سومين روز از برگزاري نمايشگاه كتاب شلوغترين روز نمايشگاه امسال را رقم زد به نحوي كه روز تعطيل تهران روز خوب نمايشگاه شد.
به گزارش«جوان»، بيست و هفتمين نمايشگاه كتاب تهران طبق روال سالهاي گذشته در مصلاي تهران بر پا شده است. روز جمعه فرصت خوبي بود تا خانوادههاي تهراني بتوانند اوقات فراغت خود را در فضاي نمايشگاه بگذرانند. در روزي كه آيتالله جنتي امام جمعه موقت تهران به وزارت ارشاد در مورد مجوزهاي كتاب هشدار داد، خبرهايي هم از فروش كتابهاي طالعبيني و فرقههاي انحرافي به گوش رسيد.
خاطرات رئيسجمهور ناياب شد
اين روزها بحث مستند «من روحاني هستم» باعث ايجاد جنجالهايي شده است. مستندي كه ميگويند بر اساس خاطرات آيت الله هاشمي رفسنجاني ساخته شده است. امسال يكي ديگر از رؤساي جمهور دست به قلم شده و خاطرات خود را منتشر نموده است. دكتر حسن روحاني با شش عنوان كتاب در نمايشگاه حضور دارد.
كتاب خاطرات دكتر روحاني با استقبال خوبي از سوي مردم روبهرو شد به نحوي كه در دو روز اول همه نسخههاي آن به فروش رفته است. كتاب امنيت ملي و ديپلماسي هستهاي به دليل آنكه حاوي نظرات دكتر روحاني در مورد پرونده هستهاي است، دومين كتاب پرطرفدار رئيسجمهور نمايشگاه كتاب لقب گرفته است.
تخلفات را جدي بگيريم
روز گذشته آيت الله احمد جنتي امام جمعه موقت تهران در خطبههاي نماز جمعه با مخاطب قرار دادن وزارت ارشاد گفت: بايد توجه كرد اين ارشاد، ارشاد اسلامي است، يعني بايد اسلامي فكر كند و اسلامي تصميم بگيرد. مبادا با مجوز وزارت ارشاد اسلامي يك كتابي كه رنگ اسلامي ندارد و ضد اسلامي است، چاپ شود. حتي اگر نويسنده يك كتاب بيپروا و لاابالي است آثار اين نويسنده نيز نبايد منتشر شود چون طرز تفكر انسان در آثارش ديده ميشود. اين تذكر را ميتوان واكنشي به توزيع برخي از كتابها در نمايشگاه كتاب تهران دانست. با آنكه مديران نمايشگاه كتاب تهران خبر جمعآوري كتاب از نمايشگاه را تكذيب كردهاند، اما خبرهاي غير رسمي حكايت از جمعآوري چند عنوان كتاب از غرفههاي برخي از ناشران دارد. همايون اميرزاده، رئيس هيئت رسيدگي به تخلفات ناشران، تخلفات صورت گرفته در نمايشگاه را شامل مواردي چون: ارائه يا فروش كتب غيرمجاز، ارائه و فروش كتب ساير ناشران، عرضه كتب بدون شناسنامه، نپذيرفتن بنهاي كتاب، عدم تخفيف 10 درصدي كتابها، حضور افراد غيرمسئول در غرفه، بر هم زدن نظم عمومي و عدم نسق كارت شناسايي عنوان ميكند. در مورد تخلف حضور كتابهاي غير مجاز، تا به حال چند مورد گزارش منتشر شده است كه در آن به كتابهايي در مورد فرقههاي انحرافي، طالع بيني، جعل نام خليج فارس و حتي داشتن كتابي با تصاوير مستهجن اشاره شده است.
مسئله فروش كتابهاي نويسندگاني چون صادق هدايت و صمد بهرنگي نيز از ديگر تخلفاتي است كه برخي از ناشران در حال انجام آن هستند. يكي از كتابهايي كه هنوز مشخص نيست در نمايشگاه كتاب پخش شود يا خير، مجموعهاي از ترانههاي حبيب محبيان است. انتشار اين كتاب در حالي كه هنوز حبيب نتوانسته مجوز فعاليت بگيرد، خبرساز شده است.
بازار پر رونق كتاب
مردم در دو روز اول نمايشگاه بيش از چهار ميليارد تومان از نمايشگاه تهران كتاب خريداري كردهاند، رقمي كه در مقايسه با بسياري از خريدهاي فرهنگي جامعه، عدد قابل توجهي است. نمايشگاه كتاب به طور سالانه زمان خريد نهادها، كتابخانهها و ارگانها است. به همين دليل فرصت 10 روزه نمايشگاه ميتواند نمايي از بيلان سالانه اقتصاد كتاب را به نمايش بگذارد. با وجود گراني كتاب كه ناشي از عواملي چون افزايش بالارفتن قيمت كاغذ است، بازهم ميشود از ساير خرجهاي زندگي كم كرد و كتاب خريد. استقبال مردم از نمايشگاه در روز جمعه نشان دهنده پتانسيل اين كالاي فرهنگي در جذب مشتري است. حمايتهايي همچون توزيع بنهاي خريد كتاب ميتواند از جمله سياستهاي حمايتي باشد كه آثار منفي افزايش قيمت كاغذ را تعديل كرده و قدرت خريد كتاب را تا حدي حفظ كند.
ايران در راه پيوستن به كنوانسيون برن
بيست و هفتمين نمايشگاه كتاب تهران محل خوبي براي ارزيابي شرايط صنعت نشر كتاب فراهم كرده است.
ديروز در حاشيه نمايشگاه كتاب، نشست تخصصي «كپي رايت؛ فوايد و مضرات پيوستن ايران به آن» با حضور علي شجاعي صائين، مدير دفتر توسعه كتاب و كتابخواني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، محمود آموزگار دبير اتحاديه ناشران و كتابفروشان تهران و بابك حسيني نيك از ناشران فعال در عرضه كتابهاي ايراني در خارج از كشور برگزار شد. در اين نشست حسيني نيك با اشاره به نظرات مختلفي كه پيرامون پيوستن ايران به معاهده جهاني برن (كپيرايت) وجود دارد، گفت: برخي معتقدند اگر ما به كپي رايت جهاني بپيونديم به نوعي تهاجم فرهنگي تن دادهايم و مثلاً استدلال ميكنند كه طبق اين قانون ما بايد از كتابهايي كه حتي مغاير با ارزشهاي اسلامي و انقلابي ماست و مثلاً ممكن است تصاوير مستهجني در آنها باشد، حمايت كنيم.
وي همچنين گفت: يك اصل حقوقي و فقهي در فقه شيعي هست كه ميگويد نبايد سلطه را پذيرفت و نبايد بر كسي سلطهاي را تحميل كرد. در كنوانسيون برن آمده است كه اگر يك دعوي حقوقي در مورد انتشار يك كتاب به وجود بيايد بايد در كشوري كه مدعي اين شكايت است، به آن رسيدگي شود به عبارتي ديگر شهروندان ما بايد به قوانين كشور مقصد پايبند باشند.
در ادامه اين نشست علي شجاعي صائين گفت: الان تقريباً حدود 170 كشور به كنوانسيون برن پيوستهاند و اين پيمان هم در كنار همه ابزارهاي جهانيسازي گسترش يافته و من شخصاً فارغ از نگاههاي حقوقي، فقهي و اخلاقي و سياسي پيرامون پيوستن به اين پيمان، يك نگاه تاريخي به آن دارم و از اين جهت منتقد اين پيمان هستم چون تنها منافع توليدكنندگان آثار را مدنظر دارد و كساني پيمان را شكل دادهاند كه دستِ برتر را در توليد و عرضه آثار داشتهاند و هيچ وقت به پيشينههاي تاريخي اين مسئله پرداخته نشده است. صائين در عين حال گفت: البته نميتوان پيمان برن را ناديده گرفت و شايد نشود همچنان از عدم عضويت در اين پيمان جهاني آن هم در جهان امروز سخن راند؛ لذا بهتر است بسترسازي دقيقي در كشور براي تعيين تكليف نهايي در خصوص پيوستن يا نپيوستن به پيمان جهاني برن شكل بگيرد، همان طور كه در خصوص ديگر پيمانهاي جهاني عمل كردهايم.
مدير دفتر كتاب در جمعبندي سخنان خود گفت: من به نظرم ميرسد كه ما ناگزير از عضويت به پيمان جهاني برن هستيم اما چه بهتر كه دولت ايران با كمك تشكلهاي نشر، ابعاد اين مسئله را بررسي كند و مزايا و مضرات آن بر همگان مشخص شود. با جديتر شدن بحث پيوستن ايران به كنوانسيون برن، يكي از مواردي كه بايد به آن توجه كرد، تأثير پذيرش اين كنوانسيون بر وضعيت نشر كتاب در كشور است، نمايشگاه كتاب تهران ميتواند زمينه را براي مبادله اطلاعات ناشران در اين خصوص فراهم كند.
