امام خميني (ره) اين سال را سال «پيروزي» نامگذاري كرده بود كه حامل پيامي خاص به جبههها بود. در تيرماهش «مهران» آزاد شد و با دنبال كردن استراتژي عملياتهاي بزرگ سالانه توسط فرماندهان جنگ، همگان خودشان را براي انجام عملياتي بزرگ در زمستان اين سال كه فصل انجام عملياتهاي بزرگمان بود، آماده ميكردند.
عمليات كربلاي4 در هفته اول ديماه سال 65 با هدف تصرف ابوالخصيب و محاصره نيروهاي مستقر در شبه جزيره فاو و تهديد بصره از جنوب انجام شد. عملياتي بزرگ كه در رسيدن به هدفهايش ناكام ماند. پس از عمليات كربلاي4 دشمن كه مدت زمان طولانياي در انتظار عملياتي بزرگ از سوي ايران بود حالا خود را از اضطراب يك ساله رها شده ميديد و تبليغات وسيعي را عليه ايران آغاز كرده بود. ناكامي در رسيدن به اهداف اين عمليات فرماندهان و رزمندگان را در آن شرايط حساس نااميد نكرد و به محركي تبديل شد تا آنان دو هفته بعد عمليات بزرگ ديگري به نام كربلاي5 را در حوالي همان منطقه عملياتي (شلمچه) انجام دهند.
انجام مرحله اول عمليات كربلاي5
انجام عمليات كربلاي4 راههاي نفوذ به قلب دشمن را نشان رزمندگان داده بود. نيروهايي كه در اين عمليات عقبنشيني كرده بودند خيلي سريع سازماندهي شدند و خود را آماده انجام عمليات بزرگ بعدي با فاصلهاي كوتاه كردند. فتحالله جعفري فرمانده زرهي سپاه در عمليات كربلاي5 در گفتوگو با «جوان» از جلسه پادگان گلف اهواز و تصميم براي انجام اين عمليات ميگويد: «به نظرم روز بعد از اتمام كربلاي4 بود، چهارم يا پنجم دي ماه بود كه به گلف دعوت شديم و به اتفاق جمعي از فرماندهان به آنجا رفتيم و در آنجا در حضور آقاي هاشمي رفسنجاني جلسهاي در خصوص انجام عمليات برگزار شد. اين بحث مطرح بود كه ما براي كربلاي4 تدارك زيادي ديده بوديم. حدود 350 گردان آماده كرده بوديم كه مسلماً با طرح موضوع اتمام عمليات نگهداشتن اين تعداد نيرو امكانپذير نبود. لذا براي چارهجويي جلسه مشورتي برگزار شد و طي آن آقاي محسن رضايي به موفقيت لشكر19 فجر و 57 ابوالفضل(ع) اشاره كرد و گفت كه به نظر ميرسد ميتوان از شلمچه به دشمن ضربه وارد كرد. بعد از كمي گفتو شنود، آقاي هاشمي رفسنجاني هم اين نظر را تأييد كرد و گفت كه ظرف 15 روز انجام شود.»
آمادهسازي و جابجايي تجهيزات و نيروها موضوع مهم ديگري بود كه بايد با سرعت و دقت بالايي انجام ميگرفت. سردار جعفر اسدي فرمانده لشكر 33 المهدي چگونگي سازماندهي نيروها در اين فاصله كوتاه را اينگونه بيان ميكند: «جابجايي و تجهيز يك يگان براي يك عمليات مراحلي دارد. ما شناورهايي داشتيم كه وقتي ميخواستند از رودخانه اروند عبور كنند برايشان مشكل بود. وقتي ميخواهيم از رودخانه كم عمقي كه بعضي نقاطش عمق آب به يك متر و نيم ميرسد و بعضي جاها به 30 سانت عبور كنيم بايد شناوري باشد كه درخور اين آب باشد و در اين آب بتواند حركت كند. بايد يكسري امكانات خوب و مجهز براي اين كار بياوريم. با جرثقيل بايد تجهيزات را جابهجا ميكرديم. ما از همان روزي كه ابلاغ شد به اين منطقه بياييم تا شب عمليات يك دم براي جابهجايي و برنامهريزي اقدام ميكرديم. بچههايي كه در منطقه بودند و قبلاً آنجا عمليات كرده بودند بچههاي اطلاعاتِ خودشان را بين بچههايي كه حالا ميخواستند آنجا عمليات انجام دهند تقسيم كردند. آنها راهنما شدند و تمام تجارب را گرفتند و با شناساييهايي كه در شب انجام دادند توجيه شدند.»
اصل غافلگيري دشمن در شلمچه
هر چقدر رزمندگان براي انجام عمليات زودتر آماده ميشدند، دشمن را بيشتر غافلگير ميكردند. سرانجام عمليات كربلاي5 در ساعت يك بامداد تاريخ 19 ديماه با رمز مبارك «يا زهرا(س)» در منطقه شلمچه و شرق بصره و با اهداف آزادسازي شلمچه، جزاير و مناطق شرق بصره، انهدام ماشين جنگي عراق، پاسخ مناسب به شرارتهاي دشمن در بمباران مناطق مسكوني و استفاده از سلاح شيميايي آغاز ميشود.
رزمندگان نيروي زميني سپاه پاسداران تحت فرماندهي قرارگاه مركزي خاتمالانبيا(ص) و با پشتيباني و حمايت آتشباري سنگين، از مواضع خود خارج ميشوند و همچون صاعقه بر سر دشمن فرود ميآيند. رزمندگان با عبور از ميدانهاي وسيع مين، سيمهاي خاردار، تلههاي انفجاري، خاكريزهاي مثلثي و هلالي موفق ميشوند در ميان ناباوري نيروهاي عراقي خود را به خاكريز اول دشمن برسانند. سردار محمد كوثري فرمانده لشكر محمد رسولالله در اين عمليات، وضعيت منطقه را اينگونه توصيف ميكند: «كارشناسان عالي نظامي كشورهايي مثل امريكا، شوروي، انگليس و فرانسه زمين شلمچه را بررسي كرده بودند و به اين نتيجه رسيده بودند كه اصلاً نميشود از آنجا عبور كرد. زمين بسيار پيچيده بود، به صورتي كه نيممتر آب انداخته بود. چون حالت باتلاق داشت نه ميشد پياده رفت و نه با قايق.»
رزمندگان بعدازظهر نخستين روز عمليات، در يك درگيري شديد موفق ميشوند 1500 تن ديگر از قواي بعثي را كشته و زخمي كنند و تلفاتشان را به 6500 تن افزايش دهند. آشفتگي، اختلال و درهم ريختگي در آرايش نظامي دشمن، رژيم بعث را مجبور ميكند در اطلاعيه نظامي 2520 به شكست اعتراف كند. رزمندگان كه تهاجم كوبنده خود را از شب قبل آغاز و تا صبح 20 دي ادامه داده بودند، طي عملياتي پيچيده آبي- خاكي مستحكمترين خطوط پدافندي دشمن در طول مرز را در هم ميشكنند و طولانيترين خط دفاعي به عمق 9كيلومتر را پشت سر ميگذارد. در اين ميان تيپ45 پياده دشمن به ميزان 100درصد، تيپهاي 439، 418، تيپ 36 زرهي از لشكر5 مكانيزه به ميزان 50 درصد و تيپ 20 از لشكر5 به ميزان 80 درصد آسيب ميبيند و منهدم ميشوند. نيروي هوايي هم چهار مرحله قواي بعثي را بمباران ميكند.
با ادامه درگيري تا اواخر روز 20 دي كه با پاتكهاي سنگين واحد زرهي دشمن همراه بود تعداد ديگري از نيروهاي دشمن به اسارت درميآيند. تعداد اسيران تخليه شده به 790 تن و تلفات عراق به 9500 تن بالغ ميشود. همچنين با آتش پرحجم پدافند ضدهوايي، پنج فروند از هواپيماهاي مهاجم مورد هدف قرار ميگيرند و تعداد هواپيماهاي ساقط شده به 21 فروند ميرسد. گفتني است صدها تانك و نفربر دشمن هم يا منهدم ميشوند يا به غنيمت درميآيند. منطقه شلمچه در روز 20 دي ماه آزاد ميشود. با گسترش عمليات هر لحظه فاصله رزمندگان با بصره كمتر ميشود به طوري كه كه صداي شليك مسلسلها مردم شهر را سراسيمه به خيابانها ميكشاند. در ادامه عمليات لشكرهاي جديد سپاه آماده ميشوند تا براي مرحله دوم عمليات وارد عمل شوند.
