«مسجد سنگر است، سنگرها را پُر كنيد» اين جمله يكي از معروفترين جملاتي است كه در ايام دفاع مقدس و روي ديوار مساجد ديده ميشد. امروزه اما اين سنگرها كاركردهاي تازهتري پيدا كردهاند كه از آن جمله ميتوان به حضور در عرصه جنگ نرم اشاره كرد. بازار تهران از گذشته تاكنون اقوام و گروههاي مختلفي را كه براي كسب و كار به اين منطقه آمدهاند به خود ديده است. قسمتي از بازار به بازار شيرازيها معروف است كه مسجد بزرگي به نام امام سجاد (ع) را در خود جاي داده است. آيتالله سيد علي فيض دزفولي از علماي قديمي تهران امام جماعت اين مسجد است. گفتوگويي با اين امام جماعت انجام دادهايم كه مشروح آن را در ادامه ميخوانيد.
ابتدا مقداري در خصوص كاركردهاي مساجد براي ما توضيح دهيد.
مساجد به عنوان يكي از پايگاههاي اصلي ترويج معارف اسلامي كاركردهاي مختلفي دارند. ترويج معارف اسلامي تنها از راه روزه، نماز و عبادات انجام نميشود و همانطور كه پيامبر گرامي اسلام (ص) از ابتداي اسلام هم روي اين مسئله تأكيد داشتهاند مساجد در همه ابعاد زندگي مسلمانان نقش دارند.
در حوزه فرهنگي - اجتماعي چطور؟
اين دو حوزه هم از بخشهاي پر اهميتي است كه بايد به آن پرداخته شود. حضور جمعي مسلمانان و تأثيرات معنوي مسجد بستر حركتهاي فرهنگي - اجتماعي در مساجد را فراهم ميكند. در واقع همانطور كه امام (ره) فرمودند مساجد سنگر هستند و اين سنگرها بايد حفظ شوند.
برخورد امام جماعت با اهل مسجد بايد چگونه باشد؟
امام جماعت در برخورد با مردم بايد سازنده عمل كند. شايد اين روايت كه جبرئيل به پيامبر گرامي اسلام(ص) گفته است از همه بهتر بتواند نوع برخورد امام جماعت با مردم را روشن كند.«هر آنكه به تو ظلم كرد را ببخش و كسي كه تو را محروم كرد اعطا كن و با مردم به نيكي رفتار كن» اين مسئله براي ائمه جماعات مساجد درس است. هر ائمه جماعت با مردم خاصي در تماس است كه تفكرات مختلفي دارند. اگر امام جماعت با آنها مدارا كند بسياري از مشكلات حل خواهد شد.
چه فعاليتهاي جانبي در مساجد انجام ميدهيد؟
در مسجد امام سجاد (ع) كه ظهرها در آنجا نماز ميخوانم بيشتر فعاليتهاي جانبي حول و حوش بازار و مسائل آن است. سعي ميشود از بازاريان براي كمك به نيازمندان مبالغي جمعآوري شود. در اين مسجد هم بيشتر زحمات بر عهده آيتالله سيدرضا مصطفوي تفرشي امام جماعت سابق اينجا بوده است. بنده 10 سال است در اين مسجد هستم. يادم است قبل از اينكه براي اقامه نماز به اين مسجد بيايم قرار بود به مسجدي حوالي خيابان سپه بروم و آنجا نماز بخوانم. متوجه شدم كسي كه مرا براي اقامه نماز در اين مسجد دعوت كرده است قصد دارد كه مرا راضي كند كه مسجد براي تعريض خيابان و حل مشكلش تخريب شود. به اين كار راضي نشدم و در نهايت سرنوشت باعث شد تا به اين مسجد در حوالي خيابان وحدت اسلامي بيايم.
مهمترين برنامه فرهنگي -اجتماعي كه هر سال برگزار ميكنيد چه برنامهاي است؟
هر سال مسجد برنامهاي را در ايام عيد غديرخم برگزار ميكند كه از علماي بزرگ دعوت به عمل ميآوريم و برنامه غالباً مورد استقبال اقشار مختلف مردم قرار ميگيرد.
براي تشويق كودكان و نوجوانان براي حضور در مساجد چه برنامهاي داريد؟
چون مسجد ما از امكانات محدودي برخوردار است بيشتر كودكان و نوجوانان براي تكبير گفتن به مسجد ما ميآيند كه سعي ميكنيم براي تشويق آنها هر چند وقت يكبار جوايزي به آنها بدهيم.
در سالهاي اخير حضور جوانترها در مساجد كمرنگتر شده اين مسئله را ناشي از چه ميدانيد؟
با اين مسئله موافق نيستم. ابتدا بايد بگويم كه مسجد مخصوص گروه سني خاصي نيست. هم جوانان بايد در مساجد حضور فعالي داشته باشند و هم كساني كه سن بالاتري دارند. در خصوص جوانان هم بنده معتقدم ميزان علاقه آنها به حضور در مساجد از گذشته تا كنون تغييري نكرده است و در گذشته هم همين مقدار جوان به مسجد ميآمد.
حتي در سالهاي انقلاب و دفاع مقدس؟
بله، آن زمان هم همين مقدار جوان ميآمد ولي آن زمان شرايط طوري بود كه جوانان براي حضور در جبههها يا براي نقش آفريني در انقلاب بيشتر در مساجد جمع ميشدند اما در حال حاضر شرايط تغيير كرده است.
مساجد چه نقشي در حل معضلات خانوادهها دارند؟
معضلات خانوادهها در مساجد به راحتي برطرف ميشوند و اين مسئله را بارها به عينه ديدهام. بسياري از موارد در مساجد ميان زن و مرد در خانواده مشكلي وجود داشته كه با وساطت امام جماعت مرتفع شده است يا مشكل ميان پدر و فرزندي به راحتي از سر راه برداشته شده است. بنابراين نبايد از نقش مساجد در بهبود روابط خانوادگي به راحتي گذشت.
انتظار شما از دولت و دستگاههاي فرهنگي براي كمك به مساجد چيست؟
دستگاههاي فرهنگي بايد از مساجد حمايت ويژهاي داشته باشند. خوشبختانه شهرداري اخيراً براي ساخت گنبد مسجد 10 ميليون تومان به ما كمك كرد. اينگونه كمكها از سوي دستگاههاي فرهنگي بايد تداوم داشته باشد. فرهنگسراها و سراهاي محله بايد برنامههاي فرهنگي مشتركي را با مساجد برگزار كنند زيرا مشكلات مساجد باعث شده است كه آنها نتوانند برنامههاي فرهنگي مناسبي در اين بخش داشته باشند. در حال حاضر كلاسهاي مختلفي براي اقشار مختلف در مسجد ما مانند كلاس خياطي براي خواهران يا كلاس علمي براي دانشآموزان برگزار ميشود اما اين كلاسها نياز به حمايت دارند. بنده به برگزاري فعاليتهاي ورزشي در مساجد هم معتقد نيستم و اعتقاد دارم در شأن مساجد نيست.
در پايان اگر صحبتي داريد بفرماييد.
به نظرم هر فعاليت جانبي كه در مساجد انجام شود سازنده است به شرطي كه شأنيت مساجد حفظ شود. اين مسئله بايد همواره در نظر ائمه جماعات مساجد باشد.
