بر اساس شنیده ها، متولی طرح جاده سازی در منطقه ارسباران، اداره منابع طبیعی ورزقان است و دلیلشان هم آتش سوزی هاییست که طی سال های اخیر در جنگل و حریم آن رخ داده و به خاطر عدم وجود جاده، دسترسی به این مناطق مشکل و آتش گسترش یافته و خساراتی در پی داشته است.
عبدالله رسولی معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی نیز این حرف ها را تایید می کند و می گوید: آنها دلایل خاص خودشان را دارند و معتقدند در این چند سال آتشسوزیهایی اتفاق افتاده که نبود جاده دسترسی میزان خسارات را افزایش داده است. بنابراین این تصمیم گرفته شده تا با ایجاد این جاده هم راهی برای رسیدن وسایل آتش خاموش کن به جنگل باشد و هم عاملی برای قطع آتش و جلوگیری از رسیدن آن به مناطق دیگر.
درست است که تعریف جاده در منطقه ارسباران بیشتر به خاطر حفظ و نگهداری از این جنگل هاست اما نباید فراموش کنیم که شیوه جاده سازی در جنگل ها با دیگر مناطق کشور فرق می کند و مبادا در ادامه کار همه چیز تغییر کند و بحث منافع گروهی خاص پیش بیاد.
رسولی در این باره با اشاره به اینکه باید برنامه بازدیدی برای مشاهده روند چگونگی این اقدامات ترتیب دهیم، تاکید می کند: بر اساس تعاریف قانون، در مناطق جنگلی روشهای جادهسازی باید متفاوت باشد و نکاتی رعایت شود؛ به هر حال سرانه جنگل و محیط طبیعی اندک است و باید در این امر توجه بیشتری داشته باشیم!
حالا چه بخواهیم قبول کنیم یا نه، ناله های دلخراش ارسباران در هیاهوی آمد و شدها و نعره دستگاه هایی که می برند و می کنند و به هم می ریزند، گم شده و جنگل آرامشش را از دست داده است.
طرفداران محیط زیست معتقدند زمانیکه قرار است در دل جنگل راهی برای خدمت به خود جنگل احداث شود، نباید از وسایل سنگین راه سازی مثل بولدوزر و لودر و... استفاده شود. در چنین شرایطی باید دقت شود تا هیچ چیز صدمه نبیند و واژگونی سنگهای بزرگ در جنگل موجب آسیب رسیدن و قطع درختان نشود.
*حافظ طبیعت کیست؟
شاید شما هم با شنیدن نام "اداره محیط زیست و منابع طبیعی" به این فکر می افتید که این اداره حافظ محیط زیست است. اما هم اکنون ساخت 22کیلومتر جاده در دل یکی از زیباترین جنگل های ایران به این اداره محول شده است.
آنطور که شرایط پیش می رود، چنین به نظر می رسد که بازی به همین جا ختم نخواهد شد، چون معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجانشرقی حرف های دیگری می زند و می گوید: طبق خبرهایی که به ما رسیده است، گفته شده اگر اعتبار عمرانی برای این طرح را بیشتر کنند، این جاده سازی ادامه پیدا کرده و بیش از 22 کیلومتر را طی خواهد کرد!
رسولی اعتراضات مردمی و تلاش دوستداران طبیعت را تنها راهکار جلوگیری از این روند تخریبی عنوان کرده و ادامه می دهد: حالا که منابع طبیعی خود متولی این اقدام است، این درخواست باید از طرف مردم و دوستداران طبیعت مطرح شود و هر قدر هم این درخواست و فشارهای عمومی بیشتر باشد، مفیدتر خواهد بود.
جالب است سازمان محیط زیست دست روی دست گذاشته و فعالیت های خارج از محدوده قانون و تخلفات در حال وقوع در ارسباران را به نظاره نشسته و دلسوزان محیط زیست در تلاشند تا با اعتراض و تجمع و فریاد جلوی این کار را بگیرند و به محافظت از طبیعت بپردازند.
رسولی هم نمی تواند پاسخی در مورد عدم واکنششان به این اقدامات بدهد و فقط به گفتن این جمله بسنده می کند که "وقتی متولی این قضیه یک نهاد دولتی است دیگر کاری از دست ما ساخته نیست. اگر نهاد دیگری مثل راه و شهرسازی و یا مردم این کار را میکردند ما میتوانستیم از این موضوع شکایت کنیم، ولی حالا کاری از ما ساخته نیست."
البته باید یک موضوع را هم در نظر داشت که شاید آتش سوزی سال گذشته ارسباران، مسئولان را کمی ترسانده و آنها را به این فکر واداشته تا با ساختن جاده ای در جنگل، امداد رسانی به آن را سهل تر کنند. اما در مقابل این نظریه، طرفداران محیط زیست با استقبال از این کار، دل نگرانی های خود را برای زمانی می دانند که جاده بهانه باشد و در طول کار، بازی عوض شده و جنگل قربانی دیگر پروژه ها شود.
فعالان حفاظت از محیط زیست خیلی با ساخت این جاده که در حوالی روستای آستمال احداث می شود موافق نیستند چون شاهدان محلی و افرادی که آتش سوزی سال قبل را دیده اند معتقدند جاده جدید ربطی به آن جاده اصلی ندارد و از این مسیر نمیتوان هیچ گونه اقدامات کمکرسانی انجام داد!
ستاد حوادث غیرمترقبه آذربایجان شرقی در گزارشش در مورد آتش سوزی سال قبل عنوان کرد این حادثه که در بخش مرکزی ورزقان، منطقه هفت چشمه و امامزاده پیرداود در بخشی از جنگلهای ارسباران روی داده بود خسارت ناچیزی داشته. این آتش با سرایت به بوتهزارها و علفهای خشک اطراف پیشروی میکند اما به منابع جنگلی و درختان منطقه آسیبی نمی رساند. البته پس از اعلام آتشسوزی در جنگل ارسباران، اکیپهایی از منابع طبیعی ورزقان، کلیبر و استان به محل اعزام میشوند که چون منطقه کوهستانی و صعبالعبور بوده مجبور به اقدامات دستی بدون استفاده از تجهیزات میشوند و همین امر کار را به کندی پیش میبرد.
*جنگل تخریب نمی شود
"اصلا بحث تخریب جنگل در این منطقه مطرح نیست و نمیتوان اسم این جادهسازی را تخریب گذاشت! چون در ورزقان و ارسباران جنگلهای وسیعی داریم که متاسفانه راه دسترسی ندارند و همین موضوع در مواقع اضطراری برای منطقه مشکل ساز میشود."
این ها حرف های الهوردی دهقان نماینده مردم ورزقان در مجلس شورای اسلامی است که با تاکید بر اینکه هنگام آتشسوزیهایی که در جنگل اتفاق میافتد راهی نیست تا افراد خود را سریع برسانند و به همین دلیل ما مجبوریم برای این مواقع اضطرار راه و جاده در نظر بگیریم، می گوید: با آتشسوزی که سال گذشته رخ داد چند هکتار از جنگلهای ارسباران از بین رفت، به دنبال همان حوادث اداره منابع طبیعی منطقه نسبت به تعیین این نقشه راه جدید اقدام کرده است و اصل طرح هم از سوی منابع طبیعی ارایه شده است.
در این بین مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجانشرقی هم با تاکید بر اینکه ما هیچ گونه کار غیرقانونی انجام نمیدهیم، میگوید: این طرحی است که به عنوان جاده آتش بر از سالها قبل با تائید سازمان جنگلها مصوب شده تا زمان حریق بتوان دسترسی سریعتری به منطقه داشت.
سیروس داودی با رد هرگونه حرف و حدیث در ارتباط با این جادهسازی تاکید می کند: در این مورد هیچ گونه جای نگرانی نیست و آسیبی به جنگل نخواهد رسید چرا که این جاده در حاشیه جنگل و اراضی مرتعی ساخته میشود. ما در منابع طبیعی حتی به تخریب یک متر مربع از جنگل هم اعتقادی نداریم!
به هر حال یکی می گوید مشکلی نیست و یکی از مردم و دوستداران طبیعت می خواهد که جلوی این تخریب را بگیرند. اما مهم این است که حرف ها ثبت می شوند و خبرنگار "جوان" چند ماه دیگر موضوع را پیگیری خواهد کرد. مبادا که به مردم دروغی گفته باشند!
