جامجهاني بسكتبال از فردا در كشور اسپانيا آغاز ميشود و سروقامتان ايران از ساعت سيدقيقه بامداد يكشنبه به مصاف ماتادورهاي ميزبان در اولين بازي ميروند تا از آبروي بسكتبال كشورمان دفاع كنند. كار سختي است رقابت با بهترين تيمهاي بسكتبال جهان اما براي پيشرفت در اين رشته پرطرفدار بايد بدون ترس به مصاف حريفان برويم. در جام2014 شاگردان مهمد بسيروويچ در گروه مرگ قرار گرفتهاند؛ اسپانيا، فرانسه، صربستان، برزيل و مصر. نيمنگاهي به نفرات انتخابشده نشان ميدهد در اسپانيا شاهد حضور تيمي متشكل از باتجربهها و جوانهاي باانگيزه خواهيم بود. در اين بين نيكخواده و آفاق دوچهره تاثيرگذار هستند. محمدصمد نيكخواهبهرامي در جامجهاني نيز مسئوليت كاپيتاني را بر عهده خواهد داشت. مهمترين نكتهاي كه اهميت اين مسابقات را براي نيكخواهبهرامي دوچندان ميكند خاطره تلخ سال 2010 است. در شرايطي كه دوستداران بسكتبال منتظر هنرنماييهاي او در جامجهاني تركيه بودند، آسيبديدگي به صمد اجازه حضور در اين آوردگاه بينالمللي را نداد. حامد آفاق هم از جمله بازيكناني است كه بازي در جامجهاني جزو مهمترين آرزوهاي دوران ورزشياش است. آفاق در شرايطي كه ميتوانست دوره پيش نيز يكي از سربازان تيم ملي باشد اسير مصدوميت شد و حسرت رفتن به جامجهاني به دلش ماند. در آستانه آغاز جامجهاني اسپانيا خواندن صحبتهاي اين دو ستاره تيم ملي خالي از لطف نيست.
آقاي نيكخواده تورنمنتهاي تداركاتي را پيش از جامجهاني پشت گذاشتيد. حريفان خوبي براي آمادگي هرچه بيشتر تيم ملي انتخاب شده بود؟
اولين تورنمنت تداركاتي كه ما براي مسابقات اسپانيا داشتيم كاپ آسيا بود كه با قهرماني آن را پشت سر گذاشتيم؛ تورنمنتي كاملاً رسمي كه حريفان با بازيكنان اصلي در آن حضور داشتند. پس از آن هم به كاپ توران لهستان رفتيم، علاوه بر لهستان و پرتغال با اسلواكي و سوئد هم بازي كرديم. در مجموع تيمهاي خوب اروپايي بودند كه خودشان را براي انتخابي اروپا آماده ميكردند. اگرچه حريفانمان جزو تيمهاي درجه دوم قاره اروپا بودند اما به دليل اختلاف سطح بسكتبال آسيا و اروپا رقباي خوبي براي ما محسوب ميشوند. قطعاً اگر تعداد اعزامهاي ما به اينگونه تورنمنتها بيشتر شود سطح بازي بچههاي ما نيز به تيمهاي اروپايي ميرسد يا حداقل نزديك ميشود. اروپاييها بازيكنان خوبي دارند.
بازي در جامجهاني بسكتبال بدون شك سختترين تورنمنت تيم ملي خواهد بود.
در بازه زماني بسيار كم دو تورنمنت دشوار را پيش رو داريم؛ اول جامجهاني اسپانيا و پس از آن هم بازيهاي آسيايي اينچئون. هم از نظر فيزيكي برايمان سخت است و هم از نظر رواني؛ منتها همه بچهها با هم متحد شديم تا كاري كنيم كارستان. با اين حال همه چيز بستگي دارد به شرايط مسابقات و اينكه تيمهاي حريف با چه بازيكن و پتانسيلي به مسابقات ميآيند.
قرار گرفتن در گروه مرگ جامجهاني 2014 موجب شده كه خيليها تيم ايران را حذفشده تلقي كنند.
در اينكه در سختترين گروه بازيها قرار داريم شكي نيست. اسپانيا تيم دوم جهان است، فرانسه هشتم، برزيل دهم و صربستان يازدهم ردهبندي فيبا هستند. در صورتي كه تيم ملي ايران در جايگاه بيستم قرار دارد. مصر تنها حريفمان است كه در ردهبندي جهاني پايينتر از ماست (رده چهل و ششم)، منتها به هيچوجه از پيش بازنده نيستيم و شايد اگر با تيمهاي ديگر همگروه ميشديم ميتوانستيم به دور بعد نيز صعود كنيم.
پس با اين شرايط نبايد انتظار صعود داشته باشيم.
ضعيفترين تيم گروه مصريها هستند و اين روزها اخبار زيادي از حريفان به گوش ميرسد. صعود به مرحله بعد دور از انتظار نيست اما واقعاً سخت است. اگر موفق به اين كار شويم، كار بزرگي انجام دادهايم.
اعضاي تيم اعتمادبهنفس كافي براي جامجهاني را پيدا كردند؟
بازيكنان هركاري از دستشان بربيايد انجام ميدهند. تاكنون هم هرچه مربيان گفتهاند انجام دادهايم. اعتماد به نفس فقط درون زمين به دست نميآيد و بايد بقيه هم از بيرون اين روحيه و اعتمادبهنفس را به تيم ملي تزريق كنند. به ويژه به بازيكنان جوان تيم. در هر كجا كه لازم باشد به زمين ميرويم و براي ايران با قدرت بسكتبال بازي ميكنيم.
اضافه شدن بازيكنان جوان به تركيب تا چه حد به تيم ملي كمك ميكند؟
خوشبختانه بازيكنان خوبي در اين دوره به تيم اضافه شدهاند. به نظرم آينده خوبي در انتظارشان است و آينده روشني دارند ولي نياز به كسب تجربه و حضور در ميادين بينالمللي بيشتري دارند. اين را هم بگويم كه هيچكس جاي ديگري را نميگيرد و هركسي جاي خودش بازي ميكند.
بعد از موفقيتهايي كه تيم ملي واليبال كسب كرد، انتظارات و توقعات از بسكتبال نيز بالا رفت. فكر ميكنيد اين انتظارات منطقي است؟
اصلاً منطقي نيست. من از مردم تقاضا ميكنم امكانات ما و واليبال را مقايسه كنند. در حال حاضر تيم ملي بسكتبال جامجهاني را پيشرو دارد اما مسئولان چه گلي به سر ما زدهاند كه حالا از ما انتظارهاي زياد دارند! هميشه قول دادهاند و قولهايشان هيچ وقت عملي نشده است. تقاضاي من از مردم اين است كه انتظارات منطقي از ما داشته باشند. امكانات ما اصلاً قابل مقايسه با واليبال نيست. از طرفي اين دو رشته را نبايد با هم مقايسه كرد. در يك رشته ممكن است پيشرفتها و موفقيتها سانتيمتري باشد اما در رشتهاي مثل بسكتبال ميليمتري.
يعني شرايط امروز بسكتبال نسبت به گذشته بدتر شده است؟
در شرايط فعلي نبايد انتظار زيادي از تيم ملي بسكتبال داشت. با اين امكانات ما شقالقمر ميكنيم كه ميتوانيم براي كشورمان جام بياوريم و قهرمان آسيا شويم. بسكتبال ايران سطح خوبي دارد و بازيكنان خوبي هم در اختيار دارد ولي كساني كه از بيرون به اين قضيه نگاه ميكنند اگر از درون بسكتبال و مشكلاتش باخبر شوند تعجب ميكنند.
در آستانه جامجهاني نااميدي براي تيم ملي نتيجه خوبي نخواهد داشت.
باور كنيد خيليها باورشان نميشود ما با اين امكانات بازي ميكنيم. بايد ما و امكاناتمان را با ساير كشورها مقايسه كرد تا معلوم شود چه شرايطي داريم. نميگويم كسي از ما انتظاري نداشته باشد ولي با دست خالي و بدون كمك و پشتوانه نبايد انتظارها را بالا برد.
آقاي آفاق، شما هم مثل صمد نيكخواه فكر ميكنيد انتظار زياد از بسكتبال منطقي نيست؟
از مردم و منتقدان ميخواهم كه زود قضاوت نكنند. هميشه گفتهام كه بسكتبال 40 دقيقه است و فراز و نشيب زيادي دارد. تا ثانيه آخر هر اتفاقي ممكن است رخ دهد. بايد تا آخرين لحظه تلاش كرد و بعد از آن ميتوان در مورد عملكرد تيم صحبت كرد. درست است كه شرايطمان قابل مقايسه با حريفان نيست ولي من قول ميدهم كه براي تيم ملي كشورمان با تمام قوا بازي كنيم.
به نظرتان تيم ملي ميتواند در جام جهاني از آبروي بسكتبال ايران دفاع كند؟
حريفان از ما سرتر هستند ولي ما هم قهرمان آسيا هستيم و همين كه توانستيم به جامجهاني برويم افتخار بزرگي است. سطح بسكتبال آسيا و اروپا قابل مقايسه نيست به خصوص در جامجهاني كه ديگر تيمهاي مدعي هم ميآيند. اگر الان در مورد برد و باخت حرف بزنم خوب نيست، فقط به همه اطمينان ميدهم كه در اسپانيا از شأن بسكتبال ايران دفاع ميكنيم.
ورزشكاران ايراني هميشه مرد روزهاي سخت بودهاند.
بله همينطور است. كلاً ورزشكاران ما در سختترين شرايط بهترين بازيها را انجام ميدهند. بسكتباليها هم از اين قاعده مستثني نيستند. از طرفي شرايط جامجهاني با ساير مسابقات متفاوت است. با توجه به رقبايمان در اين دوره عملاً ما چيزي براي از دست دادن نداريم. خوبي همگروهي با حريفان بزرگ اين است كه راحت ميتواني بازي كني. وقتي در مصاف با تيمي مثل اسپانيا يا برزيل به ميدان ميروي، انگيزهات بيشتر از بازيكنان آنهاست، به همين دليل به خوبي ميتواني بازيات را انجام دهي.
برخلاف تيمهاي حاضر در جام جهاني اسپانيا تيم ملي بازيكن شاغل در NBA ندارد. فكر نميكنيد همين مسئله در طول مسابقات مشكلساز شود؟
تيم ملي ايران تجربه يك دوره حضور در جام جهاني را داشته است، البته خيلي وقت است كه با تورنمتهاي معتبر بينالمللي فاصله گرفتهايم ولي ما حدادي را داريم كه در NBA بازي كرده. قطعاً تجربه او به كل تيم كمك خواهد كرد. بالاخره جامجهاني است و همه تيمها با بهترينهايشان ميآيند. ما هم تمام سعيمان را ميكنيم. براي گرفتن بهترين نتيجه همه تلاش خودشان را كردهاند. بسيرووچ با استفاده از روابط خود بازيهاي خوب تداركاتي برايمان جفت و جور كرد و فدراسيون نيز انصافاً چيزي براي تيم كم نگذاشت.
رويارويي با تيمهاي قدرتمند اروپايي درست پيش از شروع جام چه تأثيري در عملكرد تيم در اسپانيا دارد؟
تمرينات كه از هر نظر خوب بوده، در تورنمنت تداركاتي اسلووني با صربستان و برزيل بازي ميكنيم كه همه جوره به نفع ماست. خيلي خوب است كه قبل از جام جهاني با دو تيم همگروهمان رودررو شويم. بدون شك آنها با نفرات اصلي به زمين ميآيند تا بازيكنانشان را محك بزنند. همانطور كه ما ميخواهيم بازيشان را آناليز كنيم، آنها نيز به دنبال آشنايي بيشتر با بسكتبال ما هستند. از طرفي اين مسابقات به هماهنگي هرچه بيشتر بازيكنان تمام تيمها كمك ميكند. همگروهي با مدعيان قهرماني اصليترين چالش تيم ملي از نگاه آفاق است: همه همگروهان ما جزو بهترينها هستند. اسپانيا سابقه قهرماني جهان دارد، چند بازيكن در NBA دارد، ميزبان است و رنكينگ دوجهان را دارد. برزيل قهرمان جهان شده، صربستان و فرانسه هم حريفان صاحبنامي هستند. در مجموع بايد بپذيريم كه كار سختي در پيش داريم.
مصاف با تيم ميزبان و يكي از مدعيان اصلي قهرماني در بازي افتتاحيه كار را براي تيم ملي سخت ميكند. چه برنامهاي براي كنار آمدن با جو ورزشگاه پر از تماشاگر ديدار افتتاحيه داريد؟
بازي افتتاحيه براي هر تيمي سخت است. به ويژه براي ميزبان كه بايد به تماشاگرانش ثابت كند لياقت قهرماني را دارد. همانطور كه قبلاً اشاره شد ماتادورها براي آسان كردن شرايط تمهيداتي براي خود انديشيدند و برنامه بازيهاي گروه اول را به سود خود تغيير دادند. قبلاً گفتم رويارويي با تيم دوم دنيا دشوارتر از حد تصور است. اين را بايد بگويم كه احتمالا اسپانياييها از قصد چنين برنامهريزياي را ترتيب دادهاند. آنها به دليل ميزباني تمام سعيشان را ميكنند كه بازيكنانشان فشار كمتري را تحمل كنند و به هدفشان كه قهرماني است برسند. در چنين مسابقاتي جو خاصي در ديدار افتتاحيه حاكم است كه تماشاگران ميزبان انتظار زيادي از تيم مليشان دارند. به همين جهت تصميم گرفتند كه در ابتداي راه با يك تيم از آسيا روبهرو شوند و براي بازيهاي بعدي به هماهنگي لازم برسند، منتها بازيكنان اسپانيا بيش از ما تحت فشار هستند و همين مسئله انگيزه ما را بيش پيش بالا برده است.