مترجم: مينا رضاسلطانيبرداشتن يك تومور مغزي كاري ظريف است كه اگر به درستي انجام نپذيرد ميتواند عواقب فاجعهباري همچون آسيب مغزي، اختلال حركتي يا عدم توانايي كنترل عملكرد يك عضو حياتي را به همراه داشته باشد. به منظور انجام دقيقتر اين كار، ديويد اوليوا اوريبه مكزيكي در بروكسل بلژيك يك «چاقوي جراحي هوشمند» طراحي كرده است كه تعيين ميكند آيا يك ناحيه (از مغز) سالم است يا سرطاني؟
اين وسيله براي استفاده در اتاق عمل و براي زماني طراحي شده است كه يك تومور مغزي تشخيص داده شده و تنها راهحل برداشتن آن است. اين ابزار اندازه يك چاقوي كوچك جراحي است، اما نوك آن كروي است و قطري كمتر از يك ميليمتر دارد. نمونه اوليه در تومورهاي مصنوعي و بافت مغزي خوك مورد آزمايش قرار گرفت كه نتايج بسيار خوبي به دست آمد و امكان ورود به مرحله آزمايشات انساني را نشان داد. اين ابزار داراي سنسورهاي يكپارچهاي است كه از طريق پاك كردن سطح و با نمايش بصري يا از راه شنيداري در مورد وضعيت بافت به جراح مغز و اعصاب هشدار ميدهد تا از حواس پرتي وي اجتناب شود. نتايج در كمتر از نيم ثانيه به دست ميآيند و در زمان حياتي در طول عمل جراحي صرفهجويي ميكند. محققان معتقدند «اگرچه تكنيكهاي تصويربرداري همچون MRI و سونوگرافي جايگاه تومور را دقيقاً قبل از عمل جراحي تعيين ميكنند، در هنگام باز كردن جمجمه و در طول عمل جراحي عوامل بسياري وجود دارند كه ميتوانند به از دست دادن اين موقعيت منجر شوند، بنابراين عمل برداشتن (حذف تومور) به تجربه و همچنين حواس بينايي و لامسه جراح بستگي دارد.» در طول عمل جراحي، دكترها تنها دو راه براي تشخيص لبههاي تومور دارد؛ از طريق مشاهده ميكروسكوپي يا ابزارهاي دستكاري بافت كه حساسيت مغز با آنها از بين ميرود، از اين رو داشتن يك ابزار دقيق كه نسبت به لمس حساستر از جراح باشد امر مهمي است. ديويد اوليوا، مدير بخش استعداد شبكه خارج از كشور بلژيك توضيح داد كه اين وسيله براي تعيين مكان تومورها در مراحل اوليه طراحي شده است، زماني كه از طريق MRI قابل مشاهده هستند اما به دليل ويژگيهاي فيزيكي آنها كه شبيه بافتهاي سالم است، در اتاق عمل تشخيص آنها دشوار است.
طراحي اين وسيله شش سال به طول انجاميده است كه اجزاي مكانيكي و حسي در دانشگاه هانوفر آلمان و بيمارستانهاي تخصصي جراحي مغز و اعصاب ساخته شدهاند و پردازش ديجيتال در دانشگاه آزاد بروكسل در بلژيك انجام شده است.
تكنولوژي براي ابزارهاي پزشكياوليوا به طور مفصل بيان كرد كه تكنولوژي حسي در اين ابزار ميتواند كوچك شده و براي شناسايي تومورها در ساير نقاط بدن همچون معده يا روده مورد استفاده قرار گيرد، جايي كه معرفي وسيلهاي كوچك به نام آندوسكوپ براي ارزيابي بافت و برداشتن ناحيه بدخيم ضرورت دارد. به علاوه، اين امكان وجود دارد كه وسيله را به برنامهاي كاربردي در روباتهاي كمك جراحي تعميم داد، زيرا تكنولوژي حسي كيفيت توانمندسازي اين دستگاههاي كار از راه دور را دارد.
منبع: ساينس ديلي
