واقعاً اين حرف واقعيت دارد و من به چشم ديدهام افرادي را كه در نوجواني و جواني دچار مشكل بودند اما با صحبتها و نصايح ديگران به اشتباهات خود پي بردند و به قول معروف ماهي را هر وقت از آب بگيري تازه است. زمان مدرسه دوستي داشتم كه به خاطر سختگيريهاي خانوادهاش و تعصب زياد به او اجازه ندادند كه به مدرسه بيايد و در دوره متوسطه درسش را ناتمام گذاشت. حرف معلمان و اطرافيان در نظر پدر و مادرش هيچ اثري نداشت. آنقدر در گوشش پر كرده بودند كه تو نميتواني كاري كني و اجازه نداري كاري انجام بدهي كه خودش هم باورش شده بود كه هيچ كاري از عهدهاش برنميآيد و عرضه هيچ كاري را ندارد.
يك اتفاق و حادثه باعث شد كه نظر خانوادهاش كمكم تغيير كند و به اين فكر بيفتند كه هركسي اجازه دارد مانند سايرين زندگي كند و به دنبال استعدادها و علايقش باشد. خانوادهاي بودند كه اجازه ندادند فرزندشان تحصيل كند و بقيه بچههايشان به سختي و با مقررات خاصي به مدرسه ميرفتند. دوستم سحر بعد از مدتي به هنرستان رفت و در رشته نقاشي ادامه تحصيل داد و هر بار كه دست به قلممو ميزد بيشتر باور ميكرد كه ميتواند اثري با دستهايش خلق كند، توانايي كشيدن هر تصويري را دارد و به خودش اعتماد پيدا كرد. البته اين اتفاق همانطور كه در آينده سحر تأثيرگذار بود اما بيشتر از آن در آينده خواهرهايش اثر داشت و در فضا و شرايطي خوب توانستند تحصيل كرده و علايقشان را دنبال كنند. براي اينكه بدانيم چطور ميتوانيم اعتماد به نفسمان را تقويت كنيم، راههايي وجود دارد كه در اين مسير به ما كمك ميكنند.
واقع گرا باشيد
اولين قدم در اينكه بدانيم ما دچار مشكل هستيم اين است كه قبول كنيم اعتماد به نفسمان پايين است و بايد فكري به حال اوضاعمان كنيم. هيچ چيز بدتر از اين نيست كه ما به نتيجهاي نرسيده باشيم كه به خاطرش دچار معضل شدهايم. برخي افراد دوست دارند به خودشان بقبولانند كه من ذاتاً اينطورم، اعتمادبهنفس ندارم، از ابتداي زندگي با اين نحوه برخورد و رفتار كنار آمدهام. اصلاً نبايد از پايين بودن اعتمادبهنفستان ترس داشته باشيد، مهم اين است كه بپذيريد و ترسي از مطرح كردنش نداشته باشيد.
شايد جالب باشد بدانيد خلاف تصورتان روبهرو شدن با چيزي كه از آن ميترسيد، نه تنها به شما آسيبي نميزند بلكه ميتواند نتيجه معكوس داشته باشد و اعتمادبهنفستان را افزايش دهد. در اولين فرصت و براي اينكه از حال و هواي اعتمادبهنفس پايين، از محدوديتي كه براي خودتان ايجاد كرديد بيرون بياييد كافي است براي رسيدن به آرامش درونتان يك قدم برداريد.
شايد اولش كمي سخت باشد و فكر كنيد خوش خيالي است كه چنين انتظاري از خودتان داشته باشيد اما هر ممكني در ذهنتان عملي ميشود. «من اعتمادبهنفس بالايي دارم، توانايي انجام هر كاري را دارم و به خوبي ميتوانم همه مشكلات اطرافم را حل كنم و...» همه اينها شايد در نظر شما يك مشت تصورات بيهوده باشد اما باور كنيد هيچ جمله و هيچ دستوري به اندازه يك تلقين باورپذير نميتواند در اولين راه به شما انرژي حركت كردن و تغيير يافتن را بدهد پس شروع كنيد به مرور افكار تلقيني و قابل حل. حتي ميتوانيد به جاي فكر كردن به اين مسئله كه «مگر يك جمله هم ميتواند حال بد من را خوب كند» يا «همه اينها يك مشت راهحل بيخود است» براي يك بار هم كه شده اعتماد كنيد، به اين موضوع بينديشيد كه هركاري كه ميكنيد حتي مرور يك جمله به ظاهر ساده در بالابردن اعتمادبهنفسمان تأثير دارد. فراموش نكنيد مثبت انديشي برگ برنده اين راه است و با اين ديد ميتوانيد به همه اهدافتان برسيد. من اگر جاي شما بودم به جاي خجالت كشيدن، خسته شدن و دست رد زدن به چنين كارهايي روي دستورات به اين سادگي پافشاري و اصرار ميكردم.
گذشتهها گذشته
تا به حال دقت كردهايد كه چند درصد زماني را كه به فكر كردن ميگذاريد به اتفاقهاي گذشته اختصاص دارد و در مقابل چند درصد به آينده فكر ميكنيد؟!
اكثر افرادي كه اعتمادبهنفس پاييني دارند در گذشته خود سير ميكنند و با خاطرات آن زمان زندگي امروزشان را ادامه ميدهند. همه مشكلات و تبعات پايين بودن اعتمادبهنفس هم زير سر همين گذشته و خاطراتش است. در اين مسئله سهم محيط زندگي، خانواده و اطرافيان بيشتر از ساير عوامل است چون همه اينها باعث ميشود فرد با احساس اعتماد بهنفس پايين روزها و سالهاي متمادي را سپري كند بدون آنكه متوجه اين مشكل و تبعات ناشي از آن باشد.
وقتي خوب فكرش را ميكنم ميبينم دقيقاً به همين دليل است كه ميگويند محبت مادر و والدين به بچهها در آينده آنها اهميت دارد و باعث تقويت اعتمادبهنفسشان ميشود چون مادر و نزديكان از عوامل پيراموني هستند كه در پايهگذاري اعتمادبهنفس در شخصيت بچهها نقش بسيار مهمي دارند.
اولين نكتهاي كه بايد به آن توجه كنيم اين است كه به عقب برنگرديم و به آينده هم خوشبينانه فكر كنيم. نگاه ما بايد به حال و وضعيت فعليمان باشد تا براي آينده برنامهريزي كنيم. گام برداشتن در اين راه با انجام يك كار و مسئوليت گرفتن است. مطمئناً براي كسي كه مدام در گوشش خواندهاند «تو نميتواني» شايد كمي سخت باشد ولي غيرممكن نداريم و تنها بدون اهميت دادن به نظر منفي ديگران است كه ميتوانيم موفق شويم. باور كنيد انجام درست اين كار به ما اين جرئت را ميدهد كه مسئوليتهاي بيشتر و سنگينتري را قبول كنيم و به خودباوري برسيم.
توازن ميان جسم و روح
براي كساني كه اعتمادبهنفس پايين دارند نسخه كارگشاتري هم دارم و اينكه «مثبت بينديشند و با افراد مثبتنگر در ارتباط باشند». ما كم اعتمادبهنفسها بهتر است در هر شرايطي روحيهمان را حفظ كنيم و نقش يك آدم با اعتمادبهنفس بالا را تمرين كنيم. تمرين نقش اعتمادبهنفس بالا به ما كمك ميكند كه تخيلمان قوي شود و براي انجام هركاري آماده شويم. ادامه اين تمرين باعث ميشود به نگرشي از خودمان برسيم كه با روزهاي قبل كاملاً فرق دارد، انگار كه كسي را پيش رويمان ميبينيم كه ميتواند همه كارهاي نيمهتمام را به پايان برساند و به ضعف و بدبيني پشت كند.
يادتان نرود همانطور كه افكار، عقايد و سلامت روحمان در بالا رفتن اعتمادبهنفسمان اهميت دارد سلامت جسممان هم در اين روند بيتأثير نيست و براي رسيدن به هدف، اعتمادبهنفس از راههاي مختلف ميتواند به ما كمك كند. ورزش كردن، تحرك داشتن و حضور در جمعهاي ورزشي انرژي به جسم ما منتقل ميكند كه تأثيرگذارياش فراتر از حد تصورمان است.
حداقل روزي چند دقيقه و حداكثر هر روز دو ساعت انجام حركات ورزشي، هيجان و اعتمادبهنفس لازم را به بدن ما منتقل ميكند چون علاوه بر حفظ تناسب اندام كمك ميكند روحيه متفاوت و پرانرژي داشته باشيم. شادي كردن، خنديدن و حضور در جمعهايي كه باعث تغيير در وضعيت روحيمان شود نيز يكي از عوامل تأثيرگذار است.
معنويت اين بار هم كارگشا ميشود
حتي تصور اينكه كسي هست كه هميشه به فكرت بوده بسيار ارزشمند است. حتي تصور وجود يك تكيهگاه محكم و هميشگي نه تنها احساس ترس هر موجودي را از بين ميبرد بلكه اين فكر باعث ميشود هر فردي با پيبردن به جايگاه خودش اعتمادبهنفس بالاتري نسبت به خودش پيدا كند.
حفظ ارتباط با معبود، افزايش وابستگيهاي معنوي و بها دادن به ارتباطهاي اينچنيني به بالا رفتن و تقويت اعتمادبهنفس كمك بسياري ميكند. اگرچه شايد ارتباط با ديگران هم ميتواند در اين مسير راهگشا باشد اما راز و نياز و صحبت كردن با خداوند اين قدرت را به ما ميدهد كه محكم باشيم و در برابر همه ناملايمات مقاومت كنيم. پرداختن به مقوله معنويات و ادامه دادن اين راه سبب ميشود به بهترينها فكر كرده و خودمان و تواناييهايمان را باور كنيم.
