يكي از عرفهاي نهادينه شده در فضاي سياسي جامعه، موضعگيري شخصيتهاي مطرح و شناخته شده اين عرصه در تحولاتي است كه افكارعمومي را با چالشهايي روبهرو كرده، آنگونه كه با هر رويداد سياسي - اجتماعي مردم ناخودآگاه منتظر اعلام نظر سياستمداران ميمانند تا بدانند حقيقت ماجرا از دريچه نگاه چهره مقبول سياسي شان چيست.
اما در اين ميان «مواضع متفاوت» برخي از سياستمداران در مواجهه با «اتفاقاتي مشابه و يكسان» ابهاماتي را در اذهان عمومي بهوجود ميآورد و پاسخهاي بسياري را مطرح ميكند، به شكلي كه نميتوان به راحتي دريافت كه مباني فكري- سياسي يك عنصر سياسي را چه مؤلفههايي تشكيل داده است. با اين مقدمه ميتوان به نكاتي پيرامون سخنان روز گذشته دكتر حسن روحاني با محوريت فعاليتهاي هستهاي كه بازتابهاي بسياري دررسانههاي داخلي و خارجي داشت پرداخت.
1- يكي از محورهاي مناقشات جريانهاي سياسي در طول خرداد 92 تا كنون، بحث پيرامون تعلقات و وابستگيهاي سياسي حسن روحاني، رئيسجمهور كشورمان است. پس از موفقيت حسن روحاني طيف دوم خرداد- كه نامزد اختصاصي آنها در آوردگاه انتخابات حائز 7درصد آرا بود و مجبور به حمايت از روحاني شد- با ارائه استدلالهايي سعي داشت نشان دهد كه تفكرات و رفتارهاي رئيسجمهور بر پايه گفتمان اصلاحطلبي است و جريان اصولگرا - به رغم آنكه هيچگونه حمايت انتخاباتي از وي به عمل نياورده بود- وي را جدا از جماعت تجديدنظرطلبان تعريف ميكرد.
سخنان روزگذشته رئيس دولت در مراسم بهرهبرداري و راهاندازي سه دستاورد سازمان انرژي اتمي مبني بر «در اين محضر يك بار ديگر به دنيا ميگوييم فناوري هستهاي ما صلحآميز است... ما در پي منافع ملتمان هستيم و زير بار آپارتايد علمي و هستهاي نميرويم... امام به ما آموخته است كه روي پاي خود بايستيم و به هيچ چيز جز خداوند توكل نكنيم... ما در انقلاب روي پاي خود ايستاديم و به ملت خود تكيه و به رهبري خود اعتماد كرديم... بنابراين امروز نگوييد كه ايران را مجبور كردهايم تا بمب اتمي نسازد، چون اين دروغها جايي ندارد... » تا حدودي نشان داد كه نگاه رئيسجمهور به غرب - حداقل در كلام- با مؤلفههاي سياست خارجه دوم خرداديها نظير «غرب باوري» و« انفعال در مقابل تهديد و ارعاب» متفاوت است.
2- رئيس دولت يازدهم با مواضع شفاف روز گذشته نشان داد كه وي خواهان مرزبندي دولت با افراد نشانهداري است كه طي ماههاي گذشته تلاشهاي فراواني صورت داده تا به جامعه القا كنند كه «حفظ و ارتقاي علمي انرژي هستهاي ضرورتي نداشته» و «حركت در مسير توسعه هستهاي چيزي جز هزينه تراشي براي انقلاب و مردم ندارد.»
افرادي نظير تاج زاده ضمن زير سؤال بردن مقاومت مردم در مواجهه با تهديدات غربي بر سر پرونده هستهاي رسماً بيان ميكند: ... معناي آن اين است كه ملت ما بايد يا نان را انتخاب كند يا انرژي هستهاي را. يعني همان مسيري كه سلسله كيم ايل سونگ پيموده است. بمب هستهاي را به قيمت فلاكت ملت خويش برگزيده و كره شمالي را به يكي از فقيرترين و منزويترين كشورهاي جهان تبديل كرده است. بمب اتم و موشك بالستيك دارد اما نان ندارد. به همين دليل اولين خواسته آن دولت در هر توافقي با غرب دريافت چند هزار تن گندم بيشتر است تا اندكي از درد گرسنگي مردمش بكاهد.
صادق زيبا كلام بارها از هزينه زا بودن انرژي هستهاي و نبود ضرورتي براي حفظ آن مواضع تندي گرفته: برنامه هستهاي كمر كشور را شكسته است شعار نيست... اورانيوم غني شده در فردو و نطنز برق توليد ميكند كه براي كشور بسيار گران تمام ميشود اين در حالي است كه ميتوانيم همين اورانيوم را از بازار آزاد بسيار ارزانتر خريد كنيم.
يقيناً سخنان رئيسجمهور، جريان راديكالي پيرامون دولت كه با شگردهاي متفاوت تلاش ميكند تا جامعه را اقناع نموده كه «فعاليتهاي هستهاي به جز هزينه براي مردم و انقلاب چيزي نداشته » را بسيار سرخورده كرده و ميتواند به شكاف بيشتر آنها با شخص روحاني و دولت منجر شود، برهمين اساس بايد منتظر بود كه اين افراد با حمايت جريان رسانه خود به انتقادات بيشتر از سياستهاي دولت در بخشهاي مختلف پرداخته و طرح « جدا كردن ليست انتخاباتي دوم خرداد از دولتيها » را از هماكنون جدي بگيرد و به جاي حمايت از دولت تمركز بيشتري را صرف برنامههاي انتخاباتي انحصاري كند.
3- سخنان صريح و شفاف رئيس دولت تدبير و اميد اين اميدواري را در افكار عمومي به ارمغان آورد كه دولتمردان قائل به حفظ و توسعه فناوريهاي هستهاي بوده و اجازه نخواهند داد مسير شهداي هستهاي منحرف يا منقطع شود.
به عبارت ديگر به نظر ميرسد رئيس دولت يازدهم براي مرتفع كردن بخشي از دل نگرانيهاي جامعه در حوزه تعليق يا تعطيلي –احتمالي- فعاليتهاي هستهاي در روند مذاكرات با گروه 1+5، احساس دغدغه نموده و بخشي از سخنانش را برهمين پايه بيان كرد؛ وي نشان داد كه نگراني و دلواپسيهاي جامعه اين بار حائز اهميت بوده و اجازه نخواهد داد- دست كم در لفظ- رشد و توسعه در مسير پرونده هستهاي متوقف شود.
اما نكته پاياني آنكه، جامعه و طيف دلسوزان و وفاداران به انقلاب اسلامي منتظر خواهند ماند تا رفتار و عملكرد دولتمردان يازدهم، به خصوص تيم مذاكرهكننده هستهاي- در آوردگاههاي پيش رو با گفتار امروز رئيس دولت انطباق و هم پوشاني داشته به گونهاي كه پس از پايان دوره چهار ساله دولتمردان بتوان گفت كه «رفتار» و «عمل» اعتدالگرايان يكسان و همسان بود.