كساني كه سن و سالي را گذرانده باشند خوب به ياد دارند كه حدود دو دهه قبلتر، ايران تيمي داشت كه از آن به عنوان نسل طلايي فوتبال ياد ميشد و البته هنوز هم ياد ميشود، نسلي كه در رده جوانان عنوان قهرماني آسيا را به دست آوردند و متعاقباً حضور در المپيك مونيخ و مونترال و جام جهاني آرژانتين و قهرماني سهدوره در آسيا باعث شد تا به عنوان نسل طلايي فوتبال لقب بگيرند. عنوان و افتخاراتي كه تا به امروز تكرار نشده است.
راهيابي فوتبال ايران به المپيك 1972 مونيخ از بزرگترين اتفاقات بزرگ آن زمان بود. آن زمان تيم ملي فوتبال كشورمان با مجارستان، دانمارك و برزيل همگروه شد. ايران در اولين بازي برابر مجارستان 5 بر صفر شكست خورد. در بازي بعدي مقابل دانمارك قرار گرفت كه آن بازي را هم 4 بر صفر واگذار كرد . برابر برزيل نتيجهاي حماسي را خلق كرد و با گل «مجيد حلوايي» به اولين پيروزي در المپيك رسيد.
افتخار ديگر ايران حضور دوباره در بازيهاي المپيك بود، المپيك 1976 مونترال. ايران با تيمهاي كوبا، لهستان و غنا در يك گروه قرار گرفت. تيم ملي فوتبال ايران در اولين ديدار المپيك مونترال با گل «مرحوم غلامحسين مظلومي» يك بر صفر، كوبا را شكست داد. برابر لهستان 3 بر 2 شكست خورد. گلهاي تيم ملي فوتبال ايران را «علي پروين» در دقيقه 6 و «حسن روشن» در دقيقه 79 به ثمر رساندند و به لطف تساوي لهستان و كوبا، ايران با 2 امتياز براي اولين بار به دور يك چهارم نهايي رقابتهاي المپيك صعود كرد تا حريف شوروي سابق شود. تيم ملي ايران در يك بازي سخت برابر شوروي سابق بازي را با نتيجه 2 بر يك واگذار كرد و حذف شد.
شاكله همان تيم، ايران را براي اولين بار در سال 1978 راهي رقابتهاي جام جهاني كرد. ناصر حجازي، حسين كازراني، حسن نظري، نصرالله عبداللهي، آندرانيك اسكندريان، علي پروين، حسن روشن، غفور جهاني، قاسمپور، نايبآقا، صادقي و عادلخاني با هدايت حشمت مهاجراني اولين بازيكناني بودند كه پا به مسابقات جام جهاني گذاشتند. آن زمان مرحوم غلامحسين مظلومي با 37گل در 48بازي ملي ركورددار بيشترين گل زده در تيم ملي ايران به علت مصدوميت از ناحيه مينيسك جام جهاني78 را از دست داد. باخت 4 بر يك مقابل پرو، 3 بر صفر مقابل هلند و تساوي يك بر يك با اسكاتلند حاصل كار مليپوشان ايران در آرژانتين بود.
درخشش بازيكنان نسل طلايي در آسيا به مراتب بيشتر از جام جهاني و المپيك بود، چراكه آنها توانستند سه بار عنوان قهرماني رقابتها را از آن خود كنند. تيم ملي فوتبال كشورمان در جام ملتهاي آسيا ۱۹۶۸ نخستين حضور خود را تجربه كرد و البته ميزباني بازيها را نيز بر عهده گرفت. همه بازيها در ورزشگاه امجديه برگزار شد. تيم ملي كشورمان ابتدا هنگكنگ را با نتيجه ۲ بر صفر با گلهاي همايون بهزادي و علي جباري شكست داد، بعد به مصاف تايوان رفت و اين تيم را با حساب ۴ بر صفر شكست داد، گلهاي ايران را همايون بهزادي، حسين كلاني، اكبر افتخاري و حسين فرزامي به ثمر رساندند. تيم كشورمان در بازي با برمه توانست با نتيجه ۳ بر يك با گلهاي حسين كلاني، اكبر افتخاري و همايون بهزادي پيروز شود. سپس ايران در بازي پاياني مقابل رژيم صهيونيستي با گلهاي بهزادي و قليچخاني پيروز و براي نخستين بار قهرمان آسيا شد.
اين بار جام ملتهاي آسيا ۱۹۷۲ دركشور تايلند برگزار شد. ايران در بازي نخست به مصاف كامبوج رفت كه با دو گل حسين كلاني و صفر ايرانپاك پيروز شد. سپس عراق را با هتتريك حسين كلاني برد. در بازي آخر كه تشريفاتي بود به مصاف ميزبان بازيها يعني تايلند رفت و تا دقيقه ۸۰ نتيجه ۲ - صفر به سود ميزبان بود كه علي جباري در دقايق پاياني موفق شد ۳ بار پياپي دروازه تيم تايلند را باز كند تا بازي ۳ - ۲ به سود ايران خاتمه يابد. در ديدار نيمهپاياني كامبوج با گلهاي صفر ايرانپاك و پرويز قليچخاني مقابل ايران حرفي براي گفتن نداشت، در فينال هم برابر كره جنوبي با گلهاي علي جباري و كلاني 2 بر يك پيروز شد تا براي دومين بار قهرمان آسيا شود.
جام ملتهاي آسيا ۱۹۷۶ دوباره به ميزباني ايران برگزار شد. در ديدار نخست برابر عراق تيم ايران موفق شد با گلهاي ناصر نورايي و حسن روشن با دو گل پيروز شود. در بازي دوم هم با نتيجه پرگل ۸ بر صفر تيم يمن جنوبي را در هم كوبيد. در مرحله نيمه نهايي تيم ايران به مصاف چين رفت كه در وقتهاي اضافي با گلهاي عليرضا خورشيدي در دقيقه ۱۰۰ و حسن روشن در دقيقه ۱۱۹ موفق شد دو بر صفر چين را شكست داده و به فينال صعود كند. در ديدار فينال ايران به مصاف تيم كويت رفت كه موفق شد اين تيم را با تك گل علي پروين شكست داده و براي سومين بار پياپي قهرمان آسيا شود.
