقفه ادامه دارد. نيروي قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامي هنوز هم ابزار كليدي سياست خارجي و اعمال قدرت اين كشور به خصوص در عراق، سوريه، لبنان، بحرين و يمن به شمار ميآيد. نيروي قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به تلاشهايش براي تقويت دسترسياش به كشورهاي خارجي و توانش براي حمايت و انجام عمليات تروريستي براي حفاظت و پيشبرد منافع ايران ادامه ميدهد.
نكات مهم يك گزارش
در همين حال برخي از ناظران شايد در نگاه نخست انتشار اين گزارش را نشانهاي از پيشرفت و توسعه ايران در فناوريهاي دفاعي قلمداد كنند اما با نگاهي دقيقتر به آن در مييابيم كه ادبيات و لحن اين گزارش و ترتيب قرارگيري اطلاعات آن به گونهاي است كه ايران را كشوري متخاصم در عرصه جهاني معرفي كند؛ كشوري كه از طريق موشكهاي بالستيك خود ميتواند تهديدكننده امنيت بسياري از كشورهاي منطقهاي و فرامنطقهاي باشد؛ پروژهاي كه ميتواند بار ديگر اجماعي گسترده در سطح جهان عليه جمهوري اسلامي ايران، پيرامون فعاليتهاي دفاعياش به وجود بياورد و از اين مسير بكوشد اين دستاورد را نيز متوقف كند.
اين در حالي است كه جمهوري اسلامي ايران در تمامي اين مدت هيچگاه نيتي در توسعه برد موشكهاي خود نداشته و برد اين سلاح استراتژيك را متناسب با نوع تهديدات دشمنان تنظيم كرده است. اگرچه دانشمندان كشور در حوزه دفاعي همواره پروژههاي متعددي در راستاي بهبود عملكرد اين موشكها در دست بررسي و اجرا دارند.
علاوه بر اين در اين گزارش تلاش شده جمهوري اسلامي را به واسطه در اختيار داشتن نيروي قدس سپاه پاسداران كه فعاليتهاي مستشاري در كشورهاي دوست انجام ميدهد، كشوري مداخلهگر در امور ديگر كشورها معرفي كند كه با پيوند خوردن اين ادعا به ادعاي در اختيار داشتن تجهيزات نظامي پيشرفته نظير هواپيماهاي تهاجمي، پهپادهاي مسلح و غيره، جمهوري اسلامي را به عنوان يك خطر بالقوه براي كشورهاي منطقه معرفي كند.
پيرامون طرح اين دو ادعا نيز بايد گفت كه در حوزه عملكرد نيروي قدس سپاه پاسداران و ادعاي امريكاييها نيز بايد به اين نكته اشاره كرد كه اين نيرو تنها به درخواست دولتهاي قانوني عراق و سوريه فعاليتهاي مستشاري با هدف از ميان بردن تروريستهايي دارد كه امروز به عنوان تهديد شماره يك امنيت جهاني محسوب ميشوند.
علاوه بر اين امريكا از اين مسير تلاش ميكند تا از مسير ايجاد ترس از اين توانمنديها در كشورهاي همسايه، عملاً نه تنها بازار فروش سلاحهاي خود را در منطقه گرم كند بلكه از اين طريق به دنبال فشار عليه جمهوري اسلامي است. اين در حالي است كه پيشرفت نظامي جمهوري اسلامي هيچگاه تهديدي براي منطقه و كشورهاي دوست نبوده و اين سلاحها تنها حالتي بازدارنده دارند، كما اينكه جمهوري اسلامي همواره پيام صلح و دوستي خود را به كشورهاي مختلف منطقه ارسال كرده است. علاوه بر اين، نكته مهم ديگر در خصوص پيشرفتهاي نظامي جمهوري اسلامي آن است كه وجود ايراني مقتدر در منطقه ميتواند باعث آرامش و امنيت ديگر كشورها باشد و طمع جنگافروزي در منطقه توسط بيگانگان براي بازاريابي تجهيزات نظاميشان را كاملاً از بين خواهد برد.