دستورات اسلام و برنامههايش به نحوي است كه چنانچه پياده و عملي شود، انسان را به سعادت و كمال دنيا و عقبي ميرساند و باعث سازندگي انسان ميشود. پيامبراكرم(ص) قبل از اينكه به پيامبري مبعوث شوند دورهاي كه در ميان عرب بود گوشهگيري اختيار ميكردند، مدتي را به دور از ظواهر و گرفتاريهاي دنيا در غار حرا خلوت ميگزيدند و به راز و نياز با خدا، حركت و سير در آفاق و انفس ميكردند. در بسياري از آيات و روايات به ما تأكيد شده است كه خود و خدايمان را بشناسيم و قدر و منزلت نعمتهاي خدا را درك كنيم. البته اين تفكر و خلوت كردن به سلسله انبيا برميگردد كه آنها هم اين انزوا، گوشهنشيني و خودسازي را داشتند و در كتب بسياري از آنها به اين مسئله تأكيد شده است. تك تك پيامبران هم اين دوران را سپري كردند و از زبان حضرت موسي، داوود، عيسي، يوسف و ديگر بزرگان در اينباره ميشنويم.
آمادگي با آغاز ماه رجب
در اسلام نيز ايام الله وجود دارد؛ در ماه رجب كه ماه خداست، ماه شعبان ماه پيامبر و ماه رمضان كه ماه بنده خداست. ماه رجب اين آمادگي را پيدا ميكنيم كه براي ماههاي ديگر آماده شويم و مخصوصاً براي ماه مبارك رمضان دوران آمادهسازي را طي كنيم. در اولين پنجشنبه اين ماه كه به نام ليلة الرغائب است و سه روز اول ماه به روزه گرفتن و راز و نياز با خدا تأكيد شده است و اين روزها اعمال خاصي نيز دارد. نيمه ماه رجب ايام مباركي است كه با 13 رجب تولد امام علي (ع) و ايام البيض 13، 14، 15رجب همراه است و مردان، زنان و جوانان مؤمن و متدين براي تذهيب نفس و خودسازي در مراسم اعتكاف شركت ميكنند. در سالهاي اخير اين موضوع با توجه و عنايت ويژهاي دنبال ميشود و از طريق اينترنتي نيز علاقهمندان به اين مهماني خاص ثبتنام ميكنند.
انس با قرآن
در اين سه روز قرآن يكي از مواردي است كه به آن تأكيد ويژه شده است و در اين محفل قرآن انسانساز، شفابخش و كلام رحمت را قرائت ميكنند. كلام خداوند مظهر رحمت مطلق است و در اين مدت با اين منبع رحمت الهي انس و الفت ميگيرند. اين موضوع چندبار در قرآن تكرار شده است و گفته شده تا آنجا كه ميسر است در اين سه روز و ايام ديگر قرآن تلاوت كنيد. در اين سه روز قرآن، نمازهاي واجب و مستحبي و دعاهاي مختلفي خوانده ميشود و به هيچ وجه اعمال سختي نيستند و هركسي كه به شركت در اين مراسم روحاني علاقهمند است ميتواند به خوبي از پس وظايف و اين اعمال بر بيايد. در كل سه روز بابركتي است كه هر كسي موفق شود و بتواند اين سه روز را كاملاً درك كند و اعمالش را به درستي انجام دهد، سعادتمند است.
فضاي خاص مراسم
در اين مراسم در جمعي قرار ميگيري كه هم اعمال و هم رفتارشان شبيه هم است و در مسجد و مكاني خاص حضور دارند. آنچه بر مراسم اعتكاف حاكم است شامل رفتار و گفتاري مشترك در سه شبانهروز است كه شركتكنندگان رابطهشان را با بيرون قطع ميكنند، الي به ضروره با خارج از آن مكان ارتباطي ندارند حتي موبايل با خودشان نميبرند، نميخواهند با بيرون رابطه داشته باشند و فقط ارتباطشان با خدا باشد. با خدايشان سخن ميگويند، سخن خدا را ميشنوند، نماز، قرآن و دعا ميخوانند و استغفار ميكنند.
حضرت علي(ع) قرآن را به دريايي تشبيه ميكنند كه پاياني ندارد و بيانتهاست. كساني كه به دريا ميروند، عدهاي براي تماشا كردن امواج، نسيم، رطوبت هوا، زيبايي، برخي موج بازي و شنا ميكنند و صدف جمع ميكنند. بعضي ديگر ماسهبازي ميكنند و ماسههاي شسته را براي آكواريوم، گلدان و تزئين خانهشان ميبرند، قلاب مياندازند و ماهيگيري ميكنند. قايق سواري ميكنند و اگر امكانات بيشتري داشته باشند سوار لنج و كشتي ميشوند و در دريا گردش كرده و لنگر مياندازند، با تور ماهي ميگيرند، دنبال صيد صدف و مرواريد ميروند. قرآن و آموزههاي ديني ما هم همينطور هستند و براي همه مفيد هستند؛براي كسي كه نظارهگر است، به آياتش نگاه ميكند، به صوتش گوش ميكند و در هر شرايطي سودآور است. كساني كه سواد ندارند و در اعتكاف شركت ميكنند، به آيات آن گوش ميكنند يا نگاه مياندازند يا حداقل در نمازهايشان با خدا سخن ميگويند و در هر شرايطي قرآن برايشان بيبهره نيست. خداوند به اندازه خودشان از آنها ميپذيرد با هرشكل، سن و سال و توانمندي فرقي ندارد همه از اين مراسم بهره ميبرند.
تكرار تجربه شيرين
فردي كه در اين مراسم شركت ميكند لذت شيريني را ميچشد كه هيچ گاه از دلش بيرون نميرود بلكه اين علاقه حفظ شده و دوست دارد كه اين تجربه خوب بار ديگر تكرار شود. در واقع اين علاقه حفظ شده و حتي حرص در جهت مثبت فرد معتكف بيشتر ميشود. آنها از اين تجربه خوب و بينظيرشان تعريف ميكنند، گريه ميكنند و آرزو ميكنند كه بار ديگر مجال و فرصتي داشته باشند، اين احساس را با ناله و زاري ميگويند كه خدا كند اين اتفاق باز هم پيش بيايد. امام سجاد(ع) گريه ميكردند و ميفرمودند كه اگر مردم امتم ماه رجب را درك ميكردند، هميشه دوست داشتند كه ماه رجب باشد، غير از آن هم آدم ميتواند خودش را بسازد.
شرط و شروط ندارد
خداوند براي شركت در اين مراسم شرطي قرار نداده است كه بايد از اين شرط و شروط برخوردار باشيد و همه ميتوانند از اين سفره الهي بهره ببرند. بنا به ضرورياتي كه گفته شده است در جواني در اين مراسم شركت كنيد و در جواني پاك بودن شيوه پيغمبري است وگرنه هركسي كه پير ميشود رو به خدا ميآورد و پرهيزكار ميشود. در ميان اقشار مختلف جامعه بهتر است نوجوانان و جوانان در صبح جوانيشان نماز و عبادت به جا آورند تا در اين سن و سال هستند به اين راه و روش گرايش پيدا كنند. در زمان پيامبر(ص) عدهاي از شاعران خدمت پيامبر آمدند و گفتند چون اسلام شراب خوردن را حرام كرده است ايمان نميآوريم، يك سال ديگر كه شراب خورديم و در سالهاي آخر عمر اسلام خواهيم آورد. سالها گذشت و هيچ كدامشان موفق به اسلام آوردن نشدند.
در جواني پاكي و سلامت نفسش با شركت در اين مراسمها تقويت ميشود و ميتواند خودش را بسازد و به انحراف نميرود. در واقع با هر باد و توفاني ايمانش متزلزل نميشود و به هر سمتي كشيده نميشود. جوانان ما خود به خود دنبال اين فرصتها هستند و خدا توبه آنها را بيشتر از سايرين قبول ميكند. به عينه ميبينيم كه در مراسمهاي اعتكاف جوانان ما بيشتر از ديگران هستند و جوانگرايي شده است. همانطور كه پيامبر اكرم(ص)انس و الفت بيشتر و اميد ويژهاي به جوانان داشتند، توجه خاص به جوانان و تربيت آنها ميكردند. همه ميدانيم اثر و تأثير اين مراسم روي جوانان بيشتر است و براي همين توصيه ميكنند كه آنها را در اين مجالس و مراسمها ببريم تا با اين فضاها آشنا شوند و آگاهي خوبي از خودشان و خدايشان به دست آورند.
