اواخر سال 86 بود که کارشناسان ميراث فرهنگي استان
فارس متوجه پديده فرونشست زمين هاي اطراف نقش رستم شدند. پديده اي که به دليل سرعت پيشروي و نزديکي
به محل بناي تخت جمشيد به عنوان تهديد جدي براي اين اثر تاريخي محسوب مي شد. همان زمان
مطالعات و بررسي هاي علمي آغاز شد. ازآنجا
که افت شدید سطح آب هاي زیرزمینی در اثر برداشت بي رويه به عنوان عامل اصلي
اين پديده مطرح شده بود قرار بود مسئولان به طور جدي مانع برداشت آب هاي سطحي اين منطقه
شوند. اما گويي پس از گذشت چند ماه، اين موضوع اهميت خود را از دست داد و به فراموشي
سپرده شد تا اينکه در سال 91 انتشار خبري از سوي مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی
شیراز مبني بر نزديک شدن فرونشست درنزديکي تخت جمشيد ومشاهده ترک در ديوار اين اثر
تاريخي موجي از نگراني در ميان دوستداران آثار
تاريخي و باستان شناسان ايجاد کرد. با اين حال همچنان برداشت از دشت هاي اطراف اين
منطقه هم ادامه يافت تا اينکه امروز بنا به گفته کارشناسان ميراث فرهنگي زمین های اطراف
تخت جمشید قدرت خودترمیمی شان را هم از دست داده اند و اين اثر تاريخي به يک قدمي سقوط
رسيده است.
////
تصميم گيري بعد از وقوع اتفاق!
چند روز پيش مسعود رضایی منفرد، مدیر پایگاه تختجمشید
با تاييد اين مطلب که فرونشست دشت مرودشت عاملي برای ترک تختجمشید است اعلام کرد:
تخت جمشيد در خطر است و براي رفع نجات اين اثر بايد تمامي وزارتخانههای مرتبط وارد
عمل شوند.
بنا به گفته اين مسئول، چند سال پيش دکتر رئیسی، پدر علم هیدروژئولوژی ایران وقوع چنين
اتفاقي را پيش بيني کرده و از مسئولان خواسته بود ظرف يکي دو سال براي پيشگيري از اين
واقعه وارد عمل شوند! البته مسئولان دست روي دست نگذاشتند و 6 چاه موجود در محوطه تخت
جمشيد را پلمپ کردند و تا به امروز اجازه برداشت از اين چاه ها داده نشده است.
اين در حالي است که کارشناسان معتقدند از آنجا که
فرونشست دشت مرودشت عامل بروز اين اتفاق است بايد براي عدم فعاليت چاه هاي اين دشت
اقداماتي انجام شود اين درحالي است که در اين دشت بیش از 15 هزار چاه وجود دارد که
50 درصد آن غیرمجاز است و بر اساس بررسي هاي انجام شده همین برداشت بیش از اندازه و
غیرمجاز سبب فرونشست دشت مرودشت شده و این فرونشست ترکهایی را در تختجمشید و آثاری
که در این حریم واقع شدند، به وجود آورده است!
اب اين حال تاکنون به طور جدي براي ممانعت از برداشت از چاه هاي اين دشت صورت
نگرفته است.
در حالي که بحث تاثير فرونشست زمين در تخريب ديواره
هاي تخت جمشيد اين روزها داغ شده و کارشناسان ميراث فرهنگي و باستان شناسان در پي انجام
مطالعات دقيق تر براي حفظ اين اثر هستند
مدیرکل بحران استانداری فارس معتقد است پدیده فرونشست
زمین بیش از اینکه برای تختجمشید تهدید باشد برای مردم این منطقه و کسانی که برای
بازدید میروند خطرآفرین است.
حسن فیاضپور مي افزايد: پیشینیان ما بنای تختجمشید
را بر پایههای محکم و سنگی بنا کردند و براثر فرونشست زمین آسیبی به این بنا وارد
نمیشود!
مصیب امیری، مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس هم
ظاهرا نظر مشابهي در اين خصوص دارد و مي گويد: خطر صد در صدی متوجه تختجمشید نیست
چراکه مجموعه تختجمشید بر بستر سنگی واقع شده و در حال حاضر و کوتاهمدت خطری این
مجموعه جهانی را تهدید نمیکند اما این امر بهعنوان یک خطر بالقوه وجود دارد!
اين در حالي است که بسياري از کارشناسان بااين نظرات
مخالفند ومعتقدند از انجا که مشکل در خاک اين منطقه است تخريب اين بنا محتمل است. عزتالله
رئیسی اردکانی، پدر علم هیدروژئولوژی ایران در اين خصوص هم مي گويد: آنچه سبب نگرانی
در منطقه تختجمشید میشود احتمال وجود خاک رس در زمینهای این منطقه است که صحت این
امر با بارش باران و نفوذ آب به زمین سبب ایجاد حفره در بستر آهکی زمین میشود و احتمال
فروچاله را قوت میبخشد.
