محمدجوادظريف كه به همراه تيم مذاكره كننده هستهاي به وين رفته عصر ديروز با كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا ملاقات كرد و به اين ترتيب، آخرين دور مذاكرات ايران با 1+5 قبل از پايان مهلت توافق موقت ژنو كليد خورد. مقامهاي ايراني ميگويند كه حتي اگر در طول مذاكرات به توافق رسيده و براي يك دوره زماني محدوديتهايي را قبولكنند، اين محدوديتها موقتي خواهد بود و هيچ يك از تعهدات ايران در توافق نهايي براي« ابد و دائمي» نيست. محمد جواد ظريف هم ديروز در يادداشتي در لوموند كه ظاهراً پاسخي به يادداشت روز دوشنبه جان كري در واشنگتن پست بود، از غرب خواست با خيالبافيهايي كه مذاكرات هستهاي سال 2005 را به شكست كشيد، فرصت توافق را از دست ندهد.
تيم مذاكره كننده ايراني به سرپرستي محمد جواد ظريف و همراهي عباس عراقچي، مجيد تخت روانچي، حميد بعيدي نژاد و داوود محمدنيا (وزارت خارجه) محمد اميري مدير كل امور پادمانهاي سازمان انرژي اتمي و پژمان رحيميان مدير كل حوزه رياست سازمان انرژي اتمي، از صبح ديروز براي يك مذاكره كاري حدودا سه هفتهاي به وين رفتهاند و يك تيم از مشاوران حقوقي از جمله اميرحسين زمانينيا و جمشيد ممتاز نيز تيم مذاكره كننده ايراني را همراهي ميكنند. محمد جواد ظريف وزير خارجه در پايان مذاكرات «وين- 5» با اشاره به اختلافات باقي مانده در خصوص نگارش متن توافق جامع، گفته بود: « تعداد پرانتزها از تعداد كلمات توافقنامه بيشتر است».
منابع نزديك به تيم مذاكره كننده در تهران و پايتختهاي اروپا و امريكا تأييد ميكنند «ظرفيت غنيسازي ايران» (تعداد سانتريفيوژها - سطح غني سازي) و «زمانبندي لغو تحريم ها» دو اختلاف كليدي ايران با طرف غربي است و بخش عمده پرانتزهاي متن اوليه توافق نيز به همين موضوعات مربوط ميشود. ظريف و تيم مذاكره كننده همراه، تلاش دارند طي سه هفته آتي، از طريق مذاكره با 1+5، تعداد پرانتزهاي توافق را به صفر برسانند تا زمينه توافق جامع فراهم شود. ظريف و اشتون ديروز عصر با ملاقات خود، ماراتن مذاكرات را كليد زدند و بعد از ملاقات آنها، سيدعباس عراقچي و هلگا اشميد معاونان آنها نيز ملاقات كردند. بر اساس گزارشها، ديدارهاي دوجانبهاي هم بين هيئتهاي مذاكره كننده ايران و 1+5 شده است. صبح ديروز منابع امريكايي گزارش كردند كه ممكن است جان كري نيز در مراحلي، به مذاكره كنندگان در وين بپيوندد.
پاسخ ظريف به مقاله كري
جان كري، وزير امور خارجه امريكا در فاصله 36 ساعته شروع مذاكرات ژنو، طي يادداشتي با عنوان «هنوز هم احتمال توافق با ايران هست، ولي زمان در حال از دست رفتن است»، با موضعي تهاجمي وارد مذاكرات شد و هشدار داد كه زمان كمي براي تحقق توافق هستهاي با تهران باقي است: «آنها ميتوانند توافق كنند كه گامهاي لازم را براي اطمينان دادن به جهان از اين مسئله بردارند كه برنامه هستهاي آنها كاملاً صلح آميز است يا اينكه يك فرصت تاريخي براي پايان دادن به انزواي اقتصادي و ديپلماتيكي و بهبود زندگي مردم خود را از دست دهند. » يادداشت مطبوعاتي كري كه اغلب براي اثر رواني بر طرف مذاكره كننده ايران در آستانه مذاكرات تعبير شده، با يادداشت محمد جواد ظريف وزير خارجه ايران در لوموند روبهرو شده، جايي كه او در مقابل، از طرف غربي خواست با خيالبافي فرصت توافق را از دست ندهد. ظريف نوشت: « گفتوگوها تنها زماني ميتواند به نتيجه موفقيتآميزي برسد كه كليه طرفها به يافتن راهحلهاي قابل قبول طرفين كه در راستاي اهداف توافقشده مندرج در توافق موقت ما ميباشد، متعهد باشند.»، «تضمين اينكه برنامه هستهاي ايران انحصارا صلح آميز ميباشد» و «برداشتن جامع كليه تحريمهاي شوراي امنيت، همچنين تحريمهاي چندجانبه و ملي مرتبط با برنامه هستهاي ايران».
ظريف در يادداشت خود به توافق موقت ژنو اشاره كرد و نوشت: « طي 100 روز از قبول مسئوليت گفتوگوهايمان با شش قدرت جهاني، «برنامه اقدام مشترك» منعقد شد.
اين معامله تاريخي – كه اولين مورد طي يك دهه بوده است – بر دو محور اصلي مبتني است؛ نخست اينكه غربيها نسبت به حقانيت ما در دفاع از حقوق، حيثيت و احترام اذعان كنند. دوم آنكه، آمادگي مبني بر اينكه نشان دهيم فعاليتهاي هستهاي ما انحصارا صلح آميز ميباشند. » به گفته ظريف، ايران حتي زماني كه وقت داشت يعني بين سالهاي 2005 تا 2013 كه روابط ايران با غرب و همكاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي در سطح پاييني بود، به سمت بمب نرفت. ظريف در يادداشت خود يكبار ديگر به تجربه شكست مذاكرات سال 2005 بين ايران و تروئيكاي اروپا اشاره كرد و از طرف غربي خواست با خيالبافي، تجربه آن زمان را تكرار نكند: « بسياري از خيالبافيها و مواضع مخرب كه امروز من شاهد آن هستم به طور ترسناكي آن چيزي كه من آن روزها ميديدم را يادآور ميشود. » ظريف ميگويد: «اكنون كه به سال 2015 نزديك ميشويم، نتيجه زياده خواهي و گرفتاريهاي تحريم بسيار مبرهن است. ايران از 200 به در حدود 20.000 سانتريفيوژ رسيده است. ظرفيت غنيسازي ما از 5/3 درصد به 20 درصد افزايش يافته است و رآكتور تحقيقاتي آب سنگين اراك نيز يك سال تا راه اندازي فاصله دارد. » او نوشت: «هيچ كس نميتواند ساعت را به عقب بازگرداند. جانفشانيها انجام شده است. توانمنديها به طور وسيعي متفاوت است. دانش و تخصص به دست آمده است. هيچ كدام قابل فراموشي نيستند. فشار و تحريم نيز ناكارآمد بوده است.»
به توافق نرسيم، دنيا به آخر نميرسد
سيد عباس عراقچي نيز در گفتوگويي ضمن اعلام آمادگي براي به انتها رساندن مذاكرات و رسيدن به توافق نهايي در عين حال گفت: «اگر به توافقي نرسيم نيز دنيا به آخر نميرسد و فاجعهاي رخ نداده است.» عراقچي گفت: «در پايان 20 روز (29 تيرماه) با توجه به نحوه پيشرفت مذاكرات تصميمگيري ميكنيم كه آيا لازم است كه اين گفتوگوها چند روز يا حتي چند هفته ديگر تمديد شود يا اينكه بايد فرصتي براي تنفس داده شود يا اصولا امكان رسيدن به توافق و تفاهم وجود ندارد. » نكتهاي كه عراقچي در گفتوگوي خود تأكيد كرده اين است كه تعهداتي كه به عنوان محدوديتها در چارچوب برخي از نظارتها و اقدامات اعتمادساز قبول خواهد كرد دوره زماني خواهد داشت: «هيچ چيزي از تعهدات ما براي ابد نيست و دائمي نخواهد بود، از اين رو تأكيد ميكنم و اصرار دارم كه مردم ما به گمانه زنيهايي كه مشخص نيست با چه نياتي بيان ميشود توجه نكنند به ويژه آنهايي كه از سوي منابع خارجي منتشر ميشود.» به گفته عراقچي، ايران هيچ مذاكرهاي درباره توان موشكيمان انجام نخواهد كرد. وي با اشاره اينكه گفته ميشود حضور طولاني وزير خارجه در وين غير معمول است، گفت: تا حدي غير معمول است كه وزير خارجه در كشور ديگري به مدت طولاني بماند اما اين موضوع در چارچوب مذاكرات بينالمللي چندان عجيب نيست. كما اينكه قرار است خانم اشتون نيز در اين 20 روز در وين بماند و همه هيئتهايي كه در اين مذاكرات حضور مييابند در سطوح بالا هستند و اين كار را خواهند كرد.
تلآويو: گفتوگوها شكست ميخورد
«هانگ لي»، سخنگوي وزارت خارجه چين پيش بيني كرده كه طرفهاي درگير در مذاكرات تلاش كنند تا به توافقي جامع تا قبل از مهلت ۲۰ جولاي (۲۹ تير) دست يابند و تأكيد كرده كه همه طرفهاي درگير بايد با حفظ احترام و اعتماد دو جانبه گام برداشته و براي كنار گذاشتن اختلاف از خود انعطاف نشان دهند. با اين حال، «يوال اشتاينتس»، وزير امور راهبردي رژيم صهيونيتي اعلام كرد كه «شكافهاي بزرگ بين ايران و گروه 1+5 باقي مانده و بعيد است مذاكرات هستهاي بين ايران و پنج بعلاوه يك تا مهلت تعيينشده ۲۰ جولاي به ثمر برسد. اين گفتوگوها يا شكست خواهد خورد يا طرفهاي درگير در پي تمديد چندماهه آن برخواهند آمد. »
