توجه به مقوله سلامت شهروندان يكي از مفاهيم اصلي در رويكرد توسعه پايدار شهري به حساب ميآيد كه در آن شهر و شهروندان سالم مؤلفههاي آن به شمار ميروند، بر همين اساس ترافيك و توسعه حمل و نقل محور، الگوي مناسب در جهت ارتقاي سلامت شهروندان به حساب ميآيد كه در جلسه شوراي معاونان امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران استفاده از ظرفيتهاي اجتماعي و فرهنگي براي حل مشكل ترافيك پايتخت مورد توجه قرار گرفت و بر آن تأكيد شد. ميتوان گفت كه با حل مشكل ترافيك عملاً به سمت ارتقاي سلامت شهري حركت كردهايم و سلامت شهري به عنوان يكي از مؤلفههاي مبهم زندگي شهري و شهرنشيني به حساب ميآيد. در كلانشهري مانند تهران برنامهريزي نامناسب براي ترافيك و حمل و نقل شهري ضمن افزايش آلودگي هوا بر سلامت رواني و فيزيكي شهروندان نيز تأثير بسزايي دارد و از آنجا كه شيوه زندگي و الگوي رفتاري شهروندان تحت تأثير نحوه طراحي و برنامهريزي فضاي كالبدي است در بحث مسائل ترافيكي ركن اصلي تغيير رفتار و توسعه حمل و نقلمحور با رويكرد اجتماعي و فرهنگي است.
استفاده از ظرفيتهاي اجتماعي و فرهنگي براي حل مشكل ترافيك پايتخت
جلسه مشترك شوراي معاونان امور اجتماعي و فرهنگي مناطق، سازمانها و شركتهاي شهرداري تهران با حضور معاونان اجتماعي و فرهنگي و حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران به ميزباني اين معاونت برگزار شد. تشكريهاشمي در اين جلسه گفت: امروزه با نگاه نو به موضوع ترافيك، بيش از هر زمان ديگري مسائل اجتماعي و فرهنگي مورد توجه قرار گرفته و براي حل مسائل و مشكلات ترافيكي با نگرش متفاوت و از منظر فرهنگي و اجتماعي وارد شدهايم.
وي با اعلام اينكه براي حل بحران ترافيك دو موضوع عرضه سفر و تقاضاي سفر مطرح است، تأكيد كرد: واقعيت اين است كه نگاه به هر دو موضوع عرضه و تقاضا سختافزاري است، در صورتي كه نگرش نرمافزاري به معنا و مفهوم تمركز بر مسائل اجتماعي و فرهنگي، مورد توجه جدي قرار نگرفته است.
خيابانها را نوراني ميكنيم اما پيادهروهايمان نور كافي ندارند
معاون ترافيك شهردار تهران با اشاره به اينكه طي چند سال اخير تلاشها و پيشرفتهاي بسيار خوبي را در جهت ايجاد و بهبود زيرساختهاي ترافيكي در پايتخت شاهد بودهايم، اظهار كرد: طول بزرگراههايي كه طي 9 سال گذشته در تهران احداث شده، برابر كل تاريخ پايتخت و طول خطوط مترو كه در همين مدت ساخته شده نيز معادل كل تاريخچه متروي تهران است.
تشكريهاشمي با بيان اينكه در موضوعات اتوبوسراني و تاكسيراني و نيز در بحث سيستمهاي هوشمند حمل و نقل و در مجموع امكانات سختافزاري نيز تلاشها و پيشرفتهاي خوبي در اين مدت حاصل شده تصريح كرد: با اين وجود مردم از مسائل و مشكلات ترافيكي رنج ميبرند، چراكه هنوز با حمل و نقل انسانمحور مبتني بر كرامت انساني فرسنگها فاصله داريم.
وي با تأكيد بر اينكه معيار حمل و نقل انسانمحور، جابهجايي انسانها و رساندن پيادهها به مقصد است اما در عمل جابهجايي خودروها و حركت سريعتر سوارهها مورد توجه قرار گرفته اضافه كرد: در اين مسير، خيابانها را روشن و نوراني و سوارهروها را تسطيح و آسفالت ميكنيم، براي اينكه خودروها بتوانند تندتر حركت كنند، در حالي كه عابران پياده براي تردد در پيادهروها، نه نور كافي دارند و نه از سطح همواري برخوردار هستند.
براي پيادهها حق و حقوقي قائل نيستيم
معاون شهردار تهران با اشاره به اينكه تا وقتي براي پيادهها حق و حقوقي قائل نباشيم و به عنوان نمونه ساختمانهاي در دست ساخت، پيادهروها را اشغال كنند و به همين دليل عابران پياده مجبور باشند از حاشيه خيابانها عبور كنند، نميتوانيم ادعاي تحقق شهر انسانمحور داشته باشيم، اظهار كرد: همچنين تا وقتي كه عابران پياده را مجبور ميكنيم براي عبور از عرض خيابان از پله پلهاي هوايي عابر پياده بالا بروند تا خودروها بتوانند در طول خيابان سريعتر حركت كنند، نميتوانيم مدعي حمل و نقل انسانمحور باشيم.
تشكريهاشمي با بيان اينكه در يك كلام شهرمان بر مبناي احترام به كرامت انسانها و رعايت حقوق شهروندان و ارزشهاي انساني شكل نگرفته تصريح كرد: زيرساختهاي ترافيكي را فراهم ميكنيم تا خودروها جولان بيشتري بدهند، در صورتي كه هر قدر اين زيرساختها و به عبارتي عرصه را براي تسهيل در عبور و مرور فراهم كنيم، تقاضاي بيشتري نيز به وجود ميآيد.
وي با تأكيد بر اينكه امروز بيش از هر زمان ديگري به اصلاح و بهبود رفتارهاي ترافيكي در تمام اقشار اعم از پيادهها، سوارهها، سرنشينان خودروها و تمام افرادي كه در جريان ترافيك نقش و سهم دارند نياز داريم، اضافه كرد: هنگامي كه پيادهها را آموزش ندادهايم و رانندههايمان نيز صرفاً به اندازه قبولي در آزمون دريافت گواهينامه آموزش ميبينند، چه انتظاري ميتوانيم داشته باشيم.
در رفتارهاي ترافيكي بسيار فقير هستيم
معاون شهردار تهران با اشاره به اينكه قانوني كه بر جريان ترافيك خيابانها و جادههايمان حاكم است، اين است كه هر كس زورش بيشتر باشد، سهمش بيشتر است، اظهار كرد: به لحاظ رفتارهاي ترافيكي بسيار فقير هستيم و البته اين فقر ريشه در فرهنگ عمومي مردم ما ندارد، بلكه ريشه در بيتوجهيهاي تصميمگيران در طول تاريخ از زمان ورود اولين خودرو به كشورمان تا به امروز دارد.
تشكريهاشمي با بيان اينكه خودرو وارد كشورمان شد اما فرهنگ صحيح استفاده از آن وارد نشد و در اين زمينه شاهد يك تأخر فرهنگي و گسست تاريخي هستيم، اظهار كرد: تمام دستگاههاي فرهنگساز كشور از وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم گرفته تا صدا و سيما و رسانهها و از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي گرفته تا شهرداريها و پليس، همه و همه در قبال ارتقا و بهبود فرهنگ عمومي و رفتارهاي شهروندان از جمله فرهنگ ترافيك و رفتارهاي ترافيكي مسئوليت دارند.
برخي رفتارهاي ترافيكي اهانت به فرهنگ و توهين به جامعه است
معاون شهردار تهران با اشاره به اينكه برخي رفتارهاي ترافيكي اهانت به فرهنگ كشورمان و توهين به مردم بافرهنگ آن است، اظهار كرد: حضرت امير (ع) نيز مسلمانان را به رعايت نظم توصيه ميفرمايند و از اين رو همه بايد دست به دست هم دهيم و بهبود رفتارهاي ترافيكي را رقم بزنيم و اعتقاد داريم اين كار شدني است.
تشكريهاشمي با بيان اينكه نظم و ترتيبي كه در حال حاضر در بزرگراه طبقاتي صدر يا تونلهاي شهري تهران شاهد آن هستيم، نمونههايي از اراده مديريت شهري براي برقراري نظم و انضباط در شهر است، تصريح كرد: وقت آن رسيده كه رفتارهاي خشن و پرخطر رانندگي از سطح خيابانها و بزرگراههاي شهرمان براي هميشه رخت بربندد.
وي در پايان سخنان خود با تأكيد بر اينكه به عنوان نمونههاي ديگري از اراده مديريت شهري، از روزي كه رانندگان شركت واحد را مورد آموزش قرار داديم، تصادفات ناوگان اتوبوسراني بيش از 60 درصد كاهش داشته خاطرنشان كرد: همچنين در طول سه سال گذشته كه آموزش رانندگان سرويس مدارس را آغاز كرديم، حتي يك مورد تصادف منجر به فوت و جرح در دانشآموزان نداشتهايم.
همچنين در اين جلسه معاون امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران نيز نظم را مؤلفهاي بسيار حائز اهميت و همدوش تقوا دانست و گفت: به همان اندازه كه به حق الله اهميت ميدهيم، بايد براي حقالناس نيز اهميت قائل شويم و مراقب باشيم با رفتارهايمان در جامعه از جمله رفتارهاي رانندگي، حقي از ديگران تضييع نكنيم.
حجتالاسلاموالمسلمين امرودي با تأكيد بر اينكه در كار فرهنگي بايد دلسوز داشته باشيم و اساساً كسي كه در جبهه فرهنگي كار ميكند بايد دلسوز اين حوزه باشد، اظهار كرد: موضوع ارتقاي فرهنگ ترافيك از جمله كارهاي فرهنگي است كه در ابعاد منطقهاي، ناحيهاي و حتي محلهاي بايد مورد توجه قرار گيرد.
وي با اعلام اينكه با رويكرد جديد و نگاه تازه براي بهبود فرهنگ ترافيك بايد برنامهريزي كنيم، تصريح كرد: نوع رفتارهاي رانندگي در هر كشور نشاندهنده فرهنگ مردم آن كشور است و فراموش نكنيم وقتي در اروپا مردم به هم سنگ پرتاب ميكردند، مردم ما داراي تمدن و فرهنگ بالايي بودند اما آنها امروز فرهنگ رانندگي ما را مورد تمسخر قرار ميدهند.
تدوين سند ارتقاي فرهنگ ترافيك
معاون امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران در پايان صحبتهاي خود ابتكار، خلاقيت و نوآوري را در موفقيت كارها بسيار مؤثر دانست و اظهار كرد: بايد با انجام كارهاي كمهزينه و پرثمر، تمام ظرفيتهاي خود را به كار بگيريم و به اين منظور از محلههاي شهر و 374 سراي محله تهران كار خود را آغاز كنيم.
همچنين حجتالاسلام والمسلمين مرتضي جعفرپور مشاور فرهنگي معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران نيز با ارائه گزارشي از «سند ارتقاي فرهنگ ترافيك»، آسيبها، رويكردها و اقدامات اجرايي و عملياتي پيشبيني شده در اين حوزه را تشريح كرد.
در اين نشست، نخستين تفاهمنامه مشترك همكاريهاي دوجانبه فيمابين معاونت امور اجتماعي و فرهنگي و معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران در حوزه موضوعات فرهنگي و اجتماعي از سوي حجتالاسلام والمسلمين امرودي و مهندس تشكريهاشمي به امضا رسيد و مبادله شد.
در دنياي مدرن امروزي فقط توجه به شيوه و روشهاي سنتي براي حل معضل ترافيك پاسخگو نميباشد و حل معضل ترافيك نيازمند شناخت انسان و رفتارهاي او در تمامي حوزههاي فرهنگي و اجتماعي است كه ميتواند در كنار بسترسازي علمي و به كارگيري ظرفيتهاي سختافزاري و نرمافزاري به حل مسائل ترافيكي كمك شاياني كند. به واقع بايد در نظر گرفت كه با ارتقاي ظرفيتهاي فرهنگي و اجتماعي و توانمندسازي و افزايش مشاركت اجتماعي ميتوان به مقابله با رفتار غيرمنطقي در حوزه ترافيك پرداخت، اين امر هم ميتواند به صورت فردي و هم به صورت جمعي با رويكرد بر پيشگيري و اصلاح رفتارهاي ترافيكي منجر به توانمندسازي شود و چالش حوزه ترافيك را مرتفع سازد.
حركت به سمت تغيير رفتار با استفاده از ظرفيتهاي اجتماعي و فرهنگي ميتواند عامل بازدارندهاي در رفتارهاي غيرمنطقي در حوزه ترافيك باشد.
براين اساس بايد معيار و ارزشهاي رفتار صحيح در حوزه ترافيكي تعريف شود و اينگونه نباشد كه به عنوان مثال به دليل زودتر رسيدن به مقصد قوانين و مقررات را زير چرخ ماشين له كنيم و ديگران را پس زنيم، بنابراين بايد توجه كرد كه در شرايط كنوني كه آمار تخلفات رانندگي در كشور ما بسيار بالاست، دخالت و تحرك اجتماعي و فرهنگي در حوزه ترافيك ميتواند عامل مهمي براي اصلاح رفتار ترافيكي باشد.
آموزش رانندگان سرويس مدارس و اجراي 2هزار برنامه نمايشي با موضوع آموزش رفتار ترافيك
به گفته معاون آموزش سازمان حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران با افتتاح سه پارك ترافيك طي سال جاري در مناطق 9، 13 و 16 تعداد پاركهاي آموزش شهر تهران به 15 پارك خواهد رسيد.
شهرام جباريزادگان با تأكيد بر اهميت آموزش رانندگان اظهار كرد: طي دو سال گذشته و در راستاي برنامههاي ستاد استقبال از مهر، آموزش رانندههاي تاكسي سرويس مدارس از مهمترين برنامههاي آموزشي بوده است كه به سبب مباحث مطرح شده و پهنه جغرافيايي آن ميتوان گفت براي اولين بار است چنين آموزشي به رانندگان داده ميشود كه در اين زمينه از ابتداي شهريورماه آموزش رانندگان سرويس مدارس شهر تهران آغاز ميشود. در اين طرح تمامي رانندگان ون، تاكسي و خودروهاي مسافربري كه كيفيت خودرو و صلاحيت اخلاقي آنها به تأييد سازمان ترافيك رسيده باشد، در سه بخش آموزش خواهند ديد. معاون سازمان ترافيك با اشاره به اينكه آموزش رانندگان سرويس مدارس در سه بخش صورت ميگيرد، گفت: در بخش اول با همكاري انجمن اوليا و مربيان آموزشهاي روانشناسي و شناخت رفتار با كودكان ارائه ميشود و در كنار آن افسران آموزش پليس راهور نيز قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي را كه رانندگان بايد رعايت كنند مطرح ميكنند، در بخش سوم نيز مربيان آموزش سازمان ترافيك نكات ايمني و موضوعات رفت و آمد ايمن در سطح شهر را ارائه خواهند كرد. به گفته جباريزادگان در سال گذشته 7هزار راننده سرويس مدرسه تحت آموزش قرار گرفتند، اين در حالي است كه پيشبيني ميشود 7هزار تا 10هزار راننده سرويس مدرسه نيز در سال جاري تحت آموزش نيمروزي سازمان ترافيك قرار خواهند گرفت. وي با بيان اينكه طي سه سال گذشته دانشآموزان استفادهكننده از تاكسيهاي سرويس مدارس دچار هيچ سانحه رانندگي نشدهاند، افزود: از آنجا كه مهمترين موضوع در جابهجايي دانشآموزان بحث ايمني است، به همين سبب آموزش رانندگان تاكسي سرويس مدارس در خصوص قوانين راهنمايي و رانندگي و نيز اخلاق حرفهاي بسيار حائز اهميت است و چنانچه رانندهاي در اين دورههاي آموزشي شركت نكند، امكان فعاليت به عنوان سرويس مجاز مدارس را نخواهد داشت. وي تصريح كرد: راهاندازي سه پارك ترافيك و نيز اجراي 2هزار برنامه نمايشي با موضوع آموزش ترافيك تا پايان سال ازجمله برنامههاي مهم معاونت آموزشي خواهد بود. جباريزادگان افزود: نكته قابل توجه در پاركهاي آموزش ترافيك اين است كه امسال رويكرد آموزشي دانشآموزان دچار تغييرات شده است. بدين گونه كه در سال گذشته دانشآموزان در نقش راننده ظاهر ميشدند و قوانين راهنمايي و رانندگي را از منظر راننده فرا ميگرفتند اما امسال دانشآموزان در نقش عابر پياده ظاهر خواهند شد و قوانين راهنمايي و رانندگي كه عابر پياده بايد بداند را فرا ميگيرند كه اين امر كمك شاياني به ايمني دانشآموزان خواهد كرد.
