جشنواره فيلم فجر كه در دهه مباك فجر برگزار ميشود، خوراك اصلي سينماي ايران را در سال آينده مشخص ميكند. چشم گيشه سال 94 به اكرانهاي جشنواره است تا مشخص شود كدام يك از فيلمهاي جشنواره توانايي اين را خواهند داشت تا چرخ اقتصاد سينماي ايران را از مسير صحيح آن يعني گيشه سينما تأمين كنند.
به گزارش «جوان» با گذشت شش روز از جشنواره فيلم فجر، ميتوان گفت بخش اعظمي از پتانسيل سينماي ايران براي سال آتي مشخص شده است؛ پتانسيلي كه در قالب فيلمهاي بخشهاي سوداي سيمرغ و نگاه نو جشنواره فيلم فجر در حال خودنمايي است؛ فيلمهايي كه قرار است براي سال آينده سينماي ايران درآمدزايي كنند، اين روزها در برج ميلاد يا همان كاخ جشنواره فيلم فجر و ساير سينماهاي مردمي در حال اكران هستند. كارشناسان و منتقدان سينما در برج ميلاد و مردم علاقهمندي كه با تهيه بليت جشنواره فيلمها را ديدهاند، از هماكنون ميتوانند بگويند كدام فيلمها شانس اكران عمومي دارند، كدام در اكران موفق خواهند بود و كدام هم با شكست تجاري از چرخه اكران خارج ميشوند.
سازمان سينمايي همچنان خوشبين سازمان سينمايي به عنوان متولي سينماي ايران، مديريت، حمايت و جهتدهي سينما را برعهده دارد. از اينرو زماني كه جشنواره فجر برگزار ميشود، عملاً كارنامه سازمان سينمايي است كه ورق ميخورد. از اين رو بايد انتظار داشت كه سازمان از عملكرد خود دفاع كند. حجتالله ايوبي نيز در راستاي حمايت از كارنامه خود، در پاسخ به اين سؤال كه به نظر نميرسد آثار جشنواره فجر در زمان اكران چندان پرمخاطب باشد، پاسخ ميدهد: تمام هماهنگيها و تصميمگيريها براي نمايش فيلمها توسط شوراي پروانه نمايش و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي صورت خواهد گرفت اما به نظرم چند فيلمي را كه در اين دوره در جشنواره ديدهام آثار مخاطبپسندي هستند و در اكران عمومي ميتوانند موفق شوند. من فيلمهاي امسال را آثار مخاطبپسندي ميدانم و سال پرمخاطبي را برايشان آرزو ميكنم. وي ميافزايد: البته برخي فيلمها هم هستند كه تماشاگران كمتري در اكران عمومي خواهند داشت. اين اتفاقي است كه در همه سالها و همه جشنوارهها شاهدش هستيم.
سينماي هنري با مخاطب خاصفرانسه يكي از چند كشور صاحب سينما در قاره اروپا است كه تلاش ميكند سبك سينمايي خود را در مقابل گسترش بيحد و مرز هاليوود حفظ كند. فرانسويها براي اينكه هويت سينمايي خود را پابرجا نگه دارند، ايده فيلمخانه ملي را اجرا و سپس با گسترش آن، سينما تك را براي نمايش فيلمهاي هنري و موج نو راهاندازي كردند. فرانسويها براي تشويق كارگردانان خود اين امكان را به وجود آوردند تا آثارشان در قالب سينماتك به نمايش درآيد. اين سينما تحت حمايت دولت قرار دارد و مخاطبان آن را علاقهمندان ويژه سينما تشكيل ميدهند كه برايشان سينما يك هنر است و نه صنعت يا تجارتي پر منفعت. هماكنون در اكثر كشورهايي كه ادعاي سينما دارند «سينما تك» تشكيل شده و در همه آنها دولت براي باقي ماندن اين سبك هزينه ميكند؛ اتفاقي كه ما در سينماي امروز ايران شاهد آن هستيم و نماد بارزش را در جشنواره سي و سوم فيلم فجر ميبينيم. اين است كه گويا فيلمسازان ايراني فراموش كردهاند كه فيلمهايشان بايد در گيشه هم فروش داشته باشد و به جاي آن تلاش كردهاند تا به سينماي هنري و موج نو كه مورد علاقه و سينماتك است، بپردازند. اكثر فيلمهايي كه تا روز گذشته در جشنواره به نمايش درآمدهاند، هيچگونه تعلق خاطري براي به دست آوردن گيشه ندارند. بيمحلي به مخاطب و توجه خارج از قاعده به بعد هنري سينما و تلاش براي راضي نگهداشتن مخاطب خاص (اگر مخاطب خاصي وجود داشته باشد) باعث شده حتي در برج ميلاد كه تماشاگرانش به خاطر حرفه خود بايد فيلمهاي كسلكننده، كشدار و ضعيف را تحمل كنند هم شاهد اعتراضهايي باشيم.
آنهايي كه پرچم را بالا ميبرندشوراي صنفي نمايش قواعد خاص خود را براي دادن مجوز اكران فيلمها دارد. به غير از اكران عيد نوروز كه موقعيت فروش را براي همه فيلمها ايجاد ميكند، ساير فصول اكران با اما و اگرهايي براي موفقيت فيلمها همراه است. حال اگر در نظر بگيريم كه حتي اين شرايط هم وجود نداشته و همه فصول اكران شرايط خوبي براي جذب مخاطب به همراه داشته باشد، هر فيلم براساس داشتههايش ميتواند جذابيت سينما را بالا ببرد. هماكنون كدام يك از فيلمهاي جشنواره سي و سوم از پتانسيل جذابيت برخوردار هستند؟ سه فيلم «رخ ديوانه»، «عصر يخبندان» و «ايران برگر» تا امروز از نظر آراي مردمي از وضعيت خوبي برخوردارند. اكران دو فيلم اول در برج ميلاد هم نظر مثبت منتقدان را به همراه داشته است. از اين سه فيلم كه بگذريم، سه فيلم ديگر يعني«مزار شريف»، «روباه» و «طعم شيرين خيال» با آنكه كارگردانان صاحبنامي دارند اما به دليل مشكلات به وجود آمده از رأيگيريها حذف شدهاند و تا اكران آنها در برج ميلاد نميتوان نظر منتقدان را در مورد آنها جويا شد. از اين شش فيلم كه بگذريم ساير آثار واقعاً حرفي براي گفتن نداشتهاند. تصور غلط از سينماي تجاري باعث شده تا تهيهكنندگاني كه هزينه توليد فيلمها را از مؤسسات و نهادها به خصوص بانكهاي خصوصي به دست آوردهاند، تمايلي براي اينكه فيلم براي مردم هم قابل ديدن باشد، ندارند. حتي برخي از آنها به دليل محتواي غيراخلاقي و ضدخانوادهاي كه دارند متأسفانه اكران آنها به بنيانهاي اخلاقي خانواده ضربه ميزند.
با وضعيت فيلمهاي حاضر در فجر، جشنواره ميراثي جز فقر براي سال 94 به همراه نخواهد داشت مگر اينكه ايوبي همانطور كه وعده سينماي اميد را داده است، چارهاي بينديشد و سياستي را پيش بگيرد كه استقبال از سينما آن حد بالا برود كه فيلمهايي كه به درد سينما تك ميخورند هم بتوانند در اكران موفق ظاهر شوند تا روند خوبي كه در سال 93 در گيشه شاهد آن بوديم يك سال ديگر هم دوام بياورد.
