وزير سابق نفت ضمن تشريح برخي زواياي پنهان تحريم نفتي ايران در سالهاي گذشته به موانع خريد تجهيزات نفتي اشاره كرد و گفت: پمپهاي الپيجي فقط از يك شركت آسيايي جنوب شرقي ميآمد و ما پول را به صورت چمداني به سازندگان ميداديم و آنها هم از ابتدا صددرصد پول را تحويل ميگرفتند.
به گزارش فارس، رستم قاسمي در همانديشي بررسي قراردادهاي جديد نفتي ايران در دانشگاه امام صادق(ع) اظهار داشت:كشورهاي صنعتي تلاشهاي زيادي براي جايگزيني انرژي هيدروكربوري انجام دادهاند اما هنوز بيش از 75 درصد سبد انرژي جهان مربوط به همين منبع است. وي با اشاره به رتبه اول ايران در ذخاير هيدروكربوري متعارف جهان گفت: قيمت انرژي را معمولاً مصرفكنندگان پرمصرف تعيين ميكنند و در توزيع درآمد، سهم توليدكنندگان در اغلب موارد به دليل ارزش افزوده و مالياتهاي كلان از سهم واردكنندگان كمتر است. وي ادامه داد: در ايران 600 ميليارد بشكه نفت درجا وجود دارد كه با ضريب بازيافت فعلي امكان برداشت 160 ميليارد بشكه از آن وجود دارد.
وزير سابق نفت ادامه داد: ذخاير نفتي كشورهاي پرمصرف به زودي تمام ميشود و در عين حال انقلاب انرژي شيلگاز و شيل نفت كه حتماً تأثير زيادي دارد، هرگز به اندازه تبليغات انجام شده روي آن تأثير نخواهد داشت.
وي با اشاره به دو موضوع نگهداشت و توسعه توليد و بازار در حوزه تحريم گفت: با اينكه 100 سال سابقه صنعت نفت در ايران داريم، در فروش و بازار نفت ملي شده اما در بخش توسعهاي صنعت نفت ملي نشده است.
وزير سابق نفت با تأكيد بر اينكه تا زمان نه چندان دوري در بعد توسعهاي وابستگي كامل داشتيم، گفت: بيش از 3 ميليون قلم كالا در نفت مصرف ميشود كه بخش بسيار زيادي از آنها را وارد ميكرديم يعني ما نفت داشتيم اما هم قيمت نفت جاي ديگري تعيين ميشد و هم اينكه ما بخش عمدهاي از درآمد نفتي را براي تأمين نيازمندي خود صنعت نفت بايد به خارج بفرستيم.
وي ادامه داد: در بعد توسعهاي در شرايط فعلي يا قراردادي بسته نميشود و فرصتهاي سرمايهگذاري را از دست ميدهيم يا قراردادهاي مهجوري داشتهايم يا حتي قراردادهاي موجود هم در مواردي فسخ شده است.
وي تصريح كرد: اينكه در شرايط تحريم چه بايد بكنيم شايد ارجح باشد بر اينكه قراردادها را در شرايط تحريم چگونه بايد مديريت كنيم. وي افزود: در شرايط تحريم در قراردادها هم نرخ بازگشت سرمايه افزايش مييابد و هم زمان اجرا طولاني ميشود و ما بايد متناسب با شرايط موجود هزينه و فايده كشور را در قراردادها ببينيم.
وي با بيان اينكه بسياري از كشورها و شركتهاي توانمند اساساً در ايران حضور پيدا نميكنند، گفت: حضور شركتهاي ضعيفتر با قراردادهاي گرانتر ناشي از شرايط تحريم است. وي تصريح كرد: چرا امروز به جاي اينكه به دنبال بستن قراردادهاي بينالمللي باشيم، خودمان وارد عرصه بينالمللي نميشويم تا قرارداد ببنديم و در ديگر كشورها اجرا كنيم مگر ما از بعد توانايي نيروي انساني چيزي نسبت به ديگران كم داريم.
وي با تأكيد بر اينكه تبديل تهديد تحريم به فرصت در اين بخش امكانپذير است، گفت: تجربه چند ساله اخير نشان داده كه اين كار شدني است و دليلي براي نشدن آن وجود ندارد. وي با اشاره به مطلب منتشر شده در يكي از رسانهها گفت: 5 فاز پارس جنوبي توسط شركتهاي خارجي ساخته و تحويل داده شد كه زمان اجراي فاز يك توسط پتروپارس 86ماه، فاز 2 و 3 توسط توتال و شل 72 ماه و فاز 4 و 5 كه بهترين زمان را دارد 63 ماه طول كشيده است يعني به طور متوسط در فاز 4 و 5 پيشرفت ماهانه 6/1 درصد بوده است.
قاسمي با تأكيد بر اينكه مديريت منابع مالي و تكنولوژي سه مولفه اصلي اجراي پروژه بودهاند، گفت: در زمان اجراي آن فازها هر سه مولفه به طور حداكثري و كامل وجود داشته است و زمان اوليه اين قراردادها 52 ماه بود.
وي با اشاره به پروژههايي كه در شرايط تحريم انجام شد، گفت: 10 فاز مشهور به 35 ماهه شروع شد كه قرار بود ابتدا قرارداد آنها 52 ماهه بسته شود. در آن زمان يكي از دوستان دولت گفت 35 ماه از دولت باقي مانده و 35 ماهه قرارداد ببنديد مسئولان وقت نفت و گاز پارس مخالفت كردند اما اصرار شد و با شرايطي پذيرفتند كه زمان اجرا 35 ماه باشد. وي افزود: در فاز 19 كه معادل 2 فاز استاندارد است از روزي كه شروع شد تا مرداد 92، 35 ماه قرارداد تمام شده است، شركت پتروپارس 65 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است كه به معني متوسط درصد پيشرفت ماهانه بالاي 8/1 درصد است آن هم در شرايطي كه سه مولفه اصلي اجراي پروژه را كامل در اختيار نداشتيم و تحريم بوديم. وزير سابق نفت اظهار داشت: فاز 13 با 64 درصد پيشرفت، فاز 22 تا 24 با 5/62 درصد پيشرفت و فاز 20 تا 21 كه تقريبا عقبماندهترين فاز ما بود در پايان 35 ماه با 52 درصد پيشرفت تحويل شده است. قاسمي تصريح كرد: براي تأمين تجهيزات اين فازها مشكل اساسي داشتيم و در بسياري موارد حتي كالاي ساخته شده را به ما ندادند و مجبور شديم دوبارهسازي كنيم. وي ادامه داد: مشكل شديد انتقال و جابهجايي پول داشتيم اما الان پيمانكاران همه ايراني هستند و بسياري از كالا و تجهيزات هم در داخل ساخته شده است.
وي اظهار داشت: پمپهاي ال پي جي فقط از يك شركت آسيايي جنوب شرقي ميآمد و ما پول را به صورت چمداني به سازندگان ميداديم و آنها هم از ابتدا صد در صد پول را تحويل ميگرفتند و كالا را تنها در داخل كارخانه به ما تحويل ميدادند اما همين پمپ پيشرفته توسط سازندگان داخلي ساخته و تست شد.
وي تصريح كرد: تكنولوژيهاي نفت كه بالاتر از صنايع نظامي نيستند. وقتي ميتوانيم به تكنولوژي نظامي دسترسي پيدا كنيم، ميتوانيم به تكنولوژي نفت هم دست يابيم. وي تصريح كرد: ما نقص و مشكلات زيادي داريم اما حداقل از چينيها و كرهايها كمتر نيستيم و توان پيمانكاري خوبي داريم.
