اصلاح الگوي مصرف روغن و نمك يكي از دغدغههاي سياستگذاران نظام سلامت در حوزه غذا و تغذيه به جهت ابعاد تأثيرگذار آن بر سلامت جامعه است. هفته سلامت امسال كه از اول ارديبهشت ماه با شعار «يك عمر سلامت، با خودمراقبتي» در كشور برگزار شد به موضوع خود مراقبتي اختصاص داشت و كاهش مصرف نمك و روغن نيز در بحث تغذيه و خودمراقبتي از اهميت ويژهاي برخوردار است. براي پي بردن به اهميت اين موضوع با دكتر زهرا عبداللهي مدير كل دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي گفتوگويي انجام داديم كه ماحصل آن را در ادامه ميخوانيد:
دكتر عبداللهي معتقد است مصرف زياد نمك، روغن و چربي از دلايل مهم ابتلا به فشار خون بالا، افزايش چربيهاي خون، بيماريهاي قلبي-عروقي و انواع سرطانهاست. براساس آمارهاي موجود، فشارخون بالا علت 6/7 ميليون مرگ زودرس و 92 ميليون ناتواني و عوارض ناشي از بيماري در جهان بوده است. از طرفي حدود 80 درصد مرگ و ميرها در بيماريهاي قلبيـعروقي ناشي از فشار خون بالا، مصرف سيگار و كلسترول بالا ميباشد. در اين ميان، فشار خون بالا مهمترين علت مستقيم در مرگ و مير در كل دنياست.
كاهش 25 درصدي مصرف نمك، كاهش 25 درصدي خطر بيماريهاي قلبي - عروقي
نتايج مطالعات بزرگ نشان داده است كه كاهش حدود 6 گرم نمك دريافتي روزانه باعث كاهش 24 درصدي سكته مغزي و كاهش 18درصدي بيماري عروق كرونر ميشود و حدود 5/2 ميليون مرگ و مير را كاهش ميدهد. مطالعات ديگري نشان داده است با كاهش 25 درصدي مصرف نمك، خطر بيماريهاي قلبي - عروقي تا 25درصد كاهش مييابد.
در كشور ما متوسط مصرف روزانه نمك 12ـ8 گرم است كه از مقادير توصيه شده كه كمتر از 5 گرم در روز ميباشد، بسيار بيشتر است. معضلات تهديد كننده سلامت ناشي از مصرف زياد روغنها و چربيها نيز در حال افزايش است. طي 30 سال اخير تحولات اجتماعي و تغيير فرهنگ غذايي ايران و بسياري از كشورهاي منطقه، وضع سلامت مردم را دستخوش دگرگوني كرده است. تغيير سبك زندگي موجب تغيير در الگوهاي غذايي از جمله افزايش مصرف روغن و چربي شده است.
كاهش مصرف نمك و روغن مستلزم همكاريهاي بين بخشي است
طبق بررسي سيماي مرگ در ايران، 38درصد از كل مرگها و 6/23درصد سالهاي از دست رفته عمر ناشي از بيماريهاي قلبي – عروقي است. سازمان جهاني بهداشت در اجلاس سال 2004 ژنو، براي كاهش بيماريهاي غير واگير مرتبط با تغذيه، طراحي مداخلات گسترده مبتني بر جامعه در زمينه كاهش چربي غذا، افزايش فعاليت بدني، مصرف بيشتر ميوه و سبزي، كاهش نمك در غذاهاي فرآوري شده و همسوشدن صنايع غذايي براي توليد محصولات غذايي كمنمك وكم چربي را مورد تأكيد قرار داده است. كاهش مصرف نمك و روغن مستلزم اقداماتي از جمله همكاري رسانههاي جمعي به ويژه صدا و سيما براي آموزش و فرهنگسازي درجهت اصلاح الگوي غذايي وكاهش مصرف نمك و روغن، عدم عرضه تنقلات غذايي چرب و شور در مهدكودكها و پايگاههاي تغذيه مدارس، تقويت قوانين برچسبگذاري تغذيهاي و درج جملات هشداردهنده روي بستهبندي تنقلات، مواد غذايي شور و چرب و توجيه و ترغيب صنايع غذايي به اختصاص بخشي از محصولات خود به غذاهاي كم نمك، كم روغن وكم چرب است.
