اما و اگرهاي روزهاي اخير درباره كپيبرداري مجموعه هفتسنگ از سريال امريكايي خانواده مدرن، باعث شده كه روز گذشته نايب رئيس شوراي نظارت،خبر از دستور بررسي ويژه محتواي سريال «هفت سنگ» در شوراي نظارت بدهد.
به گزارش «جوان»، دكتر سيدرمضان شجاعي كياسري در خصوص مطرح شدن موضوع سريال «هفت سنگ» در جلسه روز گذشته اعضاي شورا گفت: طبق بررسيها، داستان اين سريال كپيبرداري شده از يك اثر امريكايي به نام خانواده مدرن (Modern Family) است كه براي پخش در تلويزيون بازنويسي شده است. طبق اعلام پايگاه شوراي نظارت بر سازمان صدا و سيما، اعضاي شورا الگوبرداري از سريالي كه توسط كشوري توليد ميشود كه از لحاظ فرهنگي تفاوت بسياري با كشور ما دارد را مناسب ندانسته در حالي كه اعضاي شورا مخالفتي با الگوبرداريهاي شكلي و ساختاري مناسب در جهت بالا بردن كيفيت و جذب مخاطب ندارند ولي اگر اين الگوبرداري از لحاظ محتوايي صورت پذيرد به دليل مغايرت فرهنگي خلاف ضوابط، اهداف و معيارهاي رسانه ملي است. به بهانه حاشيههاي سريال «هفت سنگ» نگاهي داشتهايم به سريالهاي ماه رمضان امسال كه همزماني با مسابقات فوتبال يكي از مهمتري مؤلفههايشان است.
بازي هفتسنگ با پول بيتالمال
جبار آذين، منتقد سينما و تلويزيون در گفتوگو با «جوان» با بيان اينكه عملكرد تلويزيون در رمضان امسال را چندان مثبت ارزيابي نميكند، ميگويد: رسانه ملي در ماه مبارك رمضان امسال سربلند و توانا و در حد امكانات و ملزومات خود ظاهر نشد و ضعفها و اشكالات مفرط و دلآزار برنامهها نشان داد هنوز هم آشفتگي و نابساماني در فضاي آن مستولي است. اين اوضاع همچنين نمايشگر آن است كه برنامهسازان حرفهاي و متخصصان در تلويزيون در جايگاه شايسته خود قرار ندارند و اين روزها، هركس با هر ترفند و شعبدهاي ميتواند صدا و سيما را بازي دهد، همان گونه كه عدهاي كه از قضا پيشينه بدي در عرصه توليد فيلم و مجموعه نداشتند، به تأسي از بيهنران و سوداگران، بودجه و امكانات بيتالمال آنها را به بازي هفتسنگ كشيده است. هفتسنگ كپي سريال خارجي خانواده مدرن است و نشانگر كلاه گشادي است كه سنگسازان بر سر بودجه تلويزيون گذاشتهاند و سيماي ميليونها بيننده شبكه سه را با سريالي بدلي و تقلبي سنگباران كردند.
وي در ادامه با اشاره به اينكه آيا كسي در صدا و سيما نبود هشدار دهد كه هفتسنگ نعل به نعل، نما به نما، چركنويس يك سريال خارجي است، ادامه داد: اگر هم ماجراي كپيكاري از پيش مشخص بوده و آگاهانه انجام شده است، اتفاق بسيار اسفناكي اتفاق افتاده كه در هر حال اين اقدام هر توجيهي داشته باشد نميتواند پاسخگوي اعتبار و بودجه هدر رفته بيتالمال و صدا و سيما باشد. آذين با اشاره به اينكه سريال فاخته شبكه دو، مجموعه متوسطي است كه به مضامين ارزشي و خانوادگي و اجتماعي اشاره دارد، تأكيد ميكند: مدينه به دليل قصه مؤلف، فيلمنامه محكم، شخصيتپردازيهاي قوي و بازيهاي خوب بازيگرانش به ويژه پريوش نظريه، شبنم مقدمي، مهدي سلطاني و مهرداد صادقيان، تصويربرداري مناسب و كارگرداني حرفهاي با ناديده گرفتن ايرادهايش، مانع از آن شد كه مردم، تلويزيونهاي خود را خاموش كنند و به كل اميدشان را به رسانه ملي از كف بدهند.
جاي خالي سريالهاي مناسبتي!
وي با اشاره به اينكه امسال هم جاي سريالهايي موسوم به معناگرا و ماورايي حرفهاي و كارشناسي شده در شبكهها خالي بود، تصريح ميكند: برنامههاي روتين و هر ساله اين ايام، بر مدار تكرار توليد و ارائه شدند و از نوآوري و خلاقيت در آنها خبري نبود و قالب و محتواي جديدي نداشتند و برنامههاي تركيبي، مجري محور و اجتماعي و در اين ميان تنها ماه عسل، 90، ضيافت و سلوك الهي بيشتر از بقيه برنامههاي تكراري، بيننده داشتهاند و مجموعه خوب شايد براي شما هم اتفاق بيفتد، رمضان امسال به پخش توليدات سال 91 خود بسنده كرد و كمكاري توليدكنندگان و برنامهسازان شبكه تهران را به رخ كشيد.
جامجهاني سريالها را كمرنگ كرده است
طهماسب صلحجو، ديگر منتقد رسانه هم در گفتوگو با «جوان» در خصوص سريالهاي امسال رسانه ملي اظهار ميكند: امسال سريالهاي ماه رمضاني با مسابقات جام جهاني فوتبال همزمان شد و برگزاري اين رقابت از يك سو و حضور تيم ملي فوتبال ايران در اين جام از سوي ديگر باعث شد كه توجه مخاطبان رسانه ملي به تماشاي مسابقات فوتبال جلب شود. وي در خصوص كاهش تعداد سريالهاي پس از افطار امسال ادامه داد: كم بودن سريالهاي رمضاني، فرصتي است براي جلوهگري سريالهاي موجود و در كنار سريالها، برنامه ماه عسل هم مانند سالهاي گذشته مخاطبان خود را جذب كرده است و با مهمانهاي خاصي كه دعوت ميكند، اقبال مردم را هم به دنبال دارد و به هر رو بايد منتظر ماند و ديد آيا سريالهاي ماه رمضان امسال در هفتههاي باقيمانده از ماه رمضان ميتوانند تلافي ركود هفته اول را در بياورند يا نه.
سريالهاي امسال بر سر زبانها نيفتاده است
حسين سلطان محمدي، منتقد رسانه هم در گفتوگو با جوان با اشاره به اينكه سريالهاي رمضاني امسال رسانه ملي، شروع خوبي نداشتهاند، اظهار ميكند: سريال شبكه دو، به دليل زمان غير متعارف پخشش در ساعت 19 ديده نشده است و همزماني اين سريال با ماه عسل باعث ميشود كه مردم ماه عسل را انتخاب كنند. وي در ادامه در خصوص سريال رمضاني شبكه سه تأكيد ميكند: سريال «هفت سنگ» در قسمت ابتدايي نتوانست مخاطب را چندان جذب كند و پس از آن هم حواشي كپي بودنش، اسم اين سريال را بر زبانها انداخت. سلطان محمدي با اشاره به مدينه سيروس مقدم خاطر نشان كرد: مدينه هم هيچ مناسبتي با رمضان ندارد و در خصوص كشمشهاي جوانان در قشر مرفه است. به طور كلي سريالهاي امسال رسانه ملي نه بر سر زبان مردم افتاده و نه توجه رسانهها را به خود جلب كرده است. وي در خصوص مناسبتي نبودن سريالهاي ماه رمضان امسال بيان ميكند: الگوي چند سال اخير، همه را به نوع خاصي از برنامهسازي عادت داده بود كه پيامهاي ديني و اخلاقي را با غلظت بيشتري بيان ميكرد، اما در سريالهاي امسال، مسائل اخلاقي و ديني، زيرپوستيتر بيان شده است.
تقليد از سريال امريكايي توجيهي ندارد
وي با اشاره به اينكه كارگردانان مجموعههاي مناسبتي، تنوع چنداني ندارند، اظهار ميدارد: بايد كارگردانان جديد و كار بلد هم وارد عرصه سريالسازي شوند و همه سريالها تنها در دست عدهاي خاص از كارگردانان قرار نگيرد.
منوچهر اكبرلو، منتقد و كارشناس با اشاره به اينكه سياستهاي مدوني براي سريالهاي مناسبتي از جمله ماه مبارك در شبكههاي مختلف وجود ندارد، به «جوان» ميگويد: به اين ترتيب ميتوان گفت كه سريالهاي موجود ميتوانند در هر زمان ديگري در طول سال نيز به نمايش در آيند، البته من شخصاً با ساخت برنامههاي مناسبتي مخالف هستم چون بر اين باورم كه مثلاً پرداختن به موضوعات اخلاقي يا تشويق به نيكوكاري نبايد به ماه مبارك محدود شود و در تمام فعاليتهاي سالانه تلويزيون براي پرداختن به اين موضوعات بايد جا باشد. اكبرلو در پايان خاطر نشان كرد: ديگر سريال رمضاني امسال، مدينه است با همان سبك مجموعهسازي سيروس مقدم. به باور من حُسن سيروس مقدم آن است كه به قصهگويي اهميت بيشتري ميدهد، در نتيجه براي مخاطب ايراني، پيگيري ساختههاي او جذابتر است، گرچه تأكيد زياد او بر مشكلات و بدبختيها در مجموع در دراز مدت، تأثير منفي بر روحيه مخاطب او ميگذارد و از طرف ديگر زمان پخش اين سريال پس از افطار است و مخاطب توقع دارد كه هنگام نشستن جلو تلويزيون انرژي بگيرد و شاد باشد اما مدينه اين انتظار مخاطب را برآورده نميكند.
كارشناسان و منتقدان رسانه در حالي در گفتوگو با «جوان»، از كمرنگ بودن سريالهاي رمضان امسال ميگويند كه هفت سنگ، سريال رمضاني شبكه سوم سيما كه در رقابت با شمعدوني توانست آنتن رمضاني را به خود اختصاص دهد، اين روزها يكي از مهمترين محلهاي بحث اهالي رسانه است. در اين ميان اما با توجه به اينكه تا پايان ماه رمضان مدت زيادي باقي نمانده است، براي يافتن جمعبندي مناسب بايد تا پايان ماه مبارك رمضان و اتمام پخش سريالها منتظر ماند.