با وجود اینکه در اين سالها اين پروژه جزواولویتهاي سازمان خطوط ريلي كشور بوده اما همچنان خبري از راهاندازي فاز اول هم نیست. حالا بعد از گذشت 14 سال برخي مسئولين نيز از برطرف نشدن مشكلات گيلان و عدم توجيه اقتصادي آن صحبت ميكنند. بالاخره سه ماه پيش اين تفاهم نامه تصويب شد و وزير امورخارجه در ديدار با مقامات هندي در اين مورد با هم گفتگو کردند. درواقع در اين سالها سازمانها و نهادهاي مربوطه چندان اين پروژه بزرگ را جدي نگرفته بودند و حالا با توجه به توافقها و صحبتهاي انجام شده ، بر روي زمانبندي و سرعت در روند ساخت عمليات تاكيد دارند.
***
راهآهن 205 کیلومتری قزوین-رشت به علت تونلها و پلهای بسیار زیادی که در این مسیر قرار دارد یکی از شاهکارهای فنی و از جمله پروژههایی است که در اولویت وزارت راه و شهرسازی قرار داشته است اما روند کند پیشرفت کار با عملیات اجرایی ان کمی تناقض دارد. از سال 80 و آغاز به کار این طرح انتظار میرفت حداقل تا سال89 مرحله اول پروژه به پایان برسد. بهرهبرداری از این خط ریلی بار ترافیکی راههای گیلان را نیز کاهش می داد و در بسیاری از هزینه ها و مصرف سوخت صرفه جویی میشد. روندکند پروزه باعث شد نماینده رشت در مجلس شورای اسلامی، در سال 88 در این مورد اعتراض کند و وزیرمربوطه نیز برای ادای توضیح دعوت شد. جبار کوچکينژاد گفت: براي اجراي پروژه راه آهن رشت تاکنون 160 ميليارد تومان اعتبار اختصاص يافته که اين ميزان کافي نبوده است. درواقع يک هزار ميليارد تومان اعتبار براي اجراي این طرح ملی نياز است.
اما دیگر نماینده رشت در همان زمان اظهارنظر جالبی کرد و با صراحت اعلام کرد که راه آهن رشت قزوین با همین روند تا 15 سال آینده نیز به بهره برداری نخواهد رسید.حسن تأميني گفت: با توجه به زمانبندي كه براي اجراي اين طرح درنظر گرفته شده بود، بايد تا سال 1389 مورد بهرهبرداري قرار ميگرفت اما تاكنون اين پروژه 25 درصد پيشرفت اجرايي داشته است.
تغییر در وعدهها و زمان بندیها
طبق جدول زمان بندی و برنامه ریزی های وزارت راه ابتدا سال 89و 90 سپس 92 و به یکباره زمان افتتاح این طرح به سال 94 رسید. در سال 91 و با توجه به این تغییرات و در حالی که این پروژه به پیشرفت 30 درصدی نیز نرسیده بود، احمد صادقی، معاون وزیر راه از راه اندازی راه اهن قزوین-رشت خبر داد. علي نیکزاد وزیر راه و شهرسازی نیز در همان زمان اعلام کرد: راه آهن قزوين- رشت يكي از اين پروژههایی است كه تا پايان دولت دهم به بهره برداري ميرسد.وي با بيان اينكه عمليات زير سازي راه آهن قزوين - رشت امسال به اتمام مي رسد، افزود: روسازي اين پروژه در كنار ساخت ايستگاههاي آن به زودي شروع ميشود و اعتبارات مورد نياز نيز از محل اعتبارات طرح مهر ماندگار تامين خواهند شد.
وعدهای که کاملاً غافلگیر کننده بود چرا که به بودجه فراوان و عزمی ملی نیازداشت اما این حرف نیز عملی نشد. از سال 92 این پروژه با حمایت وزاتخانه و بودجه مالی روند سریعتری به خود گرفت و در سال 93 مدیرکل راه و شهرسازی استان گفت: برای این پروژه تاکنون ۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است و هم اکنون در بخش زیر سازی ۸۷ درصد و در بخش روسازی ۱۷ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.خاوری افزود: برای تکمیل ساخت پروژه قزوین- رشت به ۷۵۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز است اگر منابع مالی تامین شود امکان بهره برداری این پروژه در سال مالی ۹۴ وجود دارد.
اهمیت پروژه و طولانی شدن زمان آن باعث شد که دولت یازدهم در سال 93، 230 میلیارد برای تکمیل این خط راهاهن اختصاص دهد و طبق اخرین صحبتهای وزیر این طرح بزرگ به پیشرفت 87 درصدی رسیده است. در اخرین اظهارنظر رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی در بازدید از پروژه اعلام شد: دولت در 4 ماهه گذشته 170 میلیارد تومان برای تکمیل این طرح اختصاص داده است تا این پروژه هر چه زودتر به بهرهبرداری برسد.محمدباقر نوبخت گفت: اکنون نیز 110 میلیارد تومان اعتبار دیگر به این پروژه ملی تخصیص دادهادیم تا رئیس جمهور سال 96 با قطار به گیلان سفر کند.
افتتاحی نصفه کاره
راه آهن قزوین-رشت زمانی مشکلات گیلان و وصل شدن به کریدور شمال به جنوب را برطرف میکند که مسیر انزلی و استارا نیز راهاندازی شده باشد. در این صورت تنها جابه جایی گردشگران و مسافران فقط از این راه انجام میشود و هدف اصلی یعنی حمل کالا و ارتباط با اروپا از یاد میرود. شعبانعلی خاوری مدیرکل راه و شهرسازی استان گیلان با بیان اینکه راه آهن قزوین به رشت و انزلی توجیه حمل مسافر را ندارد، گفت: در اصل این خط ریلی به دلیل حمل و جابهجایی کالا عملیاتی شده است و نقش بسیار مهمی را در حوزه حمل و نقل کالا در گیلان دارد.وی افزود: تنها راه اتصال این خط به راه آهن کریدور شمال و جنوب شهرستان آستارا خواهد بود که البته اسکله آستارا نیز نقش نقش استراتژیک و مهمی در جابهجایی کالا در خط ریلی دارد.
