سال 87 پس از مطالعات چندین ساله با هدف كاستن از مشكلات جمعيتي، اقتصادي، اجتماعي و كالبدي كلانشهر تبريز، ايجاد كانون جديد جمعيت و اشتغال و فراهم كردن زمينه مناسب براي توسعه ، شهر جدید سهند در 20 کیلومتری جنوب غربی تبریز با مصوبه شوراي عالي معماري و شهرسازي احداث شد. شهری که بلافاصله مقصد بسیاری از ساکنان تبریز شد که برای بهره مندی از آسایش و رهایی از دود و دم و ترافیک به آن پناه بردند.علیرغم کمبود بسیار در زیرساخت ها و امکانات رفاهی روز به روز بر تعداد خانوارهای آن افزوده شد تا آنجا که در حال حاضر با وجود کمبود فراوان مراکز بهداشتی- درمانی، آموزشی، رفاهی و تفریحی بیش از 150 هزار خانوار را در خود جای داده است.
موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به مرکز استان، داشتن آب و هوای سالم، واحد های آپارتمانی ارزان قیمت و چندین امتیاز دیگر باعث شد تا سهند روز به روز رشد کند و به یکی از پرجمعیت ترین شهرهای جدید کشور تبدیل شود.البته شهری که بین رشد جمعیت و توسعه زیرساخت ها و امکاناتش کوچکترین هماهنگی دیده نمی شود!
***
شاید بتوان گفت افزایش چشمگیر جمعیت سهند آنقدر سریع پیش رفت که فراهم آوردن امکانات اولیه برای پاسخ به نیازهای این افراد به گردش نرسید و حالا این شهر با این تعداد سکنه نه از امکانات درمانی و بیمارستان برخوردار است و نه از جایی برای خرید مایحتاج خانوارها و نه فضایی برای فعالیت فرهنگی و نه حتی جاده ای که تردد ساکنان به شهرهای اطراف به ویژه تبریز را تسهیل بخشد.
یکی از مهمترین مشکلاتی که در حال حاضر ساکنان سهند با آن روبرو هستند نبود جاده ای نزدیک تر بین تبریز واین شهر جدید است. مسافت دور سهند از تبریز و افزایش ترافیک و حجم وسایل نقلیه در تنها اتوبان در دسترس، علاوه بر اتلاف وقت ساکنان سهند باعث رشد آمار تصادفات روزانه در این مسیر ترانزیتی شده است. این در حالی است که قرار بود اتوبان سهند- تبریز بلافاصله پس از ساکن شدن اهالی در این شهر به یاری سهندی ها برسد.
سهندی ها چشم براه اتوبان جدید!
اجرای طرح بزرگراه تبریز- سهند به طول 22 کیلومتر یکی از اقداماتی بود که پس از تاسیس شهر جدید سهند در سال 87 برای رفاه حال ساکنان در نظر گرفته شد. پروژه ای که در جریان سفر سوم هیئت دولت سابق به استان آذربایجان شرقی به تصویب رسید و با توجه به نیاز مبرم به این مسیر، بلافاصله پس از اتمام مراحل مطالعاتی، کارهای اجرایی آن آغاز شد. از آنجا که از همان ماههای اولیه مکانیابی شهر سهند، ایجاد راه دسترسی کوتاهتر بین این شهر و تبریز در کنار کاستن از بار ترافیکی دیگر مسیرها در دستور کار مسئولان قرار داشت اجرایی این پروژه از اهمیت ویژه ای برخوردار شد. اما طولی نکشید که گرد فراموشی بر این طرح مهم نشست و عملیات اجرایی کند و کندتر شد .
قرار بود بزرگراه تبریز ـ سهند در دو قطعه و به صورت چهار بانده به اجرا درآید که ساخت قطعه اول بزرگراه به طول هفت کیلومتر از سمت شهر جدید سهند از سال 89 و قطعه دوم آن با 15 کیلومتر طول از سمت تبریز در سال 90 آغاز شد اما برخلاف زمان تعیین شده هنوز به بهره برداری نرسیده و گزارشات از ادامه روند ساخت تا حداقل یک سال اینده خبر می دهد .
این طرح که جزو پروژههای مهرماندگار به ثبت رسیده، قرار بود حداکثر تا پایان دولت نهم به بهرهبرداری برسد اما پس از 4 سال تازه به 50 درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.
اوایل سال جاری رئیس شورای شهر سهند با اشاره به اینکه از کل 500 میلیارد ریال اعتبار لازم برای اتمام این پروژه برای امسال تنها 40 میلیارد ریال اعتبار از سوی دولت پیشبینی شده است گفت: در صورت تامین اعتبار لازم برای این پروژه در کمتر از شش ماه میتوان شاهد بهرهبرداری از آن بود.
اکبر آهکی بر تلاش معاون عمرانی استانداری آذربایجانشرقی برای تامین اعتبار لازم برای این پروژه تاکید کرد و گفت: شهرداری سهند نیز واگذاری محدوده این مسیر و شاهراه برای فروش و تامین اعتبار آن را پیشنهاد داده است.
این در حالی است که شهردار سهند زمان بهره برداری از این پروژه را سال 94 اعلام کرد و گفت: 9 کیلومتر از 22 کیلومتر کل این پروژه که عملیات احداث آن تقریبا به اتمام رسیده امسال به بهرهبرداری میرسد و بقیه پروژه نیز تا یک و نیم سال سهند را به تبریز خواهد رساند. بنا به گفته بهرام روشنی با توجه به قول نمایندگان و هماهنگیهایی که در سطح وزارت راه و شهرسازی صورت گرفته اعتبار لازم برای اتمام این پروژه تامین و اجراء میشود.
نامهربانی مسکن مهر
هجوم جمعیت از تبریز و شهرهای اطراف به شهر جدید سهند و نیاز به سرپناه و خانه، شرایطی را فراهم کرد تا مسکن مهر به عنوان بهترین گزینه برای تازه واردان این شهر انتخاب شود. خانه هایی با متراژ پایین و قیمت مناسب که در کمترین زمان ممکن به متقاضی واگذار می شد. اما طولی نکشید که تصور ثبت نام کنندگان مسکن مهر با واقعیت فرسنگ ها فاصله پیدا کرد و نبود راه های مناسب ارتباطی، ضعف در ارائه خدمات آب، برق و گاز، فقدان مراکز درمانی و بهداشتی و مدارس و کیفیت نامطلوب مسکن های ساخته شده صدای نارضایتی صاحب خانه های مسکن مهر را درآورد.
طی کردن مسافت پنج شش کیلومتری برای خرید نان و روزمره ترین نیاز خانوارها ، در کنار جاده های بدون آسفالت و صرف هزینه های بسیار برای رفتن به مراکز درمانی تبریز و نبود جایی برای تفریح و سرگرمی خانواده ها نارضایتی ساکنان واحدهای مسکن مهر را درآورده است.
با این حال هنوز ساخت و ساز مسکن مهر برای رفع نیاز جمعی روبه گسترش سهند ادامه دارد. بنا به گزارشات اداره کل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی در مهر ماه گذشته 9هزار واحد مسکن مهر در سهند با آماده شدن زیرساخت ها به مالکان تحویل داده شد که قرار بود این امار تا اواخر سال پیش به بیش از 22هزار واحد برسد. البته اظهارات ساکنان این واحدها به خوبی گواه نابسامانی ها و فراهم نشدن زیرساخت هاست. در حالی که سال گذشته استاندار آذربایجان شرقی از افتتاح دو باب مدرسه، دو مسجد، پاسگاه انتظامی و یک مرکز درمانی همزمان با واحدهای مسکن مهر خبر داده بود اما عملا خبری از بهره برداری از اماکن مذکور نشد که نشد!
به دلیل کیفیت پایین مسکنهای ساخته شده، مکانیابی نامناسب و نبود زیرساختهای لازم مانند آب، برق و گاز، مکان آموزشی و… بسیاری از متقاضیان مسکن مهر سهند نتوانسته اند در خانههایشان ساکن شوند یا در صورت ساکن شدن با مشکلات زیادی مواجه شدهاند.
دانش آموزان سهندی در انتظار مدرسه
تاخت و تاز بین افزایش جمعیت و ساخت وساز مسکن مهر در شهر سهند بدون در نظر گرفتن زیرساخت های اساسی و شتاب برای فراهم کردن امکانات ، دامن آموزش و پرورش این شهر را هم گرفته است. بنا به اعلام اداره آموزش و پرورش شهرستان اسکو طبق آمار چهار سال متوالی در حوزه دانشآموزی سهند، این شهر در چند سال آینده با مشکل بزرگ کمبود مدرسه و نیروی آموزشی روبرو خواهد شد.
طبق بررسی های اداره مذکور در صورت بهره برداری کامل مسکنهای مهر سهند، این شهر با کمبود 96 مدرسه با 1183 کلاس درس مواجه خواهد شد.
عزیز آقایی مدیر آموزش و پرورش شهرستان اسکو با بیان اینکه آمار جمعیتی دانشآموزی در جریان چهار سال متوالی در سال 89، 3 هزار و 100 نفر بوده که در سال 92 به 8 هزار و 300 نفر ارتقا یافته می گوید: این تعداد دانش آموز در 16 واحد آموزشی شهر جدید سهند مشغول به تحصیل هستند.
وی می افزاید: اگر تا 6 ماهه اول سال 93 کل تعهدات مسکن مهر برای تحویل 35 هزار و 500 واحد عملی شود در جریان چهار سال آینده نیاز فضاهای آموزشی در شهر جدید سهند افزایش پیدا خواهند کرد به طوری که اگر برای هر یک واحد تحویلی مسکن مهر یک نفر دانشآموز در نظر بگیریم، یکهزار و 183 کلاس لازم خواهد بود که در صورت تک شیفت بودن 98 مدرسه کمبود خواهیم داشت.
بنا به گفته آقایی در حال حاضر از این تعداد پنج مدرسه در حال احداث است و مابقی مشکلاتی است که در آینده گریبانگیر شهر جدید سهند خواهد شد.
