مذاكرات بين ايران و 1+5 به مرحله تعيين كنندهاي رسيده و به همين خاطر آن طور كه عباس عراقچي نفر دوم تيم مذاكره كننده ميگويد، «مشورت جداگانه با امريكا» لازم شده است؛ البته با حضور هلگا اشميت معاون كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اروپا.
به گزارش «جوان»، محمد جواد ظريف وزير امور خارجه احتمالاً اين روزها بيش از هر موقع ديگري صفحات تقويم را ورق ميزند تا روزهاي باقي مانده تا بيستم جولاي 2014 (29 تيرماه 1393) را شمارش كند. از امروز 19 خرداد ماه، مذاكرهكنندگان ايراني و 1+5 فقط 42 روز مهلت دارند كه اختلافات موجود بر سر دستيابي به يك توافق جامع هستهاي را برطرف كنند. در بين تيم هستهاي دولت يازدهم، اخبار كمتري از خوشبينيهاي قبلي منتشر ميشود و كلمات و جملات جاي خود را به جلسات ديپلماتيك چند ساعته و نفس گير دادهاند. از محتواي مذاكرات هيچ خبري به بيرون درز نميكند و آنچه از زبان ديپلماتهاي بلند پايهاي مانند عباس عراقچي و حميد بعيدي نژاد بيان ميشود، كلياتي بيش نيست: « در اين گفتوگوها هيچ موضوعي غير از مباحث هستهاي با 1+5 مطرح نميشود و ما همواره بر اين امر تأكيد كردهايم.» سطح پرداختن به كليات مذاكرات و از امتناع از بيان جزئيات به حدي است كه ميتوان حدس زد كه احتمالاً رئيس تيم مذاكره كننده دستور العملي مكتوب يا نانوشته براي نحوه اظهار نظر اعضاي تيم و كارشناسان مرتبط صادر كرده باشد.
مرتب با چين و روسيه مشورت كردهايم
بر خلاف دفعات قبل كه تيم ايراني در آستانه مذاكرات 1+5 با طرفهاي روس و چيني ملاقاتهاي دو جانبه برگزار ميكرد، اين دفعه تيم ايراني قصد دارد امروز با حضور هلگا اشميت معاون اروپايي اشتون، با طرف امريكايي در ژنو مستقيم وارد مذاكره شود، در غيبت ديپلماتهاي روسي و چيني. عباس عراقچي در گفت و گوي تلويزيوني، دليل مذاكرات مستقيم با طرف امريكايي را اين طور بيان كرده است: « مذاكره با شش كشور سخت و پيچيده است و بايد مواضع اين كشورها با يكديگر هماهنگ باشد، چون ايدههاي مختلف وجود دارد. » به گفته معاون ظريف، مذاكرات دو جانبه قبل و بعد از گفت وگوها (با 1+5) امري رايج و همواره وجود داشته است كه اين گفت وگوها يا در حاشيه جلسات يا پيش و پس از جلسات برگزار شده است. عراقچي ميگويد: « البته ما با روسيه و چين به طور مرتب مشورت كرده ايم كه بر اين اساس يا ما به مسكو و پكن رفته ايم يا آنها آمدهاند. . . مذاكره دو جانبه با امريكا فقط در حاشيه گفت و گوها با 1+5 بوده است اما از آنجا كه اين بار مذاكرات به مراحل جدي رسيده است، ميخواهيم مشورت جداگانه داشته باشيم. » عراقچي البته اين را به عنوان دليل ديگر اجتنابناپذير بودن گفت و گو با طرف امريكايي بيان كرد: « بيشتر تحريمها توسط امريكا اعمال شده و ساير كشورهاي عضو 1+5 در آن دخالتي نداشتهاند.» اين سخنان عراقچي، گزارش چندي قبل روزنامه والاستريت ژورنال را تأييد ميكند كه نوشته بود امريكا با استفاده از تجربه توافق ژنو، به دنبال برقراري كانال مذاكرات دو جانبه با ايران است.
تركيب متفاوت تيم امريكايي
عباس عراقچي گفته كه به جز خودش كه به عنوان رئيس تيم مذاكره كننده ايراني در مذاكرات با طرف امريكايي حاضر خواهد بود، مجيد تخت روانچي و حميد بعيدي نژاد هم او را همراهي ميكنند. همچنين قرار است پژمان رحيميان از سازمان انرژي اتمي و داوود محمدنيا مشاور حقوقي وزير خارجه نيز به همراه تيم مذاكره كننده ايراني در مذاكرات با امريكا حضور داشته باشند. در طرف مقابل، امريكا نيز تيم هستهاي خود را با شكل و شمايلي دگرگون شده پاي ميز مذاكره با ايران فرستاده است. سرپرستي تيم امريكايي را ويليام برنز معاون وزير خارجه امريكا بر عهده دارد كه گفته ميشود بعد از جان كري نفر دوم وزارت خارجه است. عباس عراقچي درباره برنز گفته: «رئيس هيئت امريكايي قائم مقام وزارت خارجه اين كشور است كه پس از جان كري نفر دوم وزارت خارجه امريكا به شمار ميرود و خانم وندي شرمن آقاي برنز را همراهي ميكند. آقاي برنز سابقه حضور در اين مذاكرات را دارد و در ژنو نقش مؤثري داشت و اميدواريم حضورش در اين مذاكرات نيز مثبت باشد.» همانطور كه عراقچي گفته وندي شرمن كه تا كنون رئيس تيم مذاكره كننده امريكايي بود، اين بار نفر دوم تيم مذاكره كننده امريكا است و جك ساليوان مشاور ارشد جوبايدن، معاون اول اوباما، نيز اين دو را در مذاكرات امروز همراهي خواهد كرد. منابع امريكايي ميگويند برنز و ساليوان دونفري هستند كه پيش از اين چند بار در عمان با ديپلماتهاي ايران ملاقات كردهاند و نتيجه ملاقاتهاي دو جانبه آنها بود كه به توافق ژنو بين ايران با 1+5 منجر شد. منابع امريكايي به ال مانيتور گفتهاند كه «بروك آندرسون» معاون مذاكرهكننده امريكايي، «جيم تيمبي»، مشاور ارشد كنترل تسليحاتي امريكا و «راب مالي»، مشاور ارشد بخش خاورميانه شوراي امنيت ملي نفرات ديگري هستند كه در هيئت امريكايي حضور خواهند داشت. مايكل مان، سخنگوي كاترين اشتون، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا هم ديروز از حضور هلگا اشميت، معاون اشتون در اين ديدار خبر داد.
امريكا جدي آمده؟
اين فقط تيم ايراني نيست كه درباره محتواي مذاكرات سكوت كرده، موضوعي كه اين حدس را تقويت ميكند كه طرفين درباره مطبوعاتي نكردن جزئيات مذاكرات به يك توافق شفاهي رسيدهاند. با اين حال، برخي منابع غربي ديروز در گفت و گو با رويترز گفتند كه تصميم امريكا براي اعزام تيم ديپلماتيك براي مذاكره مستقيم با ايران در ژنو، منعكس كننده تمايل واشنگتن براي شكست بن بست موجود در مذاكرات است. يك مقام بلند پايه امريكا به رويترز گفت: « ما معتقديم براي امتحان اينكه آيا ميتوانيم به يك راه حل ديپلماتيك با ايران بر سر برنامه هستهاياش برسيم يا نه، نيازمند برخورد ديپلماتيك فعال و تهاجمي هستيم. وي افزود: « ما در موقعيت خطيري هستيم. هميشه گفته ايم اگر درگير مذاكره دوجانبه شدن با ايرانيان كمكي به پيشبرد تلاشها كند آماده اين كار هستيم. » رابرت آينهورن عضو پيشين تيم مذاكره كننده امريكايي هم سفر ويليام برنز را نشان دهنده اين دانسته كه امريكا ميخواهد مهلت 20 جولاي براي توافق جامع با ايران را به چالش بكشد: « نگرانيهاي فزايندهاي وجود دارد و من فكر ميكنم همه طرفها ميپذيرند كه رسيدن به مهلت 20 جولاي به طور فزايندهاي در حال مشكل شدن است. »وي كه حالا در موسسه بروكينگز كار ميكند گفته: « چونكه مذاكره در سطح بيل برنز در رسيدن به توافق(ژنو) در ماه نوامبر مهم بوده، من فكر ميكنم كه هر دو طرف بر اين نظرند كه اين كانال را دوباره امتحان كنند.»
