ويليام هيگ شامگاه دوشنبه نوشت: «من امشب پس از چهار سال از سمت خود به عنوان وزير امور خارجه انگليس استعفا ميدهم تا در سمت رئيس مجلس عوام انگليس خدمت كنم». اين جمله كوتاه و مختصر خداحافظي او از وزارت خارجه بريتانيا است كه از زمان تشكيل دولت محافظهكار ديويد كامرون در 2014 تا دوشنبهشب مسئوليت آن را به عهده داشت. دولت كامرون در ساعاتي بعد از خداحافظي هيگ جانشين او را تعيين كرد. قرار است فيليپ هموند از وزارت دفاع به وزارت خارجه بيايد تا جاي هيگ را در رأس دستگاه ديپلماسي بريتانيا به عهده بگيرد. اين يك جابهجايي است كه كامرون در قالب كليتر از ترميم كابينه خود در نظر دارد تا علاوه بر هيگ، كن كلارك مايكل گوو به عنوان چهرههاي قديمي در حزب محافظهكار از كابينه خارج شوند تا افرادي مثل مايكل فالون، نيكي مورگان و اليزابت تراس وارد كابينه شوند. بنابر اين، رفتن هيگ از وزارت خارجه در مجموع 10 تغيير مد نظر كامرون در كابينه انجام شده و به همين جهت است كه در بررسي دلايل خروج او از كابينه هم بايد به اين وجه توجه داشت و هم به دلايل خود هيگ.
تغيير 10 پست در كابينه تا اندازه زيادي يك تغيير كلي در تاكتيك بازي سياسي است كه كامرون انجام داده تا آن كه حزبش را براي ماه مي سال آينده آماده كند. انتخابات پارلماني بريتانيا در آن موقع برگزار ميشود و كامرون از حالا خود را براي آن آماده ميكند زيرا يك ماه قبل، انتخابات پارلمان اروپا درس سنگيني به او داد. حزب محافظهكار او در آن انتخابات به همراه ديگر حزب سنتي بريتانيا، حزب كارگر، از حزب بريتانياي استقلال بريتانيا يا يوكيپ با فاصلهاي قابل توجه عقب افتادند تا معلوم شود كه اين حزب نوپا در عرصه سياسي بريتانيا چگونه ميتواند با شعارهاي عوامپسند خود آراي مردم را جمع بكند. حالا كامرون ميترسد كه همين نتيجه در ماه مي آينده هم تكرار بشود و به همين جهت است كه زود دست به كار شده و در قدم اول يك خانهتكاني اساسي در كابينه خود انجام داده است. او قبل از اين وعده داده بود تا از چهرههاي جوان و زنان در كابينه استفاده و به نظر ميرسد كه در تغيير فعلي خواسته تا اندازهاي به اين وعدهها عمل كرده باشد. اين يك نمايش مقدماتي كامرون است تا در فرصت باقي مانده چهرهاي قابل قبولتر از كابينه را در عرصه عمومي به نمايش درآورد. حضور چهرههاي قديمي در كابينه كمك مؤثري به كامرون از ابتداي كار و به خصوص براي كار در يك كابينه ائتلافي بود اما بيش از اين به وجهه عمومي او ضربه ميزد زيرا انتظار عمومي از او در دوري از اين چهرهها و به كارگيري چهرههاي جديدتر است. كامرون براي اينكه از رقيب نوپاي خود در انتخابات آينده عقب نماند مجبور شد به اين انتظار عمومي تن بدهد و با يك نمايش عوامپسندانه، هم چهرههاي جديدتري را به كابينه بياورد و هم از زنان در كابينه استفاده كند.
نكته جالب توجه اين است كه هيگ 53 ساله از وزارت خارجه رفت تا هموند 59 ساله جاي او را بگيرد و به نظر ميرسد كه كامرون در اين تغيير چندان به وعدههاي خود عمل نكرده و فردي جوانتر يا يك زن را به جاي او نياورده است. در اينجا هم بايد به حساسيت وزارت خارجه توجه داشت و هم در دلايل هيگ براي رفتن و كامرون براي آوردن هموند به وزارت خارجه. كامرون وزارت خارجه را ميتواند به شخص با تجربه قابل اطميناني بدهد تا علاوه بر وظايف معمول، مأموريتهاي مهم اين وزارتخانه را در تعامل با اتحاديه اروپا، بحرانهاي منطقهاي در سرتاسر جهان و البته پروندههستهاي ايران و تعامل با ايران به خوبي انجام دهد. هموند كسي است كه نسبت به هيگ موضع نقادانهتري نسبت به اتحاديه اروپا دارد و همگامي بيشتري با كامرون در مخالفت با مواضع اتحاديه و همچنين مسير برگزاري همهپرسي جدايي بريتانيا از اتحاديه دارد. بنابر اين، هيگ با اين تغيير كسي را آورده تا بتواند در چانهزني با اتحاديه توان بيشتري داشته باشد تا هيگ كه در اين موضوع به نحو كامل باب سليقه او رفتار نميكرد. از سوي ديگر، گزارش مفصل كميته روابط خارجي در مجلس عوام نشان داد كه عملكرد هيگ در تعامل با ايران نمره قبولي نگرفته و نتوانسته در تعامل مد نظر با ايران سرعت قابل قبولي بدهد. شايد اين امر انگيزه شخصي به هيگ براي خروج از وزارت خارجه داده اما مسيري در پيش روي كامرون ترسيم كرده كه او و هموند را به حركت در اين مسير دعوت ميكند. در اين گزارش آمده كه حسن روحاني، رئيسجمهور ايران، فردي عملگرا است كه «به دستيابي به يك توافق پايدار متعهد است و دست كم در مقطع كنوني بايد به او اعتماد كرد». شايد هيگ نميتوانست به اين توصيه عمل كند اما بايد ديد كه جانشين او تا چه اندازه به توصيه نمايندگان مجلس عوام پايبند خواهد بود.
