درحالي كه تيم مذاكرهكننده ايراني در تلاش است تا پايان تيرماه مذاكرات نهايي را به سرانجام برساند تا دامنه تحريمهاي ضدايراني كاسته شود اما برخي منابع غربي ميگويند برخي سناتورهاي امريكايي سعي دارند در صورت توافق نهايي با ايران، تحريمها را مشروط كنند تا همچنان دامنه تحريمها عليه ايران حفظ شود.
دور جديد مذاكرات ايران و 1+5 تا سه روز ديگر از سر گرفته ميشود و قرار است دو طرف براي نگارش متن توافق نهايي مذاكره كنند. هرچند فقط 20 روز تا پايان مهلت شش ماهه اول مذاكرات باقي مانده است اما برخي طرفهاي غربي مثل انگليس و فرانسه ابراز اميدواري كردهاند كه ميتوانند در اين مدت كوتاه نيز به توافق جامع دست پيدا كنند. هرچند در اين دور از مذاكرات احتمال توافق جامع تا آخر تيرماه وجود دارد اما باز هم برخي سناتورهاي امريكايي همچون سابق بر طبل مقابله با ايران ميكوبند تا بتوانند همچنان دامنه تحريمها عليه ايران را حفظ كنند، بر اساس توافق ژنو، قرار است در صورت توافق نهايي تحريمهاي ضد ايراني به طور كامل برداشته شود اما برخي كارشكنيها از سوي كنگره امريكا ادامه مذاكرات را ميتواند با مشكلاتي مواجه كند. به گزارش فارس، نشريه «فارين پاليسي» روز شنبه در گزارشي اختصاصي از طرح دو تن از جنگطلبان امريكايي پرده برداشته كه در صورت توافق، كنگره ميتواند برداشته شدن تحريمهاي ايران پس از توافق جامع هستهاي را مشروط كند. در بخشي از اين گزارش آمده است: «اين طرح كه «فارينپاليسي» به آن دست يافته، از كنگره ميخواهد تا زماني كه ايران اثبات نكرده است تمام سيستم مالي اين كشور از جمله بانك مركزي به طور كامل از حمايت از «تروريسم، پولشويي و گسترش تسليحاتي» دست برداشته، با لغو تحريمها عليه اين كشور مخالفت كند.»
اين گزارش ميافزايد: «برخي از اين سرفصلها خارج از مذاكرات كنوني است كه به رهبري ايالات متحده با ايران در جريان است و به گفته كارشناسان مطرح كردن اين موضوعات كه به معني مشروط كردن لغو تحريمهاست، ميتواند ايرانيها را به سمت خروج از مذاكرات پيش ببرد.» «مارك دوبويتز» مدير اجرايي بنياد دفاع از دموكراسيها و «ريچارد گلدبرگ» مشاور سابق سياست خارجي «مارك كرك» سناتور جمهوريخواه، مؤلفان اين طرح هستند. كرك از جمله افرادي است كه نقشي مهم در شكلگيري رژيم تحريمهاي ضدايراني و تشديد تحريمهاي مالي عليه اين كشور داشته است، با اين حال پيشنهاددهندگان اين طرح ميگويند اين برنامه تنها با هدف كسب اطمينان از پابرجا بودن تحريمها تا زمان اثبات پايبندي ايران به تعهدات خود در توافق نهايي، به كنگره ارائه شده است. «سوزان ملوني» عضو ارشد مؤسسه «بروكينگز» ميگويد به واسطه نفوذي كه اين دو نفر در كنگره دارند و همچنين تلاشهايي كه براي پيشبرد اين طرح انجام دادهاند، اين برنامه احتمالاً با حمايت بالايي در كنگره همراه ميشود. صحبت از مشروط كردن لغو تحريمهاي ايران در حالي مطرح ميشود كه دور تازه مذاكرات هستهاي ميان ايران و 1+5 از 11 تير در شهر وين آغاز ميشود و قرار است دو هفته ادامه يابد. اين مهلت بر اساس توافق موقت ژنو تا شش ماه قابل تمديد است. با اين حال، محدوديت اختيارات رئيسجمهور امريكا در لغو تحريمها، ترديدهايي را در رابطه با پايبندي امريكا به توافق نهايي ايجاد كرده است.
محدود كردن مادامالعمر غنيسازي
با نزديك شدن به زمان آغاز مذاكرات وين 6، مشكلات جدي مذاكرات كه عمدتاً ناشي از متن توافق ژنو است، خود را نشان ميدهد. ادامه غنيسازي ايران پس از توافق جامع يكي از موارد مورد اختلاف بين ايران و 1+5 است كه ميتواند ادامه مذاكرات را با چالش بزرگ روبهرو كند. تيم مذاكرهكننده ايراني معتقد است غنيسازي ايران، هرچند محدود بايد ادامه داشته باشد اما برخي كشورهاي غربي تأكيد دارند تمام فعاليتهاي غنيسازي ايران بايد به كلي برچيده شود و هيچگونه فعاليتي در اين زمينه نبايد وجود داشته باشد. به گزارش ايران هستهاي، برخي كارشناسان معتقدند امريكا در توافق ژنو غنيسازي محدود ايران را به رسميت ميشناسد اما گفته ميشود امريكا پس از توافق نهايي، با فعاليت هستهاي ايران نيز مثل ساير كشورها برخورد خواهد كرد.
اين درحالي است كه اصل حاكم بر سياست خلع سلاحي امريكا اين است كه حتي اعضاي عادي سازمان منع گسترش سلاحهاي كشتار جمعي (NPT ) هم حق غنيسازي ندارند چراكه اين معاهده اساساً چنين حقي را تصريح نكرده است و امريكا نيز غنيسازي آنها را به رسميت نميشناسد. از سوي ديگر، برخي منابع غربي ميگويند امريكا مايل است محدوديتها بر برنامه هستهاي ايران دائمي و هميشگي شده و توافق نهايي با ايران جايگزين معاهده NPT گردد. كارشناسان ايراني هشدار ميدهند اگر عبارتي كه بر برداشته شدن همه محدوديتها از برنامه غنيسازي ايران پس از گام نهايي دلالت كند، در توافق نهايي وجود نداشته باشد، اين توافق يك فاجعه حقوقي خواهد بود و اين يكي از دلايل عمده اختلافات بين ايران با طرف غربي است.
