موجد انقلاب اسلامي چيست و مرجع آن براي تشكيل حكومت كدام است؟ اگر علل موجد انقلاب اسلامي هيچ يك از عللي نيست كه انسان اين روزگار را به تحركات سياسي و ايجاد انقلاب كشانده است، آيا ميتوان انتظار داشت كه ثمره پيروزي انقلاب اسلامي يكي از حكومتهاي شناخته شده دنياي جديد باشد؟ آيا اين انتظار توقعي معقول است كه ما پس از پيروزي انقلاب اسلامي براي تشكيل حكومت به دولت-شهر آتن در قرن پنجم قبل از ميلاد بنگريم؟ مسلم است كه مرجع ما براي تشكيل حكومت نميتوانست هيچ يك از تجربيات تاريخي بشر، جز حكومت مدينه در صدر تاريخ هجري باشد، چراكه موجد انقلاب اسلامي نيز نظريه ولايت فقيه بود كه بنيانگذار جمهوري اسلامي آن را در كتاب «ولايت فقيه» طرح و تفسير كرده است. پس هنگامي كه نه در علل نظري ايجاد و نه در مرجعيت تاريخي، فيمابين انقلاب اسلامي و انقلابهاي ديگري كه در دنياي جديد رخ داده است اشتراكي وجود ندارد، به طريق اولي نميتوان انتظار داشت كه اين اشتراك در نظام حكومتي برخاسته از انقلاب اسلامي پيدا شود. حكومت اسلامي هيچ يك از طرز حكومتهاي موجود نيست. حكومت اسلامي نه استبدادي است و نه مطلقه؛ بلكه مشروطه است. البته نه مشروطه به معناي متعارف فعلي آن كه تصويب قوانين، تابع آراي اشخاص و اكثريت باشد. مشروطه از اين جهت كه حكومتكنندگان در اجرا و اداره مقيد به يك مجموعه شرط هستند كه در قرآن كريم و سنت رسول اكرم(ص) مقرر گشته است.
