امكان مكالمه تصويري با تلفن همراه وقتي در ميان تيتر اخبار و تبليغات براي خودش جا باز كرد، از يك سو موجب ايجاد هيجاني جذاب در جامعه شد و از سوي ديگر موجب نگرانيهايي بابت باز شدن باب جديدي از سوءاستفادهها شد تا مناقشاتي بر سر محاسن و معايب اين تكنولوژي جديد شكل بگيرد؛ چالشهايي كه با زمزمههاي برقراري امكان اين ارتباط موجب شده است تا ۸۴ مؤسسه و تشكل بانوان فعال در حوزه زنان و خانواده در نامهاي خطاب به دبير و اعضاي شوراي عالي فضاي مجازي، نگراني شديد خود را نسبت به اين مسئله اعلام كنند.
برقراري امكان مكالمه تصويري در كشور يكي دو سالي ميشود كه به يك مناقشه تبديل شده و موافقان و مخالفاني را در برابر خود به صف آرايي وادار نموده است. اين تكنولوژي تازه بيترديد امكانات جديد و جذابي را در اختيار كاربران قرار ميدهد اما از آنجايي كه اين ابزار و دستاورد فناوريهاي تازه بومي ما نيست به باور بسياري از كارشناسان و صاحبنظران با ورود به جامعه فرهنگ خود را هم به همراه ميآورد؛ فرهنگي كه خيلي وقتها با اصول و ارزشهاي جامعه ما همخواني ندارد و ممكن است تبعات فرهنگي نابهنجاري را براي جوانان و بانوان جامعه به همراه داشته و آنان را با چالش جدي مواجه كند. نمونه اين چالش را در برخي شبكههاي اجتماعي نظير فيس بوك، وي چت و تانگو شاهد بودهايم و كار تا به جايي پيش رفته است كه تصاوير و فيلمهايي كه افراد در چنين شبكههايي از خود منتشر ميكنند با هويت و رفتار آنان در فضاي حقيقي فاصله زيادي دارد. شايد همين سابقه ذهني است كه در برابر برقراري امكان تماسهاي تصويري نگرانيهاي جدي ايجاد ميكند.
مكالمه تصويري در انتظار رأي شوراي عالي فضاي مجازيحدود يك سال و نيم پيش هم كه قرار شد امكان برقراري مكالمه تصويري با تلفن همراه در كشور برقرار شود، واكنشهاي متعددي به اين موضوع در جامعه شكل گرفت تا جايي كه چند تن از مراجع تقليد نيز در سنجش فوايد و احياناً مفاسد اين محصول پيشرفت تكنولوژي كفه مفاسد را سنگينتر دانسته و استفاده از اين مكالمه را جايز ندانستند. در همان زمان بود كه دبير شوراي عالي فضاي مجازي از بررسي موضوع ارائه سرويس مكالمه تصويري اپراتور جديد تلفن همراه با توجه به اظهارنظرات مختلف در كشور خبر داد و اعلام كرد به زودي شورا در مورد سرويسهاي تماس تصويري و اينترنت پرسرعت اپراتور جديد تصميم نهايي را اعلام ميكند.
حالا دوباره زمزمههايي از امكان برقراري مكالمه تصويري به گوش ميرسد؛زمزمههايي كه حكايت از در نظر گرفتن پيوستي فرهنگي براي اين امكان جديد در شوراي عالي فضاي مجازي دارد. حتي اپراتوري كه با مكالمه تصويري ميشناسيمش اعلام كرده است با تمهيداتي از جمله تعيين گروههاي مخاطب مشخص و كدهاي تصويري، سرويسهايي را تعريف كرده كه به عنوان مثال در قالب آنها اعضاي خانواده بتوانند از اين سرويس استفاده كنند. با وجود اين به گفته علي اصغر عميديان، معاون وزير ارتباطات و رئيس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي با توجه به اينكه سال گذشته شوراي عالي فضاي مجازي پس از بحث و بررسيهاي فراوان ارتباط تصويري را ممنوع اعلام كرده بود، در حال حاضر برقراري تماس تصويري منتظر رأي شوراي عالي فضاي مجازي است.
همين زمزمهها اما ۸۴ مؤسسه و تشكل بانوان فعال در حوزه زنان و خانواده را بر آن داشته تا نگراني خود را در نامهاي به دبير شوراي عالي فضاي مجازي اعلام كنند.
كالايي كه با فرهنگ ايراني سازگار نيستدر اين نامه كه به كميته تعيين مصاديق مجرمانه جرايم رايانهاي قوه قضائيه و كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي نيز رونوشت خورده، آمده است: وجود نرمافزارهاي ارتباط جمعي مانند تانگو و نيز فناوري ارتباط تصويري كه يكي از پيامدهاي ورود نسل سوم تلفنهاي همراه به كشور ايران است، به سبب همگام نبودن با نيازها و واقعيات جامعه ايران و ناسازگارى با باورهاى فرهنگى ـ مذهبى جامعه اسلامي ايران به ويژه زنان ايرانى، يك تهديد جدي ميباشد كه بايد به آن توجه نمود.
به باور اين بانوان فعال در حوزه زنان و خانواده، ترويج كالاهاي مصرفي، در هر كشوري بايد متناسب با فرهنگ آن كشور باشد و از آنجايي كه فرهنگ كشور ايران، مبتني بر ارزشهاي واقعي انساني و اسلامي است، بايد به اقتضائات اين فرهنگ توجه شود و اگر يك كالاي مصرفي با ارزشهاي آن فرهنگ در تضاد باشد يا سبب سست شدن پايههاي آن فرهنگ شود، بايد با آن مقابله نمود.
در اين نامه با تأكيد بر اهميت امنيت اجتماعي به عنوان عميقترين نياز انسان، «حجاب» و «حدود حريم ارتباط با نامحرم» نگهبان روح و روان انسان و ضامن سلامت و امنيت رواني خانواده عنوان شده است. اين نامه با اشاره به تكليف قانون اساسي در ايجاد زمينههاى مساعد براي احياى حقوق مادّى و معنوى زن و نيز تأمين امنيت اجتماعي وي، ورود فناوريهاي غير فرهنگي به كانون امن خانواده را تهديدي براي هويت عشق الهي و ابتهاج در درون خانواده و تحقق كرامت انساني دانسته است.
اين تشكلهاي بانوان در نهايت با تأكيد بر لزوم امنيت و آرامش در درون خانواده و جامعه، از يكايك اعضاي شوراي عالي فضاي مجازي و دبير آن خواستهاند به هيچيك از اپراتورهاي تلفن همراه، اجازه برقراري ارتباط تصويري داده نشود و نرمافزارهاي ارتباطي ديگري هم كه در اين مدت كوتاه به بدترين شكل ممكن امتحان خود را پس دادهاند و هزاران خانواده را با مشكلات جدي روبهرو كرده است، فيلتر شوند.
اين بازي قانون خودش را دارد!اينكه برقراري مكالمه تصويري از طريق فناوريهاي جديد تلفن همراه امكانپذير شود يا خير بستگي به تصميم شوراي عالي فضاي مجازي دارد. اين امكان هم اكنون نيز به صورت محدودتر از طريق فناوري وايرلس و همچنين وب كم امكانپذير است و يكي از مواليد پيشرفت تكنولوژي و فناوري است اما براي آنكه اين ابزار در خدمت ما قرار گيرد و در برابر فرهنگ و ارزشهايمان به عنوان يك تهديد قد علم نكند، نيازمند آن هستيم تا لااقل قبل از ايجاد چنين امكاني فضاي فرهنگي و رواني جامعه را براي استفاده از اين امكان تازه فراهم كنيم. در غير اين صورت اين ابزار و امكان نيز همانند برخي ديگر از محصولات فناوري ميتواند كيان جامعه را تهديد كند. پس به موازات آنكه حركت در دنياي پيشرفته امروز اجتنابناپذير است، براي ورود به اين دنيا ناگزيريم قوانين آن را هم ياد بگيريم و رعايت كنيم در غير اين صورت در برابر فرهنگي كه براي ما نيست، مرعوب شده و شكست ميخوريم.