گرههاي ترافيكي در شهر تهران آنقدر زياد شده است كه همه از ترافيك مينالند! از رانندگان اتوبوس، تاكسيهاي خطي و گردشي گرفته تا رانندگان شخصي همه از وجود بار شديد ترافيك در معابر شهري مينالند. در اين ميان شهروندان و مسافران و عابران پياده هم از وجود و تبعات ترافيك در عذابند، از سوي ديگر همه مسئولان هم كه به طور مستقيم و غيرمستقيم با ترافيك سروكار دارند در اين دايره هستند.
بهدليل بافت شهري و ازدحام جمعيت در بخشهاي مركزي شهر اجراي طرحهاي مختلف براي روانسازي ترافيك پايتخت تاكنون نتوانسته است گره از مشكلات ترافيك پايتخت باز كند. مسيرها و معابر جديد در شهر احداث ميشود و خطوط جديد حمل و نقل عمومي اعم از تاكسي، اتوبوسراني و مترو راهاندازي ميشود اما بازهم بار ترافيك پابرجاست.
تبعات بار ترافيكي در شهرها بهخصوص كلانشهرها خسارتهاي مالي و جاني فراواني را بر جا ميگذارد، گويا طبيعت و محيط زيست از افرادي كه از منابع انرژي به شكل بهينه استفاده نميكنند انتقام ميگيرد.
در اين ميان همه چشم دوختهايم تا ديگران براي ما كاري انجام دهند و راهكاري، طرحي و پروژهاي به اجرا درآورند. گويا فراموش كردهايم كه نقش «ما» در اين آشفته بازار ترافيك چيست؟
من و شما با هم اين ترافيك را تشديد كرده و گره كور بر معابر شهري ميزنيم و حالا انتظار داريم تا ديگران آن را باز كنند.
از اولين قانون ترافيك در ايران حدود 110 سال ميگذرد و حالا كتاب قوانين ترافيك راهنمايي و رانندگي بسيار حجيم شده است و هر چند سال به بهانه تسهيل در رفت و آمد و حفظ ايمني شهروندان بازنگري در قانون صورت ميگيرد و فقط مجازات و جرايم در آن سنگينتر ميشود هرچند پليس مدعي است با اعمال جرايمي سنگين، از بار ترافيك و تخلفات كاسته شده است اما وضعيت ترافيك شهري چيز ديگري را نشان ميدهد!
با طلوع اشعههاي خورشيد رفتهرفته بر بار ترافيكي معابر افزوده ميشود و پس از گذر زمان نهچندان زيادي، بسياري از معابر اصلي پر از خودرو و وسايل نقليه ميشود و همه در اين ترافيك شديد سعي ميكنند به هر شكل ممكن شده يك متر جلوتر از ساير خودروها حركت كنند و اين عمل را به هر قيمتي شده انجام دهند و حق خود ميدانند كه به هر نحوي زودتر به مقصد برسند، حتي با دور زدن قانون، البته همه رانندگان در اين دايره تخلفات قرار نميگيرند. با اين حال در ترافيك هيزمهاي تر و خشك با هم ميسوزد. آن كه رعايت قانون و رفتار ترافيكي مناسبي دارد بايد جور تخلفات سايرين را هم بكشد و اين بيعدالتي تا به كجا ادامه خواهد يافت مشخص نيست؟!
گويا در بحث ترافيك فقط اين عده از افراد تازه گواهينامهگرفته نيستند كه قوانين را به خوبي اجرا نميكنند بلكه برخي افراد باتجربه و باسابقه از اندوختههاي خود استفاده ميكنند تا چطور بتوانند قانون را دور بزنند.
كارنامه رفتارهاي ترافيك ما، به صورت عيني و عملي در معابر شهري قابل مشاهده است و اين كارنامه فقط نشان نميدهد كه ما خوب رانندگي نميكنيم بلكه نشان از آن دارد كه معلمان و ناظمان ترافيك هم به خوبي عمل نكردهاند كه نتيجهاش اين كارنامه شده است.
بحق اگر قرار باشد نمرهاي به رفتار ترافيكي خود بدهيم چه نمرهاي خواهيم داد؟
همه رانندگان از آزمون عملي و كتبي قوانين راهنمايي و رانندگي نمره قبولي گرفتهاند ولي رفتار ترافيكي آنان در سطح شهر چيز ديگري را ميگويد، گواه اين موضوع تعداد برگههاي جريمه است كه هرساله بر تعداد و ميزان مبالغ آن افزوده ميشود. اگر مديريت ترافيك را به سه بخش عمده آموزش، مهندسي ترافيك، عامل انساني و رفتار ترافيكي تقسيم كنيم، نقش ما در شكلگيري صحيح اين مثلث و استحكام آن كجاست؟ و بايد قبول كرد كه نقش انساني در ايجاد بحران ترافيك بيشترين تأثير را دارد چراكه مشق ترافيك ما روي معابر و خيابانها بسيار بدخط است، گويا فقط الفباي ترافيك را براي شب امتحان خواندهايم.
انواع و اقسام مالياتها و عوارضها را ميپردازيم ولي با رفتار ترافيكي خود آنها را به هدر ميدهيم. از كرده خود آگاه هستيم ولي ديگران را مقصر اصلي ميدانيم و فقط از ديگران انتظار داريم.
در بحث ترافيك و آمد و شد بايد بدانيم كه هم دانشآموز هستيم و هم معلم. اگر واقعبين باشيم چه سواره باشيم چه پياده، چه مسئول باشيم چه مسافر، چه نمرهاي به رفتار ترافيكي خود خواهيم داد كه دچار عذاب وجدان نشويم؟!
