جداي از واجبات، انجام اعمال مستحبي در اين ماه بسيار توصيه شده و همه ما بايد سعي كنيم تا آنجا كه ميسر است اعمال مستحبي را به جا آوريم. از مهمترين اين اعمال در اين ماه مبارك استغفار و دعا است. امير مؤمنان علي (ع) ميفرمايند: بر شما باد در ماه رمضان به استغفار و دعاي زياد. دعاهاي شما دافع بلا و استغفارتان از بين برنده گناهان است. بنابراين در اين ماه مبارك نبايد از انجام اعمال مستحبي به خصوص دعا و استغفار غافل شويم.
در رابطه با فضيلت و اعمال ماه مبارك رمضان از امام محمد باقر (ع) روايت است كه: رسول خدا (ص) در آخرين جمعه از ماه شعبان، خطبهاى براى مردم خواند و پس از حمد و ثناى الهى فرمود: اى مردم! ماهى بر شما فراز آمد كه در آن، شبى هست كه از هزار شب ديگر بهتر است.
ماه رمضان، ماه مهماني خداوند عزوجل، ماه همدلى و كمك است. ماهى است كه خداوند روزى افراد مؤمن و متدين را بيشتر ميكند. در احاديث و روايات داريم كه هر كس در اين ماه به يك روزهدار افطارى بدهد، پاداش او با آزاد كردن يك بنده نزد خداوند عزوجل برابري ميكند و موجب آمرزش گناهان گذشته وى نيز خواهد شد.
برخي وظايف روزهداران
ماه رمضان بستر و زمينهاي براي انسان شدن است چراكه در فضاي اين ماه عزيز و شريف است كه انسان با وجود حق ارتباط عميق برقرار ميكند. برترين و بالاترين وظيفه روزهداران در اين ماه تمرين تقوا است. چراكه هرچه زمينههاي تقوا در انسان بيشتر رشد يابد، ضمير الهي انسان روشنتر ميشود و رضايت خداوند متعال را به دست ميآورد. چنانچه مولاي متقيان حضرت علي (ع) ميفرمايند: نهايت خشنودى خداوند از بندگانش و خواسته او از آفريدگانش تقواست، پس تقوا از خداوندى بكنيد كه اگر پنهان كنيد مىداند و اگر آشكار سازيد مىنويسد.
تأثيرات اين ماه بر سبك زندگي خانوادهها
حتماً شما هم اين جمله را بارها شنيدهايد كه اگر هر كسي خودش را تغيير بدهد دنيا تغيير خواهد كرد. ماه رمضان ماه خودسازي است و اگر هر نفر در خانواده خودش را با استفاده از فرصت يگانهاي كه در اين ماه وجود دارد به درستي و نيكي بسازد، خانواده به خودي خود رو به رشد و تعالي خواهد رفت. رمضان فرصتي براي عمل كردن است و نتيجه عمل كردن به تعاليم الهي موجب تغيير و تعالي در سبك زندگي خانواده ميشود و در پي آن نيز جامعه و كشور رو به اصلاح قدم برميدارد و رنگ و بوي ايمان و آرامش به خود ميگيرد.
مستحبات رمضان
در ماه مبارك رمضان زمينه انجام كارهاي مستحب براي انسان مهيا است. اعتكاف، تلاوت قرآن، دستگيري از مستمندان و... در زمره اين اعمال قرار دارد. پيامبر گرانقدر اسلام، حضرت رسول (ص) در رابطه با اعتكاف در ماه مبارك رمضان ميفرمايند: اعتكاف در يك دهه از ماه مبارك رمضان برابر با ثواب دو حج و دو عمره است.
بر اساس روايات از ائمه معصومين (عليهمالسلام) در ايام و شبهاي گرانقدر و مقدس اين ماه مبارك و ارزشمند، براي هر مسلمانى پرداختن به اعتكاف در مسجد، البته در صورت امكان و آن هم در دهه آخر مستحب است. جالب است بدانيد خود پيامبر اكرم (ص) نيز در تمامى عمرش اين كار را انجام داده است.
امام باقر(ع) ميفرمايند: براى هر چيزى بهارى است و بهار قرآن ماه رمضان است. به راستي كه اين سخن از امام معصوم زيباترين و كاملترين دليل براي تلاوت بيش از پيش قرآن در ماه مبارك رمضان است. نه تنها در اين ماه مبارك بلكه در تمام لحظات زندگي از قرآن غافل و جدا نشويم چراكه براي ما مسلمانان قرآن، سخن گفتن پروردگارمان با ماست و چه كسي در اين جهان هستي وجود دارد كه دوست نداشته باشد خالقش با او سخن بگويد؟
سفره افطار ايراني و توصيههاي پزشكي بهداشتي
سفره افطار بايد با قناعت همراه باشد، همه ما بايد سعي كنيم از تجملگرايي، افراط و اسراف در تمام مراحل زندگي مان دوري كنيم. چه خوب است كه سفره افطارمان را طوري بچينيم و طوري افطار كنيم كه بتوانيم در اين ماه حال مستضعفين را هم درك كنيم. ما شيعه امام علي (ع) هستيم و چه چيزي زيباتر از عليوار زيستن در زندگي؟
بهترين توصيه در اين ماه مربوط به تغذيه روزهداران عزيز و كاملترين شيوه تغذيه در اين ماه روشي است كه دين مبين اسلام نيز بر آن تأكيد فراوان داشته است. اينكه در ابتدا غذايمان را به آرامي بخوريم و چه خوب است كه قبل از اينكه سير شويم از خوردن و آشاميدن دست بكشيم. توصيه ديگري كه ميتواند در اين مورد مفيد باشد اين است كه هر فردي بايد نوع غذايش را فراخور وضعيت جسمي و روحي خودش انتخاب كند تا از بروز مشكلات گوارشي و عصبي جلوگيري شود.
صدبار اگر توبه شكستي بازآ
براي اينكه بدانيم چگونه در اين ضيافت حاضر شويم، بايد ابتدا ببينيم كه ميزبان اين ضيافت كيست؟ اگر اين نكته را به خوبي درك كنيم آنگاه همه چيز به خودي خود مهيا ميشود. ما در اين ماه به مهماني خدايي ميرويم كه مهربانتر از پدر و مادر است، خدايي كه همه خطاهاي بندگانش را ميداند ولي باز هم لطفش را از آنان دريغ نميكند، خدايي كه در جاي جاي قرآن خودش را رحمان و رحيم معرفي ميكند. حال بايد از خودمان بپرسيم چگونه در ضيافت الهي حاضر شويم؟ ميزبان ما خدايي است كه هر روز و هر شب مراقب بندهاش است، بندهاي كه شايد خيلي وقتها فراموش ميكند صبح كه بيدار ميشود به خدايش سلام و از او تشكر كند اما خداي ما باز هم ما را دوست دارد و ميگويد بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را. بهترين آمادگي اين است كه بدانيم خداوند با تمام عشقش منتظر است تا بندهاش به سوي او برگردد.
پيامبر اسلام در خطبهاي ميفرمايد: اى مردم! همانا ماه خدا، همراه با بركت و رحمت و آمرزش، به شما روى آورده است؛ ماهى كه نزد خدا برترينِ ماههاست و روزهايش برترينِ روزها، شبهايش برترينِ شبها و ساعاتش برترينِ ساعات است. ماهى است كه در آن به مهمانى خدا دعوت شدهايد و از شايستگانِ كرامت الهى محسوب ميشويد. نفسهايتان در آن تسبيح است، خوابتان در آن عبادت، عملتان در آن پذيرفته و دعايتان در آن مورد اجابت است.
