محمدرضاهادیلو
در دنیای امروز تولید زباله آنقدر زیاد شده که برای صحبت یا برنامه ریزی جهت جمع آوری انها حتما باید زباله ها را دسته بندی کرد چون در غیر این صورت امکان ابزیافت انها وجود ندارد.
زباله های خشک، زباله های تر، زباله های بیمارستانی و عفونی، زباله های صنعتی، زباله های شیمیایی و....
***
درست است که جمع اوری زباله ها و بازیافت انها یک شغل ثابت شده و شاید بعدها به یک صنعت تبدیل شود، اما آیا تا کنون از خود پرسیده ایم که چرا به موجوداتی زباله ساز تبدیل شده ایم و اولین گام برای داشتن دنیایی عاری از زباله چیست؟
دغدغه ای همیشگی
موضوع مدیریت زباله از دیرباز یکی از مهمترین دغدغههای مسئولان و مردم بوده و امروز به یکی از چالشهای اصلی مدیریت شهری تبدیل شده است، بیتردید برنامهریزی نامناسب در این زمینه و سهلانگاری در مدیریت جامع پسماند، خسارات مادی و زیست محیطی فراوانی به شهرها و در نگاهی کلان تر به کشور وارد میکند.
کارشناسان می گویند با توجه به میزان بالای تولید زباله در شهرها و حتی روستاها، برای کاهش اثرات زیست محیطی و فشار وارده به مراکز دفع که در مواردی پاسخگوی این همه آشغال نیستند، در گام اول باید فرهنگسازی شود.
این یک حقیقت است که در برخی از شهرها و بخصوص شهرهای شمالی کشور که از لطافت خاص و اکوسیستم شکننده ای برخوردارند، توان پذیرش حجم بالای زباله وجود ندارد زیرا پسماندها در کمترین زمان یا به جنگل می رسند، یا دریا و یا سر از رودخانه ها در می آورند. به همین دلیل فرهنگ سازی بهترین و کارامد ترین گزینه برای سالم سازی محیط زیست است. وقتی مسافری به همراه خانواده اش بداند لذت بردن از طبیعت فقط در زمان سالم و پاکیزه بودن این محیط امکانپذیر است و در آینده نیز دوباره به این نقطه و محیط دل انگیزش بازخواهد گشت، حتما در حفظ و پاکیزگی آن تلاش خواهد کرد.
البته نباید فراموش کنیم که انباشت زباله ها و پسماندها در کنار عدم مدیریت صحیح در مراکز دفع و همچنین نبود تجهیزات و سرمایهگذاریهای کافی برای دفن زباله ها چنان دست به دست هم می دهند که می توانند یک فاجعه را در هر محیط بکری رقم بزنند.
از خودمان شروع کنیم
متاسفانه در شهرهایی که گردشگر پذیر هستند یا به خاطر مذهبی بودنشان در طول سال زائران زیادی را به خود می بینند، مسئله تولید زباله و جمع آوری آنها به یک معضل اساسی تبدیل شده است.
شهرهای شمالی کشور و همچنین شهرهایی مانند مشهد و شیراز از جمله نقاطی هستند که به دلیل برخورداری از شرایط خاص جغرافیایی و اکوسیستم حساس با مشکلات ویژهای در این زمینه دست و پنجه نرم می کنند.
وقتی تک تک شهروندان بیاموزند که در محل زندگیشان از اضافه و باقیمانده مواد مصرفیشان زباله نسازند، حتما این موضوع را در سفرها و گردش هایشان هم مراعات خواهند کرد. در همین راستا باید نخست الگوی مصرف کنونی در میان مردم تغییر کند و این مهم با صرفهجویی در مصرف و مدیریت اصولی پسماندها حاصل میشود.
گزارش های بازدید از مراکز دفع زبالههای شهری نشان میدهد بخش قابل توجهی از پسماندهای تولید شده مربوط به مواد غذایی فاسد شده است که به دلیل نبود برنامهریزی مناسب در زمان خرید یا استفاده نامناسب از آنها، تولید شده است.
بخش دیگری از پسماندهای قابل توجه نیز مربوط به مصنوعات غیرقابل مصرفی است که بهدلیل استفاده نامناسب از آنها یا کیفیت پایین آن، به این مراکز منتقل میشوند که در این زمینه نیز انتخاب محصولات با کیفیت و با دوام، استفاده درست از آنها، ترمیم و استفاده مجدد از این محصولات میتواند حجم پسماندها را به صورت محسوسی کاهش دهد.
کوتاه سخن اینکه طبیعت دیگر تاب تحمل این همه زباله و پسماند را ندارد و اگر امروز جلوی تولید زباله ها گرفته نشود فردا برای خود انسان هم در میان اشغال ها جایی باقی نمی ماند.
