
«شيرهايي كه با روغن پالم چرب ميشود» در هفته اخير به تيتر اصلي اخبار تبديل شده و اظهارات متناقض مسئولان بهداشت و درمان و وزارت جهاد كشاورزي و حتي سازمان استاندارد در اين باره اوضاع را حسابي شير تو شير كرده است. كليد استفاده از اين ماده مضر را ميتوان در اين جمله پيدا كرد«ارزان بودن روغن پالم و سود آوري براي توليدكنندگان.»
گوشتهاي آلوده به باقي مانده آنتي بيوتيكها، مرغهاي هورموني، سبزيجات و ميوهجات آلوده به سموم گياهي، آبهاي نيتراته، برنجهاي مسموم با فلزات سنگين از جمله سرب و آرسنيك، هواي آلوده به گرد و غبار و تركيبات آروماتيك و شيرهايي كه طعم وايتكس دارد و با پالم چرب ميشود، موجب شده است تا هيچ چيز اعم از خوراكي و نوشيدني و حتي هواي خوش از گلويمان پايين نرود.
نكته قابل تأمل درباره همه اين موارد، اظهارات متناقض مسئولان است و مردم هم در اين ميان ناگزيرند از همان مواد خوراكي استفاده كنند كه بنا بر شواهد و مدارك و همچنين تأكيد پزشكان و كارشناسان تغذيه سلامت نيستند و سلامتي را به خطر مياندازند.
اظهارات متناقض مسئولان درباره شيرهاي پالمدار
ماجراي افزودن روغن پالم به لبنيات الگوي خوبي براي رفتار شناسي مسئولان درگير در اين واقعه است. در حالي كه وزير بهداشت تأكيد ميكند اين موضوع اثبات شده و گزارش آن روي ميز رئيسجمهور است، رضاباكري، دبير انجمن لبني كشور، هرگونه تخلف از سوي كارخانههاي لبني براي استفاده از روغن پالم در شيرهاي پرچرب را يك بار رد ميكند و بار ديگر ميگويد:مقدار كمي روغن پالم در فرآوردههاي لبني پر چرب با مجوز سازمان غذا و دارو و پروانه سازمان ملي استاندارد ايران و براساس ضوابط تعيين شده از سوي آنها استفاده ميشود. هدايت حسيني، معاون غذاي سازمان غذا و دارو نيز گفته است گزارشي از وجود روغن پالم در شير و ماست نداريم اما رسول ديناروند، رئيس اين سازمان ضمن تأكيد بر آنكه در بازرسيها، نمونه روغن پالم در فرآوردههاي پرچرب وجود داشته از برخورد با استفادهكنندگان از روغن پالم خبر ميدهد. از سوي ديگر كارخانههاي صنايع لبني مدعي شدند، افزودن روغن پالم به شير توسط توليدكنندگان شير خام انجام ميشود و اين موضوع در فرآيند توليد شير در كارخانهها اتفاق نميافتد اما دامداران هم اين موضوع را قبول ندارند. سيد احمد مقدسي، رئيس هيئت مديره كانون انجمنهاي صنفي گاوداران ايران در اين باره ميگويد: شير تحويلي به كارخانهها در درب كارخانه آزمايش ميشود و امكان اضافه كردن هيچ مادهاي به شير خام وجود ندارد. افزودن روغن پالم به شير در كارخانهها و به دنبال عدم افزايش قيمت شير صورت گرفته تا متضرر نشوند و بتوانند سود حاصل كنند. خلاصه اينكه اوضاع شير و لبنيات حسابي شير تو شير شده است و مردم سرگردان شدهاند. حالا هم كه سازمان استاندارد بعد از مدتها از خواب غفلت بيدار و درباره وضعيت لبنيات پالمدار وارد گود اظهارنظرها شده است، نيره پيروزبخت، رئيس سازمان ملي استاندارد ايران در اين باره ميگويد:۸۰ درصد فرآوردههاي لبني كشور فاقد روغن پالم است.
امنيت و سلامت گمشده سبد غذايي مردم ما
امنيت سبد غذايي يكي از قولهايي بود كه دكتر حسن روحاني حتي در پيام نوروزي خود به مردم بر آن تأكيد كرد. اما واقعيت جامعه حكايت از آن دارد كه سبد غذايي مردم ما به هيچ وجه امن نيست و همين ناامني موجب گسترش انواع و اقسام بيماريها در جامعه شده است؛بيماريهايي كه هم هزينههاي نظام سلامت را بالا ميبرد و هم كارايي و بهرهوري افراد جامعه را پايين ميآورد. حالا بعد از گوشت، مرغ، آب و برنج نوبت به شير و لبنيات رسيده است تا بخشي از پشت پرده آلودگيهايشان رو شود. مسئولان اما به جاي آنكه مسئولانه در اين ميدان حضور يابند و ضمن پذيرش قصور خود، براي آينده برنامهريزي كنند يا توپ مسئوليت را در زمين ديگري مياندازند يا با تكنيكهاي انكار، فرافكني و فرار رو به جلو مردم را با سبد غذايي ناامن تنها ميگذارند.
ارزان بودني كه براي سلامت مردم گران تمام ميشود
ماجراي حرفهاي ضد و نقيض اما تنها به افزودن يا نيفزودن پالم در شير و محصولات لبني محدود نميشود بلكه برخي از مسئولاني كه ناگزير به پذيرش استفاده از اين روغن گياهي در اين محصولات شدهاند، حالا بازي را به ميدان مضر بودن يا نبودن روغن پالم كشاندهاند. اين در حالي است كه مصرف روغن پالم در صنايع صابونسازي و همچنين مشتقات روغن پالم در صنايع مختلف آرايشي، بهداشتي و شيميايي از گذشته مطرح بوده است. به گفته وزير بهداشت روغن پالم سالهاي سال است كه از كشور مالزي ميآيد و به دليل قيمت ارزان و سودآوري بالا بيشتر از گذشته وارد شده است. بنا به تأكيد وي، اين روغن به دليل كيفيتي كه دارد براي سلامتي مضر است و تخلفات موجود در لبنيات به بازار آمده نشان ميدهد كه به جاي چربي طبيعي از بدترين نوع چربي صنعتي استفاده كردهاند. وي در پاسخ به تكذيب صنايع لبني در استفاده از روغن پالم هم ميگويد: گزارشهاي ما موجود است اگر لزوم داشته باشد آن را رسانهاي ميكنيم، ما مجوز ورود اين محصولات را نميدهيم بلكه وزارت صنعت و جهاد كشاورزي متولي واردات آن هستند. هاشمي حتي شركتهاي متخلف را به افشاگري و اعلام اساميشان به مردم متهم كرده است.
به گفته مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت نيز روغنهايي مثل پالم داراي اسيد چرب اشباع بالا هستند. چنين روغنهايي ميتوانند باعث بالا رفتن چربي خون، افزايش كلسترول بد و در نهايت موجب گرفتگي و انسداد عروق شوند و اين در حالي است كه بيماريهاي قلبي و عروقي از مهمترين علل مرگ هستند.
رئيس سازمان استاندارد ايران نيز ميگويد: در ايران به خاطر آنكه روغن پالم يك روغن ارزان و قابل دسترس است بر اساس مجوز سازمان استاندارد در هشت نوع فرآورده لبني از اين روغن استفاده ميشود. واژه كليدي «ارزان بودن» روغن پالم پشت پردهاي است كه دلايل استفاده از اين روغن را به روشني بيان ميكند. ارزان بودني كه براي سلامت مردم گران تمام ميشود!