به يك جمع دوستانه دعوت شده بودم. ميزبان محترم در ابتداي مهماني با چاي از همه پذيرايي كرد. همگي از اين نوشيدني دلچسب استقبال كردند. در بين دوستان فردي بود كه توجه مرا به خود جلب كرد.
او به همراه چاي خود مشتي قند نيز از قندان برداشت و در همان لحظه كه چاي داغ داغ بود شروع به خوردن كرد. براي من خيلي جالب بود كه با يك استكان چاي نه چندان بزرگ يك مشت قند خورد. بعد كه فنجان خالي خود را روي ميز گذاشت به شوخي به او گفتم: «تو چاي را با قند خوردي يا قند را با چاي؟!! چرا به فكر سلامتيات نيستي؟» در جواب من گفت: «من قند خيلي دوست دارم و اصلاً نميتوانم چايم را با يك حبه قند يا شيرينيهاي ديگر بخورم. عادت كردهام.»
بله درست است، ما همگي عادتهاي درست يا غلطي داريم. در مورد شيريني همراه چاي اختلاف سليقههاي زيادي وجود دارد. مثلاً عدهاي هستند كه اين شيريني را از خرما يا ميوههاي خشك مثل توت و كشمش ميگيرند و عدهاي با شيرينيهايتر و خشك و يا بيسكوئيتهاي سبوسدار چاي خود را مينوشند. دستهاي از مردم هم هستند كه چاي خود را تلخ مينوشند كه البته تعدادشان بسيار كم است. شما خواننده عزيز تصور ميكنيد كداميك از اين موارد صحيحتر است. بهتر است با هم بررسي كوتاهي درباره هر كدام از اين موارد داشته باشيم.
هر ایرانی 30 کیلو قند میخورد
عده كثيري از مردم عادت دارند چاي خود را همراه با قند بنوشند. طبق بررسيها ميزان سرانه مصرف قند و شكر در كشور ما نسبت به كشورهاي ديگر جهان بسيار بالاتر است. كارشناسان صنعت قند ميگويند: «سرانه مصرف شكر براي هر ايراني 30 كيلوگرم است در حالي كه اين ميزان در جهان 5/13 كيلوگرم و بدون احتساب چين 8 كيلوگرم است. يعني هر ايراني 3 برابر ميانگين دنيا شكر مصرف ميكند.» اين ارقام تنها به دليل مصرف بيش از حد چاي در كشور است. افرادي كه چاي بسياري در طول روز همراه با قند و شكر بسيار مصرف ميكنند سلامت خود را به خطر مياندازند. چرا؟ زيرا اين ميزان مصرف قند و شكر نه تنها كالري اضافه وارد بدن ميكند بلكه سلامت دندانها را نيز به خطر مياندازد. بهخصوص افرادي كه عادت دارند چاي خود را داغ بنوشند مقدار قند بيشتري نيز مصرف ميكنند.
خرما و ميوههاي خشك همراه با چايعدهاي از افراد تصور ميكنند كه اگر قند را از زندگي خود حذف كنند و همراه چاي خود از خرما و ميوههاي خشك مثل توت و كشمش استفاده كنند به سلامت خود كمك بيشتري كرده و از مبتلا شدن خود به ديابت جلوگيري ميكنند. در حاليكه قند موجود در خرما و ميوههاي خشك قند آزاد بوده و به راحتي جذب بدن ميشود و ميزان كالري آنها مانند ساير قندهاست. يعني به ازاي هر يك گرم مصرف آنها 4 كيلوكالري انرژي به بدن ميرسد و مصرف زياد اين خوراكيها مانند مصرف زياد قندهاي معمولي عوارض دارد. بنابراين قند داخل قندان چون قند طبيعي است و مستقيم از نيشكر گرفته ميشود خيلي بهتر از ميوههاي خشك است زيرا فرد با يك دانه توت يا كشمش چاي خود را نمينوشد بلكه با شش الي هفت عدد توت يا كشمش چاي مينوشد بنابراين همان يك حبه قند قندان را مصرف كند ميزان كمتري آسيب به بدن خود وارد ميكند.
يك حبه قند همراه چايچاي به تنهايي عوارض زيادي دارد. وقتي اين چاي تلخ را قرار است شيرين كنيد و بنوشيد قطعاً به عوارض آن مواردي را اضافه كردهايد. اينكه بگوييم چاي نخوريد حرف بيهودهاي است ولي بهتر است در مصرف و نحوه مصرف آن دقت بيشتري بكنيد. چاي خود را اصلاً داغ ننوشيد زيرا هم آسيب به مجاري مري و دستگاه گوارش شما وارد ميكند هم مقدار مصرف قند شما را بالا ميبرد. چاي خود را همراه با كيك و بيسكوئيتهاي سبوس دار هم ننوشيد زيرا كالري اينها به قدري بالاست كه به هيچوجه قابل مقايسه با انرژي دريافتي از يك حبه قند نيست. به كودكان خود چاي ندهيد به خصوص كودكان زير 7 ماه و زير يك سال زيرا چاي به دليل داشتن كافئين موجب كمخوني در كودكان ميشود و سيستم گوارش آنها را دچار مشكل ميكند. حتي در سنين بالاتر نيز در هفته يك يا دو بار بيشترچاي به كودكان خود ندهيد زيرا به مرور چاي جايگزين آب براي رفع تشنگي ميشود و در نتيجه كماشتهايي را به همراه ميآورد و در نهايت نگذاريد كودكان به بهانه چاي خوردن قندهاي داخل قندان را تمام كنند. بنابراين بهترين گزينه براي شيريني همراه چاي همان استفاده از يك حبه قند طبيعي قندان است.
