رئيسجمهور تركيه بعد از سكوتي 24 ساعته در قبال نتيجه انتخابات روز دوشنبه با احمد داود اوغلو نخست وزير ملاقات كرد. هنوز مشخص نيست اردوغان دست به تشكيل دولت ائتلافي با احزابي خواهد زد كه در سياستهاي كليدي از مسير سياست خارجي در تركيه اختلاف نظر دارند يا اينكه دست به تشكيل دولت اقليت خواهد زد.
به گزارش «جوان»، دو روز بعد از مشخص شدن نتيجه انتخابات تركيه و دستيابي حزب عدالت و توسعه به اكثريت شكننده 8/40 درصد آراي انتخابات، احزاب سياسي تركيه درباره اينكه مسير ائتلاف را پيش بگيرند يا اينكه به سمت تشكيل دولت اقليت يا انتخابات زودهنگام پيش بروند، دچار ترديد هستند. رجب طيب اردوغان بعد از سكوتي 24 ساعته كه روزنامه حريت آن را غير معمول توصيف كرد، غروب ديروز با احمد داود اوغلو نخست وزير تركيه كه رياست حزب عدالت و توسعه را نيز به عهده دارد ملاقات كرد. عبدالله گل، رئيسجمهور سابق تركيه، روز دوشنبه بعد از مشخص شدن نتيجه انتخابات توصيه كرده بود كه احزاب سياسي بايد گزينه تشكيل يك دولت ائتلافي را به انتخابات زودهنگام ترجيح دهند ولي اختلافات جدي كه حزب عدالت و توسعه با احزاب مخالف به خصوص حزب جمهوريخواه خلق دارد، باعث شده اردوغان و حزب او درباره ائتلاف با اين حزب دچار ترديدهاي اساسي باشد، ضمن اينكه اختلافات كليدي با دو حزب دموكراتيك خلقها و جنبش ملي نيز چندان اندك نيست.
چيزي كه بيش از هر موضوع ديگري اردوغان و حزب عدالت و توسعه را براي تشكيل دولت ائتلافي دچار ترديد كرده، مطالباتي است كه احزاب مخالف دارند. اردوغان قبل از انتخابات با دستور كار تغيير قانون اساسي و افزايش نقش و اختيارات رياست جمهوري به صحنه آمد ولي حالا آنطور كه منابع سياسي به روزنامه ريپابليك گفتهاند، احزاب سياسي در صورتي تن به ائتلاف با حزب عدالت و توسعه خواهند داد كه نقش اردوغان در دولت آينده محدود شود. اين در حالي است كه ديروز پايگاه اينترنتي «يئني مساوات» به نقل از منابع تركيهاي خبر داد حزب عدالت و توسعه تأكيد كرده است رجب طيب اردوغان در انتخاباتي كه با رأي مستقيم مردم برگزار شد، 52درصد آرا را به دست آورده است و مشروعيت او نبايد مورد بحث قرار گيرد. حزب عدالت و توسعه همچنين موافقت با آنچه را كه مبارزه با دولت موازي مينامد، يكي از شروط خود براي ائتلاف با ديگر احزاب قرار داد. سومين شرط حزب عدالت و توسعه براي ائتلاف با ديگر حزبها موافقت آنها با ادامه روند حل مسائل با پ. ك. ك. ميباشد.
برخي طرفهاي رقيب حزب عدالت و توسعه، از جمله حزب كردي دموكراتيك خلقها پا را از مطالباتي مانند درخواست محدوديت اردوغان هم فراتر گذاشته و روز سه شنبه علناً اعلام كردند با حزب عدالت و توسعه ائتلاف نخواهندكرد. حزب جمهوريخواه خلق نيز موضعي متفاوت داشت و در حالي كه «كمال قليچدار اوغلو» رئيس اين حزب روز دوشنبه تأكيد كرد براي تشكيل دولت ائتلافي با حزب عدالت و توسعه همپيمان نميشود ولي او ديروز در گفتوگو با روزنامه تركي «صباح» تصريح كرد آماده استقبال از «احمد داود اوغلو» رئيس حزب عدالت و توسعه است. قليچدار اوغلو اظهار داشت در صورتي كه رجب طيب اردوغان رئيسجمهور تركيه، داود اوغلو را مأمور تشكيل كابينه كند، وي به استقبال او خواهد رفت تا درباره تحكيم اصول گفتوگو و توافق با وي رايزني كند به ويژه كه شركتكنندگان در انتخابات همين پيام را به همه ابلاغ كردند.
در حالي كه به نظر ميرسد احزاب تركيه در حال تحليل رفتار طرف مقابل در صورت درخواست ائتلاف هستند، به نظر ميرسد اختلافات جدي بين آنها، چنين ائتلافي را به شدت دشوار كرده است. روز سه شنبه «فاروق لوگوغلو» معاون حزب جمهوري خلق تركيه تأكيد كرد كه اگر حزبش وارد دولت ائتلافي تركيه شود نه تنها مانع از ارسال سلاح براي تروريستهاي سوريه ميشود بلكه به سوي دمشق دست دوستي دراز خواهد كرد. لوگوغلو به شبكه الميادين گفت: در صورتي كه مخالفان حزب عدالت و توسعه دولت ائتلافي را تشكيل دهند در امور كشورهاي عربي دخالت نخواهند كرد، از انتخاب ملتها حمايت خواهند كرد و نه گزينههاي اخوان المسلمين و... همچنين براي افراد مسلح در سوريه سلاح ارسال نخواهند كرد. لوگوغلو كه عضو پارلمان تركيه نيز است، افزود: نتايج انتخابات پارلماني تركيه پاياني بر تمايل اردوغان براي تبديل نظام حكومتي به رياستي است. او در عين حال با تأكيد بر اينكه حزب متبوعش آماده ائتلاف با هر حزب معارضي است، تصريح كرد: ما ترجيح ميدهيم دولتي ائتلافي تشكيل دهيم كه حزب عدالت و توسعه در آن شريك نباشد. وي در پايان گفت: اگر وارد دولت تركيه شويم به گروههاي مسلح در سوريه سلاح نخواهيم داد، بلكه دست دوستي خود را به سوي نظام سوريه دراز خواهيم كرد.
منابع سياسي در اين باره كه سياست خارجي تركيه در صورت تشكيل دولت ائتلافي تغيير خواهد كرد يا نه، اختلاف نظر دارند. روزنامه الحيات چاپ لندن در مقاله روز سه شنبه خود دراينترنت تحت عنوان « تأثير انتخابات تركيه بر نقش اين كشور در سوريه» نوشت: سخن گفتن درباره تحولات اساسي در سياست منطقهاي تركيه در حد يك آرزوست، چون مصالح ومنافع تركيه با تغيير حزب حاكم تغيير نميكند. روزنامه «تودي زمان» به نقل از مقامات امريكايي نوشته كه ممكن است اصلاحاتي جزئي در سياست تركيه در قبال سوريه ايجاد شود. «هنري بركي» يكي از مقامات سابق شوراي امنيت ملي كاخ سفيد اعلام كرد كه هر دولت ائتلافي كه حزب عدالت و توسعه نيز بخشي از آن ائتلاف باشد، به سياستهاي كنوني تركيه ادامه خواهد داد.
