يك سرفصل {از سرمشقهاي پيامبر اعظم(ص)}عبارت است از تكميل مكارم اخلاقي:«بعثت لاتمّم مكارم الاخلاق». جامعه بدون برخورداري افراد از خلقيات نيكو، نميتواند به هدفهاي والاي بعثت پيامبر دست پيدا كند. آنچه فرد و جامعه را به مقامات عالي انساني ميرساند، اخلاق نيكوست. اخلاق نيكو هم فقط خوش اخلاقي با مردم نيست؛ بلكه به معناي پروراندن صفات نيكو و خلقيات فاضله در دل و جان خود و انعكاس آنها در عمل خود است. مردمي كه در بين خود دچار حسد باشند، دچار بدخواهي يكديگر باشند، دچار حيلهگري با يكديگر باشند، دچار حرص به دنيا و بخل نسبت به مال دنيا باشند و دچار كينهورزي با يكديگر باشند، در اين جامعه حتّي اگر قانون هم به طور دقيق عمل شود، سعادت در اين جامعه نيست. اگر علم هم پيشرفت كند و تمدن ظاهري هم به منتهاي شكوه برسد، اين جامعه، جامعه بشري مطلوب نيست. جامعهاي كه انسانها در آن از يكديگر احساس ناامني كنند، هر انساني احساس كند كه به او حسد ميورزند، نسبت به او بددلي دارند، نسبت به او كينهورزي ميكنند، براي او توطئه ميچينند و نسبت به او و دارايياش حرص ميورزند، راحتي در اين جامعه نيست. اما اگر در جامعهاي فضايل اخلاقي بر دل و جان مردم حاكم باشد، مردم نسبت به يكديگر مهربان باشند، نسبت به يكديگر گذشت و عفو و اغماض داشته باشند، نسبت به مال دنيا حرص نورزند، نسبت به آنچه دارند بخل نورزند، به يكديگر حسد نورزند، در مقابل راه پيشرفت يكديگر مانعتراشي نكنند و مردمِ آن داراي صبر و حوصله و بردباري باشند، اين جامعه حتّي اگر از لحاظ مادي هم پيشرفتهاي زيادي نداشته باشد، باز مردم در آن احساس آرامش و آسايش و سعادت ميكنند؛ اخلاق، اين است. ما به اين احتياج داريم. ما بايد در دل خود، خلقيات اسلامي را روزبهروز پرورش دهيم. قانون فردي و اجتماعي اسلام در جاي خود، وسيلههايي براي سعادت بشرند (در اين ترديدي نيست)؛ اما اجراي درست همين قوانين هم احتياج به اخلاق خوب دارد. (بيانات در ديدار عمومي بسيجيان 6/1/1385)
تصوير كيفيت برخورد زن و مرد در اخلاق اسلامي و قانون اسلامي هم به نظر ما بايستي بيشتر رويش كار شود. بعضي متدين هم هستند، اما چون با مفاهيم اسلامي درست آشنا نيستند و اخلاقيات مرتبط با روابط زن و مرد را در اسلام درست نميدانند، تدينشان موجب نميشود كه از غلظتشان كم شود، از تحكم و زورگوييشان بكاهد؛ نه، هم متدينند، هم آن تحكمها و زورگوييها را دارند؛ اين هم بايد اصلاح شود. اخلاق اسلامي در روابط زن و مرد ـ به خصوص در داخل خانواده ـ بايد مورد توجه قرار بگيرد. (بيانات در ديدار گروه كثيري از زنان نخبه در آستانه سالروز ميلاد حضرت زهراي اطهر (س) 13/4/1386)
