سيمين دانشور نامي است كه نهتنها در ايران بلكه در بسياري از كشورهاي غربي شناخته شده است. او سالها تجربه نويسندگي را پشت سر گذاشته و آثار گرانقدري در حوزه ادبيات داستاني خلق كرده و مراحل پيشرفت و پختگي را از مجموعه داستان آتش خاموش، شهري چون بهشت، رمان سووشون، مجموعه داستان به كي سلام كنم، از پرندههاي مهاجر بپرس، رمانهاي جزيره سرگردان و ساربان سرگردان پلهپله طي كرده و نامش تا دنيا باقي است، بر تارك رفيع و پرافتخار ادبيات داستاني ايران خواهد درخشيد.
سيمين دانشور سالهاي مديدي است در رگ و پي ذهن همه مخاطبان خود حضور دارد و اينك به بانوي داستاننويسي ايران ملقب شده است. او كه در آثارش لحظات ناب را موميايي و ثبت كرده، سمبل و الگويي براي تمامي زنان آزاده و هنرمند اين سرزمين است. انگيزه اصلي نگارش كتاب حاضر اين بود كه او نيز زني است از جنس من با همه عواطف و ذهنيات زنانه كه در آثارش موج ميزند و به فضاي داستانهايش رنگ و بوي ديگري ميبخشد، تا حدي كه گاهي احساس ميكردم قهرمانان زن او از زبان من سخن ميگويند و حرفهاي ناگفتهام را بر زبان ميرانند.
او كسي است كه از نوجواني با خواندن رمان مشهور سووشون با وي آشنا شدم و از همان زمان به دليل توصيفهاي جاندار در اين اثر تصويري دو بعدي از شهر شيراز در ذهنم نقش بست. از يك طرف گلها، گياهان و عرقيات معطر و از طرف ديگر شهر مرگ، فقر، قحطي و بدبختي مردم در سالهاي دور؛ زيرا چنان كه خود ميگويد تاريخنويس دل آدمي در روزگاري خاص است. حتي به ياد دارم كه پس از كشته شدن يوسف من نيز با زري همنوا شدم و گريستم. البته اين خود نشان از قدرت بانو دانشور در تصويرسازي صحنههاي داستاني دارد، اما هرگاه كه با خواندن داستانهايش اشكي ريخته ميشد و بغضي ميشكست يا لبخندي بر لبانم نقش ميبست، به خود ميباليدم كه كسي از جنس من اين چنين زيبا تصويرسازي ميكند كه خواننده را تحت تأثير قرار ميدهد. اما آنچه مرا بيش از پيش مجذوب او و آثارش ميكرد، اين بود كه در كلامش مهرباني و اميد موج ميزد و همواره مرا به تلاش و مبارزه فرا ميخواند. علاوه بر آنچه در حيطه ادبيات و داستاننويسي از او آموختم، در زمينههاي مختلف زندگي نيز از شخصيت محكم و نستوه وي كه در آثارش جلوهگر است، درسها گرفتم؛ از جمله درس مهربان بودن و مهرباني كردن، اميد به آينده، پرهيز از ترس، اعتماد به نفس، نيكو زيستن، ياري رساندن به نيازمندان و مهمتر از همه درس عشق و وفاداري. همچنين او به من آموخت از مرگ نهراسم، «زيرا مرگ يك نوع عوض كردن پوشش است يا از گوشه باغي به گوشه ديگر رفتن». بهراستي او وارث شهرزاد قصهگوست كه خوانندگانش را اين چنين مجذوب خود ميسازد.
كتابي كه پيش روي شماست، تحليلي است چندجانبه درباره آثار بانو دانشور به منظور شناخت و معرفي هر چه بيشتر او به عنوان نخستين بانوي داستاننويس ايران كه در هفت فصل تنظيم شده است: ابتدا با ذكر زندگينامه سيمين دانشور از كودكي تا به امروز و كارنامه قلمياش، به بررسي جايگاه ادبي او در ادبيات معاصر ايران و درخشش وي در دوره چهارم داستاننويسي، پس از خلق رمان سووشون و شرح و كاربرد عناصر داستاني از جمله شخصيتپردازي، پيرنگ، زاويه ديد، توصيف صحنه، فضاي داستان و... در آثارش پرداختهام كه با شواهد كافي از متن داستانها بيان شده است. در مرحله بعد هر سه رمانها و چهار مجموعه داستان كوتاه او مطالعه و تحليل چند سويه شده است و پس از آن موفقترين داستانهاي كوتاه او در هر مجموعه داستان كه از نظر اسلوب نويسندگي بر ساير داستانها برتري دارد، در بخشي مجزا معرفي و تحليل شده است.
در فصل ششم رمانهاي او از لحاظ كاربرد جديدترين تكنيكهاي متداول داستاننويسي در غرب و تطبيق آنها با مكاتب مدرنيسم و پستمدرنيسم بررسي شده كه شواهد مستندي از متن آثار در اين زمينه ارائه شده است. فصل پاياني نيز به بررسي داستانهاي كوتاه و رمانهاي او از ديدگاهي فمينيستي اختصاص يافته است كه طرز تفكر او را در مورد زن و جايگاه وي در زندگي فردي و اجتماعي در ايران نشان ميدهد. در سير نگارش اين اثر كه دو سال و اندي به طول انجاميد، جز يكي دو اثر كه نگاهي گذرا به برخي از آثار بانو دانشور افكندهاند، منبع ديگري در دست نيست و همين امر بيش از پيش مرا به تحليل و بررسي آثار وي ترغيب كرد تا بتوانم بدين وسيله دينم را به او كه بيشك گوهر يكدانه زنان داستاننويس ايران است، ادا كنم.
