ايران و امريكا بعد از 12 ساعت مذاكره هستهاي نفسگير طي دو روز، به اين مذاكرات پايان دادند و ديروز هم تيم هستهاي ايران با طرف فرانسوي وارد گفت و گو شد. در حالي كه از دوشنبه هفته آينده، دور جديدي از مذاكرات بلند پايه بين ايران و 1+5 شروع خواهد شد، برآيند گفت و گوها با طرف امريكايي نشان ميدهدكه اختلافات همچنان باقي مانده و طرفين به احتمال زياد مجبور خواهند شد توافق ژنو را «تجديد» نمايند. عباس عراقچي، بعد از پايان مذاكرات خود با طرف امريكايي فضاي حاكم بر مذاكرات را مثبت خواند اما گفت: «اختلافات هنوز به قوت خود باقي است.»
به گزارش «جوان»، عباس عراقچي، رئيس تيم مذاكره كننده ايراني در ژنو در پايان سه دور مذاكره مستقيم با ويليام برنز، معاون وزير خارجه امريكا و هيئت همراه او گفت: «اختلافات همچنان وجود دارند و دو طرف بايد براي نزديك شدن مواضعشان به يكديگر، تصميمات سختي بگيرند. » عراقچي كه روز اول مذاكرات با طرف امريكايي را سازنده و مثبت توصيف كرده بود، بعد از مذاكرات ديروز با فرانسه نيز اعلام كرد كه مذاكرات در فضايي مفيد و مثبت انجام شده است. پيش از اين،در پايان مذاكرات روز سه شنبه با طرف امريكايي هم يك ديپلمات ايراني در گفتوگو با رويترزگفت كه تجديد توافق ژنو براي رسيدن به توافق لازم است. يك ديپلمات ايراني ديگر در گفت و گو با ال مانيتور، مذاكرات 12 ساعته روزهاي دوشنبه و سه شنبه را فشرده ولي مفيد ذكر كرده و گفته كه مشورتها ادامه خواهد يافت. ديروز عصر در حالي مذاكرات ايران با طرف فرانسوي شروع شد كه موضع روز دوشنبه لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه در گفت و گو با راديو فرانسه، ترديد در مورد به نتيجه رسيدن مذاكرات تا پايان تيرماه 1393 (مهلت تعيين شده توافق ژنو) را بيشتر كرده است. فابيوس گفته ما همچنان بر سر يك مسئله بنيادين كه همان تعداد سانتريفيوژهايي است كه اجازه غنيسازي دارند، به در بسته ميكوبيم:« ما ميگوييم كه ايران ميتواند چند صد سانتريفيوژ داشته باشد ولي ايرانيها هزاران سانتريفيوژ ميخواهند.» تا آخرين ساعات روز گذشته گزارشي از محتواي مذاكرات بين طرف ايراني با فرانسويها منتشر نشد ولي بر اساس گزارشها، «نيكلا دوريريو»، مديركل سياسي وزارت خارجه فرانسه اين بار به جاي ژاك اوديبر، نمايندگي كشورش را در اين مذاكرات برعهده دارد. منابع مطلع نيز تأييد ميكنند كه «ظرفيت غنيسازي» ايران (تعداد و نوع سانتريفيوژها) در دور توافق جامع، كليديترين اختلافي است كه بين دو طرف همچنان حل نشده باقي مانده و احتمالا طي 39 روز باقي مانده به پايان توافق ژنو، حل و فصل آن امكانپذير نخواهد بود. هرچند فابيوس، از ظرفيت چند صد سانتريفيوژ ايران سخن گفته ولي منابع مطلع، موضعگيري روز سهشنبه او را بيشتر تبليغاتي ميبينند و ميگويند كه طرف امريكا تا 4 هزار سانتريفيوژ ايران را هم ميپذيرد. اين در حالي است كه در حال حاضر ايران حدود 11 هزار سانتريفيوژ عملياتي و حدود 8 هزار سانتريفيوژ نصب شده دارد و حاضر نيست كه از وضعيت كنوني به عقب برگردد. اين موضوع به خصوص با توجه به نسلهاي جديد سانتريفيوژهاي ايران، براي طرف مقابل حساسيت برانگيز شده است. يك منبع مطلع به «جوان» گفت كه ايران طي مذاكرات يك ماه گذشته، درباره سانتريفيوژ جديد (IR- 8) نيز به طرف امريكايي خبر داده است، سانتريفيوژي كه گزارش ماه فوريه 2014 آژانس نيز احتمال رونمايي از آن را تأييد كرده است. علاوه بر ظرفيت غنيسازي، ايران هستهاي ديروز گزارش كرد كه زمان توافق نهايي، و چگونگي لغو تحريمها اصليترين موضوعاتي بود كه عباس عراقچي با ويليام برنز درباره آن مذاكره كرد.
مذاكره براي تجديد ژنو
در توافق ژنو آمده است كه «اولين گام به لحاظ زماني محدود و طول مدت آن شش ماه خواهد بود و در صورت توافق دو طرف قابل تجديد (Renewable) است.» يك كارشناس حقوق بينالملل معتقد است كه استفاده از لفظ قابل تجديد به جاي «قابل تمديد» (Extendable) به اين معناست كه در صورت عدم توافق بين طرفين تا پايان تير ماه، مذاكراتي جديد براي توافق بايد انجام شود. به گفته دكتر نادر ساعد، پروسه مذاكره براي تجديد توافق ژنو خود پروسهاي زمانبر است كه بايد زمان معيني براي آن صرف شود. يك منبع مطلع كه خواست نامش فاش نشود، پيش بيني كرده كه احتمالا طي هفتههاي آينده بخشي از مذاكرات به جاي تلاش براي توافق جامع، صرف تجديد توافق ژنو شود. اين موضوع به خصوص براي دولت امريكا كه با چالش كنگره روبهرو است، حايز اهميت خواهدبود. اعضاي مجلس نمايندگان امريكا روز سهشنبه به كاخ سفيد اعلام كردند تا زماني كه ايران در مورد ابعاد نظامي احتمالي در برنامه هستهاياش شفافسازي نكند كنگره در مورد تحريم اين كشور ذرهاي كوتاه نخواهد آمد. به گزارش ايسنا به نقل از ال مانيتور، اعضاي كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان امريكا در اولين نشست از يك سري جلسات استماع در مورد مذاكرات هستهاي ايران تأكيد كردند كه هرگونه توافق نهايي با ايران بايد شامل اقداماتي محكم براي راستيآزمايي باشد. اعضاي اين كميته يادآور شدند پيش از آن كه كنگره بخواهد هرگونه توافق نهايي را تأييد كند يا حتي توافق اوليه ايران و 1+5 تمديد شود ايران بايد اجازه دسترسي به سايتهاي نظامياش را بدهد. اد رويس، سرپرست كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان در نطق آغازين خود گفت: ممكن است اين كميته بهزودي بخواهد يك توافق جامع را مورد ارزيابي قرار دهد كه اصليترين كار در اين زمينه بررسي ابزارهاي راستي آزمايي لازم براي اطمينان از عدم تخلف ايران است. همچنين استفان ردميكر كه به عنوان دستيار وزير خارجه امريكا در امور امنيت بينالملل ومنع اشاعه هستهاي در زمان رياست جمهوري جورج بوش فعاليت ميكرد، در جلسه استماع روز سهشنبه اين كميته ادعا كرد: صرفا نبايد به پايبندي ايران به برنامه اقدام مشترك كه در نوامبر گذشته به امضا رسيد اكتفا كرد، بلكه ابزار راستيآزمايي ايران به تعهداتش بايد گستردهتر از برنامه اقدام مشترك يا حتي توافق جامع باشد.
