حدود دو سال پيش مقام معظم رهبري دستور بررسي وضعيت آسيبهاي اجتماعي و گزارش آن را صادر كردند و بر همين اساس بسياري از سازمانها و نهادها چنين وانمود كردند كه براي رفع اين معضل دست به كار شدهاند اما حالا بعد از گذشت ماهها چنين به نظر ميرسد كه بحث آسيبهاي اجتماعي پاياني ندارد. آسيبهايي كه از زنان خياباني و بالا رفتن آمار ايدز و كارتنخوابها گرفته تا اعتيادي كه حالا به يك معضل اساسي براي جامعه تبديل شده و به تنهايي مادر بسياري از مفاسد است.
با اين حال روز گذشته و در آستانه ارائه گزارش در مورد اقدامات صورت گرفته در زمينه آسيبهاي اجتماعي به مقام معظم رهبري، دادستان تهران در جلسه بررسي آسيبهاي اجتماعي زنان و كودكان، يكبار ديگر با تأكيد بر لزوم جمعآوري تمامي معتادان متجاهر سطح شهر دستور داد نهايتاً تا ۱۰ ارديبهشت تمام معتادان متجاهر از سطح شهر جمعآوري شوند.
اگر به تناسب تعداد مديران نسبت به جمعيت كل كشور نگاه كنيم، ميتوان چنين برداشت كرد كه برخي از مسئولان يا نميدانند در جايگاهي كه قرار دارند چه كار بايد بكنند يا نميخواهند به وظايفشان عمل كنند. در ايران4. 5 ميليون نفر در دولت براي خدمت رساني به۸۰ ميليون نفر كار ميكنند، اين در شرايطي است كه ژاپن با دو برابر جمعيت با ۳۰۰ هزار نفر مديريت ميشود. اما چرا با اين همه سازمان و نهاد مرتبط و فعال در زمينههاي مختلف كار به درستي پيش نميرود و اهداف همچنان دور از دسترس هستند.
بر همين اساس و به گفته معاون سياسي اجتماعي استانداري تهران اين مسئله بيانگر اين است كه «هم از نظر نظم و هم تقوا فقير هستيم و براي از بين بردن آسيبهاي اجتماعي و بيكاري بايد بيتقوايي را درمان كنيم و به نظم تن بدهيم.»
جاي خالي آسيبها در برنامه ششمطرح جذب زنان معتاد متجاهر و كارتنخواب از آذرماه سال گذشته در قالب طرح انضباط شهري آغاز شد و نيروي انتظامي مددجويان را به كمپ شفق منتقل كرد. از حدود ۵۰۰ زني كه در مرحله اول به شفق منتقل شدند، پس از طي مراحل اوليه و شناسايي خانوادهها در نهايت حدود ۳۵۰ نفر در اين مكان مستقر شدند و مراحل ترك را پشت سر گذاشتند. بر همين اساس نتايج غربالگري از زنان معتاد متجاهر و كارتنخوابي كه طي چند ماه اخير در قالب طرح انضباط شهري جمعآوري شدهاند نشان ميدهد شيشه در رتبه اول و بعد از آن هروئين بيشترين اقبال را در ميان آنان دارد.
آمار و ارقامي كه ميزان نفوذ اين مواد را به رخ ميكشد، هشدار ميدهد كه نسل جوان از كدام طرف مورد هجوم قرار گرفته است. با اين اوصاف نتايج عملكرد سازمانها و نهادها طي ماههاي اخير نشان ميدهد كه هنوز تا رسيدن به مقصد راه زيادي در پيش است.
با نگاهي به برنامههاي ششم توسعه نيز معلوم است در لوايح به صورت مستقيم چيزي در مورد آسيبهاي اجتماعي وجود ندارد و هر آنچه هست در اسناد پشتيبان گنجانده شده كه پيشبينيهايي از سوي دولت بوده و اشاراتي به مباحث اجتماعي از جمله كاهش آسيبهاي مربوطه صورت گرفته است. در همين رابطه دكتر عبدالرضا مصري، عضو كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي با تأكيد بر اينكه علل متفاوتي در بروز آسيبهاي اجتماعي مؤثر است، تصريح كرد: «متأسفانه در واكاوي همواره به دنبال معلول هستيم. اين در شرايطي است كه آسيبهاي اجتماعي تك معلولي نيستند و علل متعدد و متفاوتي در بروز آنها دخيل است.» وي با اشاره به تأكيد مقام معظم رهبري مبني بر توجه جدي به اين آسيبها گفت: «هر علتي را كه منجر به ايجاد اين مسائل ميشود بايد كاهش داد و براي رفع آن اقدام اساسي صورت گيرد. به همين خاطر در مسير اجراي برنامه ششم توسعه ميبايست به ريشه ايجاد آسيبها توجه داشت و علتها را تا حد امكان از ميان برداشت.»
آسيبهاي اجتماعي متولي ندارددر همين رابطه و در نخستين جلسه دادسراي عمومي و انقلاب تهران در مورد آسيبهاي اجتماعي مرتبط با زنان و كودكان كه روز گذشته و با حضور شهردار تهران، رئيس سازمان بهزيستي، فرمانده پليس تهران، فرمانده پليس اخلاقي ناجا و نمايندگان سازمانها و مسئولان حوزه زنان و كودكان از استانداري تهران، وزارت كشور، وزارت رفاه، كميته امداد امام خميني و صدا و سيما به رياست دادستان عمومي و انقلاب تهران برگزار شد، عباس جعفري دولتآبادي با يادآوري فرمايشات مقام معظم رهبري در جلسه برگزار شده با همين موضوع در سال گذشته و در پيش بودن نشست دوم مسئولان با رهبري در ارديبهشت ماه سال جاري گفت: «آسيبهاي اجتماعي مرتبط با جرائم است و اين ارتباط از ديدگاه قضايي به اين معناست كه هرچه بستر آسيبها برطرف شود، ميزان جرائم كاهش خواهد يافت.»
وي با اشاره به فقدان متولي براي آسيبهاي اجتماعي در كشور، بر لزوم پيشبيني متولي براي نظارت بر عملكرد سازمانهاي مسئول در مقابل آسيبهاي اجتماعي تأكيد و اظهار اميدواري كرد اين جلسات منتهي به تدبير پيرامون خلأ موجود شود.
آماده باش براي ارائه گزارشبر پايه گزارش رئيس پليس تهران كه در مورد معتادان جمعآوري شده در سال ۹۴ ارائه شده، سال گذشته 4 هزار و 500 نفر جمعآوري شد كه ۵۰۰ نفر معتاد متجاهر زن بودند و در سال جديد ۵۰۰ نفر به اين آمار اضافه شد. با اين وصف، هنوز 7 هزار نفر معتاد متجاهر در سطح شهر تهران حضور دارند.
با اين حال و با نزديك شدن به روز ارائه گزارش به مقام معظم رهبري چنين به نظر ميرسد كه تمام سازمانها و نهادها عزمشان را جزم كردهاند تا در حركتي ضربتي كاري كنند كه بتوان به استناد به آن، آمار و ارقام مورد قبولي اعلام كرد. به همين خاطر دادستان تهران با تأكيد بر اينكه لازم است تمام ۱۲ هزار معتاد متجاهر جمعآوري شوند تا پس از آن، به امر درمان و بازسازي اجتماعي آنان اقدام شود تا جايي كه در تهران معتاد متجاهر نداشته باشيم، گفت: «تا پيش از ۱۰ ارديبهشت بايد اين جمعآوري انجام شود و نقاطي مانند هرندي و فرحـزاد مورد توجه قرار گيرد.»
جعفري دولتآبادي از سرپرست دادسراي مواد مخدر خواست كه دستورهاي لازم قضايي براي اقدامات پليس در پاك شدن شهر از چهرههاي نامطلوب مثل معتادان، متكديان و زنان آواره را صادر كند و اگر موانعي وجود دارد، اعلام شود تا مجوز لازم اخذ شود.»
البته اميد ميرود اين امر ادامه داشته باشد و هرگز شاهد بازگشت معتادان به سطح شهر نباشيم. لازم به ذكر است موضوع جلسه آتي دادسراي عمومي و انقلاب تهران بررسي وضعيت جرائم ضد اخلاق و عفت عمومي و طلاق خواهد بود.
