وجود پتانسيلها و ظرفيتهاي موجود، زمينه ساز ايجاد و توسعه بخش کشاورزي در اين منطقه شده است به طوري که اکنون اين شهرستان به لحاظ داشتن 36 هزارهکتار باغ و 33 هزار هکتار زراعت يکي از قطبهاي مهم و اصلي کشاورزي در کشور محسوب ميشود.
سيب درختي از دو نوع "رد" و "گلدن" و همچنين سيب گلاب و محصولات زراعي همانند گندم و جو از جمله محصولات مهم بخش کشاورزي در منطقه سميرم است كه درحال حاضر کشت گندم، جو و ساير حبوبات در سميرم به فراموشي سپرده شده و تنها سيب درختي بهدليل بازدهي مناسب، جاي خود را در ميان مردم اين شهرستان بازکرده بهطوري که اکنون 90درصد مردم شهرستان به کشاورزي بويژه به پرورش سيب درختي مشغول هستند.
در سالهاي گذشته که هنوز خشکسالي به شهرستان سميرم نيامده بود، سالانه به طور ميانگين بيش از350 هزارتن سيب از باغات اين شهرستان برداشت ميشد که بيشتر اين محصول علاوه بر توزيع داخلي جهت مصرف به کشورهاي حوزه خليج فارس و حتي کشورهاي اروپايي نيز صادر ميشد. اما متاسفانه امسال بهدليل خشکسالي و کم آبي ديگر عطر و بوي خوش این محصول بسیار کم به مشام سمیرمی ها ميرسد و درختان از بار محصول، سنگيني نميکنند.
**************
سمیرم این روزها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کند و به روایتی باید هزار چرخ بخورد تا در نهایت توسط کشاورزان تولید و به دست مشتری برسد. تداوم خشکسالی در شهرستان سمیرم که قطب مهم کشاورزی استان اصفهان به شمار می رود، طی سالهای اخیر وضعیت منابع آب این شهرستان را در معرض بحرانی جدی قرار داده است.
دراين رابطه مديراداره جهاد کشاورزي شهرستان سميرم در گفت و گو با "جوان" می گوید: طي سالهاي پرآب ميزان برداشت سيب اين منطقه 350 هزارتن بود اما امسال پيش بيني ميشود که تنها 170 هزار تن محصول سيب از باغات اين شهرستان برداشت شود که از اين ميزان حدود 30 درصد درجه دو و70 درصد درجه يک (مرغوب) خواهد بود.
همت علي انصاري با بيان اينکه خشکسالي و کم آبيهاي دو سال گذشته خسارات و صدمات بسياري را به باغات و مزارع شهرستان سميرم تحمیل كرده می افزاید: طبق بازرسيهاي به عمل آمده در سال جاري از800 مزرعه کشاورزي سمیرم، 120 مزرعه یعنی 40 درصد سطح باغات این شهرستان در معرض شديد کم آبي و خشکسالي به سر می برند که اين مزارع به ستاد مديريت بحران استان معرفي شده اند.
وی تصریح می کند: به منظور جلوگيري از هدر رفت آب در جويها و تسريع در آب رساني از محل اعتبارات مازاد استاني 150 کيلومتر لوله گذاري و احداث کانال با اعتباري افزون بر 457 ميليون تومان در سطح باغات شهرستان سميرم انجام شده است.
خشکسالی و بی انگیزگی کشاورزان
ميزان خشکي درختان و باغات شهرستان سميرم امسال بيش ازسال گذشته است به طوري که احتمال ميرود 500 هکتار از مزارع سمیرم خشک شده باشد.
از سوی دیگر در سالجاري متاسفانه اعتباري برای مقابله با بحران کم آبي در شهرستان سميرم به مديريت جهادکشاورزي شهرستان تخصيص پيدا نکرد.
نماينده مردم سميرم در مجلس شورای اسلامی می گوید: بر اساس آنچه که بر اثر خشکسالي از سطح باغات شهرستان مشهود است، ميتوان گفت که امسال کمتر از 5 درصد از باغات و مزارع شهرستان سميرم براثر کم آبي خشک شده است.
سکینه عمرانی معتقد است: خشکسالي و کم آبيهاي سالهای گذشته در شهرستان سميرم علاوه برتبعات اجتماعي ازجمله افزايش نرخ بيکاري و همچنين افزايش مهاجرت مردم به ساير مناطق کشور به نوعي باعث کاهش انگيزه کشاورزان از توليد شده است.
خشکسالي سال گذشته و سالجاري سبب شده است تا بخش عظيمي از باغات سميرم خشک شود و همچنين سطح کيفيت محصول کاهش پيدا کند و از درصد اشتغال مردم اين منطقه در اين بخش کاسته شود که در نهايت اين کاهش اشتغال باعت افزايش نرخ بيکاري در شهرستان سميرم ميشود.
نظارت بر باغات با طرح APM
منابع عمده آب شهرستان سمیرم برای آبیاری باغات، چشمه ها، قنوات و چاهها هستند که درسنوات گذشته با تداوم پدیده خشکسالی رو به کاهش رفته است.
طرح اصلاح و نوسازی باغات،عملیات بهداشتی باغات پس از برداشت محصول، مبارزه بیولوژیک و کنترل آفات و امراض و همچنین طرح ای پی ام درختی نیز از جمله اقدامات اداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم طی سنوات خشکسالی است که با مدیریت جهاد کشاورزی و دبیری اداره بهبود تولیدات گشاهی در حال اجرا است.
مدیر اداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم با اشاره به آغاز اجرای طرح" ای پی ام درختی" در این شهرستان بیان می کند: این برنامه از سال 1391 در مساحت 1650 هکتار آغاز شد و در سال 1392 به 2500 هکتار افزایش یافت.
همت علی انصاری ادامه می دهد: 14 هزار هکتار از باغات سیب شهرستان در اثر پدیده خشکسالی دچار تنش شده و با وجود همه تلاشهای انجام شده حدود 5 درصد باغات به طور کامل خشک شده اند.
کارشناسان و صاحبنظران نیز براین باورند که از زمان آغاز خشکسالی(سال زراعی 86-87) تا سال زراعی 91-92 در مجموع 14 هزار هکتار از باغات شهرستان در اثر پدیده خشکسالی دچار تنش شدند.
بارش ها دردی را دوا نکرد
در سنوات خشکسالی منابع آب شهرستان سمیرم در دو بخش زیر زمینی و سطحی به شدت کاهش پیدا کرده و در پی آن حجم سد حنا از 50میلیون متر مکعب در پایان فصل به 1.5 میلیون مترمکعب کاهش پیدا کرده است.
مدیر اداره امور منابع آب شهرستان سمیرم، توجه به شرایط توزیع آب امسال و شرایط فعلی سد حنا بر روی چاه های آب را راهکاری برای کنترل و مدیریت بحران آب برای سال آینده توصیف کرد و گفت: باید الگوی کشت و الگوی توزیع آب و همچنین ونش بندی رعایت شود تا بتوانیم بر بحران آب بخش کشاورزی و باغداری شهر خنا فائق آئیم.
رضا قدیری با اشاره به اینکه سد قره قاچ نیز قابلیت زیادی برای تامین آب کشاورزی قره قاچ دارد ولی آب این سدنیز در سنوات گذشته کاهش یافته است، ادامه می دهد: حجم کلی سد قره قاچ در سال جاری به هفده میلیون متر مکعب رسید در حالیکه توزیع آب این سد با 20 میلیون متر مکعب آغاز شد.
وی تاکید می کند: امسال علیرغم اینکه میزان بارش ها در شهرستان سمیرم 10درصد از حد متوسط بالاتر بود اما این میزان برای جبران آب کم کافی نبود و باز هم شاهد تداوم بحران بودیم.
مدیر اداره امور منابع آب شهرستان سمیرم گام های مؤثر برای کنترل آب موردنیاز باغات و زمین های کشاورزی را شامل پرکردن چاههای غیر مجاز،جلوگیری از اضافه برداشتهای آب و همچنین نصب کنتور های هوشمند بر سر چاههای آب می داند.
اشتغال 90 درصد سمیرمی ها به کشاورزی
اکنون خشکسالی بلای جان باغ های کشاورزان سرزمین هزار چشمه شده است و بیش از 90 درصد مردم شهرستان سمیرم به کشاورزی اشتغال دارند که با خشک شدن باغات زندگی مردم شهرستان نیز در آستانه نابودی قرار گرفته است.
در حالی که مديراداره جهاد کشاورزي شهرستان سميرم و حتی برخی کارشناسان اعلام می کنند حدود 5 درصد باغات سمیرم به طور کامل خشک شده است، رییس سازمان نظام صنفی کشاورزی این شهرستان آمار ارایه شده را رد کرده و می گوید: عرصه کشاورزی سمیرم باغداری است و تنش خشکسالی باعث شده 30 درصد باغ ها خشک شوند.
حمید قربانی با اشاره به اینکه سمیرم از داشتن آب های زیرزمینی محروم است، می افزاید: منابع آب سمیرم از چشمه ها است و جمع آوری آب چشمه ها محدود است، از این رو چنانچه یکسال بارندگی نداشته باشیم چشمه ها از بین می روند.
وی با اشاره به اینکه استمرار خشکسالی باعث شده برخی چشمه ها نیز به طور کامل خشک شوند، ادامه می دهد: در حال حاضر سمیرم در معرض شدید خشکسالی قرار گرفته و برخی قنات های این شهر نیز خشک شده اند و این مسأله کاملا محسوس است.
رییس سازمان نظام صنفی کشاورزی سمیرم معتقد است که خشکسالی خشک شدن کامل درخت نیست بلکه آبیاری که از طریق تانکر انجام می شود آب مورد نیاز درختان را تامین نمی کند و این خود یک آتش زیر خاکستر است و فقط اجرای پروژه های مطالعه شده با تخصیص اعتبارات مورد نیاز می تواند خشکسالی را برای همیشه در سمیرم خنثی کند.
خشكسالي هاي مداوم در سطح عرصه هاي منابع طبيعي تهديدي جدي است وكاهش منابع آبي موجود، باعث افزايش ضريب آسيب پذيري درختان، هجوم آفات و بيماري هاي گياهي شده است و انتظار می رود مسئولان مربوطه با عملی کردن راهکارهای مطالعه شده از خشک شدن روز افزود درختان جلوگیری کنند تا کشاورزان سمیرم بیش از این داغ درختان خشکیده شده را برقلب خود لمس نکنند.
