در اين ماه عزيز درهاي رحمت خدا همواره باز است و درهاي عذاب و جهنم بسته ميشود. در بين مردم شور و غوغايي برپا ميشود و مردم مؤمن و روزهدار در اين ماه انگار با تمام ماههاي سال فرق دارند. لحظات شيرين افطار و سحر لحظات فراموشنشدني براي همه است. همه حتي كودكان و خردسالان، افراد مسن و ناتوان، بيماران و بانواني كه بچه شير ميدهند و توانايي گرفتن روزه را ندارند ماه رمضان را و مخصوصاً لحظه افطار و سحر را دوست دارند. نواي دلنشين ربنا و لحن داودي مرحوم مؤذن زاده اردبيلي هنگام اذان مغرب شيرينترين لحظات زندگي آدمها را رقم ميزند.
آه كه چقدر دلنشين است لحظه افطار و سحر و دعاها و مناجاتهاي اين ماه و جلسات قرائت قرآن كه شببهشب در مساجد شهر برگزار ميشود.
آنچه مسلم است ماه مبارك رمضان ميتواند تمريني براي زندگي سالم و ساده براي ديگر ماههاي سال باشد چراكه سبك زندگي در ماه مبارك رمضان يك سبك دوستداشتني است كه اگر اين سبك زندگي در ديگر ماههاي سال نيز تقويت شود ميتواند تأثيرات بسيار زيادي در سطح جامعه براي افراد و خانوادهها داشته باشد.
در حقيقت رفتارهاي انسان و فعاليتهاي اجتماعي او در اين ماه با تمام ماههاي سال متفاوت است و از آنجايي كه در اين ماه به لحاظ روزهدار بودن از بسياري از گناهان و رفتارهاي اشتباه دوري ميشود لحظهلحظه اين ماه براي افراد روزهدار ماهي سرشار از بركت توأم با رفتارهاي صحيح اجتماعي است به گونهاي كه بسياري از رفتارهاي افراد در اين ماه يك رفتار مناسب شخصيتي است كه علاوه بر ديگران خود فرد روزهدار نيز از اينگونه رفتارها احساس شادماني و شعف دارد.
دوري گزيدن از گناه و چشم پوشيدن از رفتارهايي كه تا همين ديروز براي افراد لذتبخش بود و حالا ترك آنها لذتبخشتر است باعث ميشود تا فرد شيريني خاصي را در زندگي خود احساس كند. شيريني كه حلاوت آن تا مدتها ادامه دارد، براي همين است كه همه به نوعي از فرا رسيدن ماه مهماني خدا خوشحال و شادمان ميشوند.
زندگي بر مدار جديد
دكتر عليرضا بيدخوري جامعهشناس درباره ماه مبارك رمضان ميگويد: اصلاً سبك زندگي آدمها در اين ماه با تمامي ماههاي سال فرق ميكند. ساعت كاري و فعاليت انسانها و انجام كارهاي روزمرهشان با ماههاي قبل متفاوت خواهد بود و زندگي بر مدار ديگري به جريان ميافتد.
به گفته وي، سحر خيزي، كمخوري، پرهيز از گناه و رفتارهايي مانند دروغ و غيبت، دقت و اهتمام جدي در انجام وظايف شرعي، قرائت و تدبر در قرآن، كمك به مستمندان، شب زندهداري، رفع كدورتها و آشتي افراد با يكديگر، مناجاتهاي شبانه، احياي شبهاي قدر، عيادت از بيماران، صلهرحم و... همه و همه تفاوتهاي اساسي است كه در زندگي خيلي ازآدمها در ماه مبارك رمضان ديده ميشود.
وي ميافزايد: شايد براي همين است كه وقتي به آمارها نگاه ميكنيم متوجه ميشويم ميزان جرائم و تخلفات در اين ماه نسبت به ساير ماههاي سال به طور چشمگيري كاهش مييابد و اشتباه نگفتهايم اگر مدعي شويم كاهش جرائم و پروندههاي قضايي در ماه مبارك رمضان از بركات ماه خدا يعني ماه مبارك رمضان است.
بيدخوري خاطرنشان ميكند: تهذيب نفس و گرايش به معنويات در ماه مبارك رمضان مردم را از انجام كارهاي خلاف باز ميدارد و آمارها نشان از كاهش چشمگير جرائمي همچون سرقت، قتل و آدمربايي در اين ماه دارد.
اين صحبتهاي دكتر عليرضا بيدخوري جامعهشناس، در حالي است كه نيروي انتظامي و مسئولان قوه قضائيه نيز در مصاحبههاي خود بارها و بارها از كاهش جرائم و تخلفات در ماه مبارك رمضان خبر دادهاند و معتقد هستند كاهش جرم و جمعيت كيفري از بركات ماه مبارك رمضان است. در اين ماه مبارك ميزان جرم و انجام گناه به حداقل رسيده و به طرز چشمگيري كاهش مييابد، به عنوان مثال جرائم خشن، سرقت از منازل، انحرافهاي اخلاقي و قانونگريزي تا حدود زيادي كاهش پيدا ميكند و بر احساس امنيت عمومي به صورت معناداري تأثير ميگذارد.
در حقيقت ميتوان گفت، گسترش و تسّري معنويات در جامعه مهمترين راهكار پيشگيري از جرائم است و در واقع ماه رمضان به عنوان فرصتي براي بازگشت به خود است و مردم در ماه رمضان سعي ميكنند به كارهاي گذشته خود بيشتر فكر كنند و حتي برخي از مجرمان در اين ماه مصمم ميشوند كه هرگز مرتكب خلاف نشوند. شايد براي همين است كه حجم ورودي پروندهها به دادسراها و محاكم قضايي در ماه رمضان كاهش مييابد.
آمارهاي فراواني در دست است كه نشان ميدهد در ماه مبارك رمضان به طور قابلتوجهي از ميزان وقوع جرم و كجروي و دستيازيدن به بسياري از كنشهاي مغاير با ارزشهاي اجتماعي و قواعد اخلاقي و ضوابط قانوني، كاسته ميشود چراكه اين ماه، ماه كنترل نفس است و انسان را از هرگونه خطا باز ميدارد.
شايد بد نباشد بدانيد در كنار كاهش آمار جرائم در ماه مبارك رمضان، در شبهاي قدر ميزان جرائم به حدود صفر ميرسد كه اين موضوع نشاندهنده اهميت ماه مبارك رمضان براي مردم و قداست اين ماه عزيز است كه به ماه خدا معروف شده است.
دكتر بيدخوري در تشريح دلايل كاهش جمعيت كيفري و كاهش چشمگير جرائم در ماه مبارك رمضان ميگويد: وقتي فردي روزه دارد بسيار مواظب است تا خداي ناكرده دروغ نگويد يا غيبت كسي را نكند يا به فردي تهمت نزند، نگاه به نامحرم نداشته باشد و فكر بد به ذهنش نرسد براي همين است كه روزهداري انسان را از گناه باز ميدارد و در ماه مبارك رمضان شاهد كاهش جرائم و تشكيل پروندههاي قضايي هستيم.
وي خاطرنشان ميكند: هر فرد روزهداري ميتواند با كمي تأمل و تلاش در روابط زندگي فردياش در اين ماه- چه در بُعد فردي و چه در بُعد اجتماعي- اميدوار به ايجاد يك زندگي جديد در مسير پاكي باشد. مديريت زمان، شب زندهداري، صله رحم، تقويت اراده و اصلاح الگوي تغذيه از مواردي است كه فرد روزهدار براي تزكيه نفس خود بايد روي آنها كار كند.
ماهي كه ميرسد و مساجدي كه پر ميشود
اما يكي از نكات جالب توجه در ماه مبارك رمضان افزايش فعاليتهاي مساجد و مراكز ديني در اين ماه مبارك در مقايسه با ساير ماههاي سال است كه به واسطه افزايش حضور مردم در وقتهاي گوناگون در مسجد اين فعاليتها افزايش مييابد.
براي همين اين روزها وقتي سري به مساجد شهر بزنيد تعدادي از افراد مؤمن مخصوصاً نوجوانان و جوانان را ميبينيد كه مسجد را براي ميزباني از ماه خدا و مهمانان اين ماه آماده ميكنند.
در اين ميان فعاليت چشمگير و پرشور نوجوانان و جوانان در مساجد نيز يكي از مهمترين شاخصههاي ماه مهماني خداست به گونهاي كه اين افراد از سر شوق و از روي اشتياق و با نيت رضايت خدا قبل از فرا رسيدن ماه مبارك رمضان مسجد را براي مهمانان اين ماه آماده ميكنند و در طول ماه مبارك رمضان نيز فعاليتهاي بسيار ارزشمندي دارند.
حجتالاسلام والمسلمين رضا ميرفخرايي امام جماعت يكي از مساجد است كه در اين روزها با تدارك برنامههاي مختلف و با همكاري جوانان مسجد محل و هيئت امنا خانه خدا را براي يك مهماني باشكوه آماده كرده است و آنطور كه خودش تعريف ميكند هميشه منتظر است تا ماه باشكوه ضيافت الهي از راه برسد.
اين طلبه جوان ميگويد: يكي از نكات جالب توجه در ماه مبارك رمضان اين است كه همزمان با فرا رسيدن اين ماه مبارك حضور افراد در مسجد به عنوان مهمترين خاستگاه و جايگاه مذهبي به طور چشمگيري افزايش مييابد و افراد مختلف خصوصاً نوجوانان و جوانان در مسجد حضور مييابند.
وي ميافزايد: اين حضور كه يك حضور تأثيرگذار است گاهي اوقات در ماههاي بعد از ماه مبارك رمضان هم ادامه دارد و حضور افراد در ماه مبارك رمضان در مسجد باعث ميشود گاه اين افراد بعد از ماه مبارك رمضان نيز در فعاليتهاي فرهنگي و ديني مسجد مشاركت كرده و حضور داشته باشند.
به گفته حجتالاسلام ميرفخرايي، ماه مبارك رمضان فرصت بسيار مغتنمي است براي اينكه بتوان اقشار گوناگون مردم خصوصاً نوجوانان و جوانان را با شيرينيهاي زندگي اسلامي و مباني ديني آشنا كرد.
وي از اين ماه به عنوان ماه مهم تبليغ ياد ميكند و ميافزايد: براي همين است كه فعاليتهاي مساجد و ديگر مراكز ديني و مذهبي در ماه مبارك رمضان افزايش مييابد. وي ادامه ميدهد: حضور نوجوانان و جوانان در مسجد در اين ماه مبارك نشاندهنده علاقهمندي آنان به مباني ديني است بر همين اساس روحانيون و فعالان فرهنگي بايد از اين فرصت استفاده كرده و سبك زندگي ديني و قرآني را به نوجوانان و جوانان معرفي كنند.
وي از برگزاري جلسات قرائت قرآن به عنوان يكي ديگر از امتيازات ماه مبارك رمضان ياد ميكند و ميگويد: قرآن كتاب هدايت و سعادت انسانها و كتاب زندگي است.
تمرين سبك زندگي اسلامي در رمضان
در اين ميان برخي نيز رمضان را ماهي سرشار از زيبايي ميدانند كه افراد دراين ماه ميتوانند براي داشتن يك زندگي زيبا و دوستداشتني مبتني بر آموزههاي ديني و بندگي پروردگار تمرين كنند.
حجتالاسلام والمسلمين سيدمهدي ميركريمي، مدرس حوزه در اين باره به ظرفيت بزرگ ماه مبارك رمضان به عنوان ماهي كه ميتواند ماه تمرين رفتارهاي بسيار خوب انسانها باشد اشاره ميكند و ميافزايد: ماه مبارك رمضان يك ماه زيبا و ارزشمند براي تمرين زندگي سالم بر مدار خداست.
وي ميگويد: برخي افراد گمان ميكنند داشتن يك زندگي سالم و ساده كه رضاي خداوند متعال در آن باشد كار بسيار سختي است درحالي كه اينگونه نيست و شاهد آن هستيم كه همين افراد در ماه مبارك رمضان شيوه و سبك زندگيشان با تمام ماههاي سال متفاوت است و يك زندگي سالمي دارند و در درجه اول خودشان از اين نوع سبك زندگي لذت ميبرند.
حجتالاسلام والمسلمين ميركريمي در ادامه با بيان اينكه افراد زيادي را ميشناسم كه ماه مبارك رمضان محور بسياري از اقدامات ارزشمند آنان است ادامه ميدهد: به عنوان مثال افرادي را ميشناسم كه اول ماه مبارك رمضان زمان تعيين سال خمس آنان است يا افرادي كه در ماه مبارك رمضان هر سال جهيزيه تعدادي از نوعروسان را فراهم ميكنند يا پول آزادي تعدادي از زندانيان جرائم غيرعمد را ميپردازند يا كارهاي ديگري كه مشابه اين كارهاست انجام ميدهند و اينگونه رفتارها نشاندهنده اين است كه ماه مبارك رمضان ماهي سرشار از بركت است و افراد در اين ماه ميتوانند تمريني داشته باشند براي تداوم سبك زندگي خود در ماههاي آينده.
اين استاد حوزه در ادامه به حضور ارزشمند نوجوانان و جوانان در مساجد همزمان با فرا رسيدن ماه مبارك رمضان اشاره و خاطرنشان ميكند: اين حضور يك حضور تأثيرگذار و ارزشمند است و ميتوان از اين فرصت به وجود آمده به نحو مطلوب استفاده كرد چراكه اگر افراد در سن نوجواني و جواني مطالب و مفاهيم مرتبط با آموزههاي ديني را به نحو صحيح و مطلوب آموزش ببينند و فرا بگيرند در آينده زندگي سالم آنها تضمين شده است.
