هشدار در باره حضور نظامیژنرال هربرت کارلیسل فرمانده نیروی هوایی آمریکا دوشنبه 5 می از افزایش قابلتوجه فعالیتهای جنگندهها وناوهای روسی در اقیانوس آرام خبر داد. به گفته کارلیسل تحرکات نظامی روسیه در اقیانوس آرام افزایش پیدا کرده و از جمله اخیرا جنگندههای روسی در نزدیکی سواحل کالیفرنیا اقدام به گشتزنی کردهاند.
ژنرال کارلیسل که در نشست اندیشکده «مرکز مطالعات بینالملل و راهبردی» صحبت میکرد، همچنین گفت علاوه بر جنگندهها، ناوهای روسی نیز در روزهای اخیر فعالیتهای را در اقیانوس آرام افزایش دادهاند.فرمانده نیروی هوایی آمریکا این اقدامات را با بحران اوکراین مرتبط دانست و مدعی شد که مسکو قصد دارد از این طریق توانمندیهای نظامی و اطلاعاتی خود را به رخ آمریکا بکشد.به گفته کارلیسل، جنگندههای روس در روزهای گذشته در نزدیکی سواحل کالیفرنیا گشتزنی کرده و پروازهایی هم بر فراز جزیره «گوام» واقع در غرب اقیانوس آرام داشتهاند.
این جزیره جزو اراضی تحت حاکمیت آمریکا به شمار میآید. نیروی هوایی آمریکا اعلام کرده است که اخیرا یک فروند جنگنده اف-15 این کشور یک بمبافکن راهبردی روسیه را در نزدیکی این جزیره رهگیری کرده است. جزایر ژاپن و کره نیز از دیگر مناطقی است که به ادعای آمریکا، شاهد گسترش فعالیتهای نظامی روسیه بودهاند.
اهداف روسیه
با افزایش تنش ها بین روسیه و آمریکا بر سر بحران اوکراین که در سالهای اخیر بی سابقه بوده، دو طرف به نوعی به نمایش قدرت در برابر یکدیگر پرداخته اند و در این میان روسیه با اتکا به نیروی هوایی استراتژیک خود سعی دارد که قدرتش را به نحوی در نزدیکی مرزهای آمریکا با به پرواز در آوردن بمب افکن های استراتژیک و نیز جنگنده های دور پرواز خود به رخ بکشد.
ضمن این که ناوهای رزمی روسیه نیز در منطقه اقیانوس آرام غربی حضور خود را افزایش داده و به عملیات دریایی پرداخته اند.این اقدام روسیه را می توان در عین حال پاسخی به افزایش قابل توجه استقرار نیروها و تجهیزات نظامی ناتو و آمریکا در کشورهای همجوار اوکراین و هم مرز با روسیه از جمله استقرار جنگنده های آمریکایی در لهستان و جمهوری های بالتیک تلقی کرد.
این در حالی است که با افزایش اختلافات روسیه با غرب بر سر چگونگی حل بحران اوکراین، روسیه اقدام به استقرار هزاران نیروی نظامی و استقرار تجهیزات نظامی قابل توجهی در مرزهای غربی خود یعنی در مجاورت اوکراین کرده است و اخیرا گزارش هایی در باره پرواز ده ها فروند هواپیمای روسی از جمله هواپیماهای جنگنده در آسمان شبه جزیره کریمه داده شده که به اعتقاد برخی از کارشناسان، این مساله حاکی از انتقال گسترده یگانهای هوایی مسکو به این منطقه است.در مقابل آمریکاییها با بازبینی استراتژی نظامی خود در شرق اروپا قصددارند ضمن افزایش سطح همکاری های نظامی خود با کشورهای این منطقه که عضو ناتو هستند، حضور نظامی خود را نیز به نحو قابل توجهی افزایش دهند.
این افزایش سطح استقرار در واقع به منزله هشداری به مسکو است تا ضمن خودداری از مداخله در اوکراین ، از تهدید مستقیم و غیر مستقیم کشورهای حوزه بالتیک ، کشورهای حوزه دریای سیاه و نیز لهستان دست بردارد .روسیه بر این گمان است که اقدامات ناتو وبویژه آمریکا در اروپای شرقی صرفا در راستای تنش آفرینی در منطقه بوده و موجب تهدید امنیت ملی روسیه شده است.در عین حال روسیه در پاسخ به اقدام ناتو در تعلیق و قطع همکاری های خود با این کشور ، اقدامات متقابل انجام داده و در آخرین اقدام در این زمینه اجرای یک توافقنامه نظامی را که در سال 2001 با لیتوانی امضاء کرده بود، به حالت تعلیق درآورد.
بر اساس این توافقنامه نظامی، لیتوانی قادر بود بر نحوه استقرار نیروهای روسیه در کالینینگراد نظارت داشته باشد.کالینینگراد ، منطقه ای متعلق به روسیه و محصور بین لیتوانی و لهستان است که ناوگان دریای بالتیک روسیه در آن مستقر شده است.بر اساس توافقنامه تعلیق شده بین روسیه و لیتوانی ، روس ها هم این اختیار را داشتند که بر عملکرد ارتش لیتوانی نظارت داشته باشند.
گفتنی است ناتو از دوشنبه 15 اردیبهشت رزمایش بزرگ خود در استونی را آغاز کرده است. در این مانور بیش از ۶ هزار نیروی نظامی از آمریکا، انگلیس و استونی حضور دارند.ناتو همچنین هواپیماهای جنگنده خود را در لیتوانی و لهستان مستقر کرده است. روسیه بر این باور است که ناتو به بهانه بحران اوکراین قصد افزایش نفوذ و حضور نظامی خود در شرق اروپا را دارد.پس از اقدام روسیه در الحاق کریمه به خاک خود تنش در روابط مسکو و غرب به شدت بالا گرفته است.
افزایش بودجه نظامی
این در حالی است که تنش های فزاینده بین روسیه و ناتو باعث شده تا درخواستهای متعددی در باره افزایش بودجه نظامی کشورهای عضو ناتو مطرح شود. در این راستا ژنرال فیلیپ بریدلاو فرمانده ارشد نظامی ناتو و فرمانده نیروهای ناتو در اروپا ضمن انتقاد از اقدامات روسیه در اوکراین از کشورهای عضو این سازمان خواست تا هزینههای دفاعی خود را افزایش دهند. ژنرال بریدلاو تاکید کرد: ما از دورانی که روسیه یک شریک برای ناتو به شمار میرفت عبور کردهایم و اکنون در زمان و دوره ای بسیار بسیار متفاوت قرار داریم ، کشورهای عضو ناتو باید این مساله را در نظر بگیرند.
بریدلاو تصریح کرد: اقدامات روسیه باید موجب شود تا کشورهای عضو ناتو میزان هزینههای نظامی و دفاعی خود را افزایش دهند و هزینههای نظامی را تا ۲ درصد تولید ناخالص داخلی برسانند.وی گفت: به نظر من نیروهای ارتش روسیه از مرزهای شرقی اوکراین عبور نخواهند کرد و وارد خاک اوکراین نخواهند شد و برای دستیابی به اهداف خود از سایر ابزارها استفاده خواهند کرد. روسیه برای دستیابی به اهدافش از گزینه نظامی استفاده نخواهد کرد.وی در ادامه روسیه را به دست داشتن در تنشها و ناآرامیهای شرق اوکراین متهم کرد و گفت: من مطمئن هستم که نیروهای ویژه روسیه در اوکراین هستند. مسکو بارها این اتهامات را تکذیب کرده است.
تاکید آمریکایی ها
به نظر می رسد آمریکا نیز کشورهای اروپایی عضو ناتو را برای افزایش بودجه نظامی شان تحت فشار گذاشته است. در این راستا چاک هیگل وزیر دفاع آمریکا 12 اردیبهشت اعلام کرد که اعضای اروپایی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) باید بودجه نظامی خود را با توجه به اقدامات روسیه در اوکراین افزایش دهند.
وی تاکید کرد که باید شاهد تعهدات مالی جدیدی از طرف تمامی اعضای ناتو باشیم.سخنان هیگل با توجه به افزایش درگیریها بین نیروهای وفادار به دولت اوکراین و مخالفان طرفدار روسیه به رغم توافق ژنو منتشر شد و بازگو کننده درخواست های مشابه دیگر مقامات ارشد آمریکایی بود.هیگل در ادامه سخنان خود افزود: اقدامات روسیه در اوکراین، ارزش ناتو را کاملا مشخص کرده و در طولانی مدت، باید انتظار داشته باشیم که روسیه هدف، استقامت و تعهد ائتلاف ما را بیازماید.وزیر دفاع آمریکا از وزرای مالی یا مقامات مسوول اختصاص بودجه ناتو خواست در نشستی برای بررسی هزینه های دفاعی این ائتلاف شرکت کنند.میزان بودجه دفاعی متحدان ناتو، نگرانی دیرینه وزرای دفاع آمریکا بوده است.
تنها شمار اندکی از 28 کشور عضو ناتو در واقع 2 درصد از تولید ناخالص داخلی شان را چنانچه به عنوان شرط عضویت در ناتو بر سر آن توافق شده است، صرف تامین بودجه دفاعی این ائتلاف می کنند. این در حالی است که جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز هفته گذشته از آن گروه از کشورهای عضو ناتو که این رقم 2 درصدی را اختصاص نمی دهند، خواست رقم پرداختی شان به این ائتلاف را ظرف پنج سال آینده افزایش دهند.تحرکات اخیر روسیه در اوکراین بر میزان نگرانی های کشورهای عضو ناتو افزوده است. در عین حال تحولات سریع و گسترده در صحنه اروپا با اقدام روسیه در زمینه الحاق شبه جزیره کریمه به قلمرو خود و نیز صف آرایی نظامی روسیه در مرزهای غربی اوکراین در کنار متهم شدن مسکو به دخالت در نا آرامی های شرق اوکراین باعث شده تا واشنگتن بسرعت در صدد تغییر استراتژی نظامی خود در صحنه اروپا بر آمده و در کنار آن اقدامات وتدبیر دفاعی و نظامی قابل توجهی انجام دهد.
جمع بندی
با گسترش شکاف بین روسیه و ناتو بر سر اوکراین و اقدامات تنبیهی ناتو علیه روسیه ، موضع گیری مقامات غربی علیه روسیه شدیدتر شده و اکنون مقامات آمریکایی بصراحت خواهان افزایش بودجه نظامی اعضای ناتو برای مقابله با روسیه شده انداین در حالی است که این درخواستها محدود به مقامات آمریکایی نبوده واخیرا آندرس فوگ راسموسن دبیر کل ناتو از اعضای ناتو خواست تا به مدرنیزه نیروهای مسلح خود بپردازند، زیرا به ادعای وی روسیه به دنبال تقسیم اروپا است.
به گفته راسموسن همه اعضای ناتو باید منابع لازم را برای تقویت تواناییهای دفاعی سرمایهگذاری کنند، هر چند این اقدامات در شرایط اقتصادی کنونی دشوار است اما شرایط دفاعی آنها را میطلبد. وی هشدار دادکه در درازمدت، ضعف امنیتی هزینه به مراتب بیشتری از سرمایهگذاری کنونی خواهد داشت. راسموسن در حالی خواهان تقبل هزینه های نظامی بیشتر از سوی اعضای ناتو شده است که در حال حاضر بار مالی ناتو بیش از همه بر دوش آمریکا قرار دارد. در سال 2013 آمریکا 72 درصد از هزینههای نظامی ناتو را تقبل کرد در حالی که در سال 1995 این مقدار 59 درصد بود.با این همه باید دید که آیا اساسا کشورهای اروپایی عضو ناتو قادر خواهند بود تا خواسته مقامات ارشد نظامی آمریکا و نیز دبیر کل ناتو را بر آورده نمایند؟
در حال حاضر بسیاری از این کشورها مانند یونان ، اسپانیا ، پرتغال و ایتالیا درگیر بحران مالی و اقتصادی و معضلات اقتصادی فراوانی هستند و این خواسته که این کشورها بودجه نظامی خود را به 2 درصد تولید ناخالص داخلی خود افزایش دهند اساسا با توجه به واقعیات اقتصادی ، بسیار دشوار خواهد بود ، ضمن اینکه آمریکا خود در حال کاهش هزینه های نظامی اش است و باید ظرف یک فرایند ده ساله حداقل 500 میلیارد دلار از بودجه نظامی اش را کاهش دهد.سئوال اینجاست در حالی که آمریکا بودجه نظامی اش را کاهش می دهد ، آیا می تواند همزمان از متحدینش بخواهد که به افزایش بودجه های نظامی خود بپردازند؟
گوئی سردمداران امریکائی"نمی خواهند
