در شرايطي كه وزير آموزش و پرورش به عنوان يكي از اولين وزراي كارت زردي دولت يازدهم از سوي مجلس معرفي شد و در حالي كه واكنشها به اين اقدام نمايندگان ادامه دارد، انتشار خبر آماده شدن طرح اداره هيئت امنايي آموزش و پرورش از سوي نمايندگان مجلس نشان ميدهد كه مجلس براي بررسي تغيير شيوه مديريت كلان در دستگاه تعليم و تربيت جدي است. اين در حالي است كه پيش از اين تني چند از صاحبنظران حوزه تعليم و تربيت پيشنهاد حاكميتي شدن آموزش و پرورش را مطرح كردند كه ظاهراً از سوي هيچ كدام از قواي مقننه و مجريه مورد استقبال قرار نگرفته است.
كارت زرد مجلس به وزير آموزش و پرورش واكنشهاي متفاوتي در پي داشت. از داخل مجلس گرفته تا شخص علي اصغر فاني كه روز گذشته در گفت و گو با «ايسنا» اعلام كرد: قانون اساسي ميزان استقلال عمل وزير آموزش و پرورش در انتصاب معاونان و مديران خود را تعيين كرده است و استقلال قوا ايجاب ميكند دولت در حد اختياراتي كه قانون اساسي داده، عمل كند.
فاني ادامه داد: دولت جديد داراي خطمشيهايي است بايد خطمشيهاي آن توسط مديرانش عملياتي شود و آموزش و پرورش نيز انتصابات خود را در همين راستا قرار داده و تا جايي كه بتوانيم با ساير نهادها اين موضوع را هماهنگ ميكنيم. وي تصريح كرد: برخي از نمايندگان مجلس عنوان كرده بودند بعضي از مديران صلاحيت سياسي نداشتند در حالي كه تصريح ميكنم تمام افرادي كه در آموزش و پرورش مسئوليت گرفتهاند، موافقت وزارت اطلاعات را از طريق حراست آموزش و پرورش دارند و از مديراني كه مشغول به كار شدهاند، دفاع ميكنم.
مجلس در شرايطي رفتار ساختاري و نهادي وزير آموزش و پرورش را به ويژه در حوزه نيروي انساني و عزل و نصبها زير ذرهبين برده و موشكافي ميكند كه همزمان خبرهاي رسيده از بهارستان حاكي از آماده شدن طرح هيئت امنايي شدن آموزش و پرورش است.
آموزش و پرورش دستخوش
امواج سياسي دولتها
اجماع روي اين مسئله كه «نگاه به آموزش و پرورش بايد فراتر از يك دولت باشد» در ميان صاحبنظران، كارشناسان، تصميمگيران و برنامهريزان، قانونگذاران و مجريان مشترك است. اما اينكه شيوه مديريت در آموزش و پرورش بايد چگونه باشد، مسئلهاي است كه بايد پاسخي براي آن يافت. مستأجران خانه ملت اما بدون اطلاع از نظر كارشناسان در خصوص حاكميتي شدن اين دستگاه آموزشي و پرورشي طرح هيئت امنايي را مطرح و آماده كردند. اين بيان را عبدالوحيد فياضي، سخنگوي كميسيون آموزش در گفت و گو با «جوان» تأييد ميكند و ميافزايد: طرح اداره هيئت امنايي آموزش و پرورش صرف نظر از طرح حاكميتي شدن آن بوده، ضمن اينكه ما اساساً به حاكميتي بودن دستگاه تعليم و تربيت ايمان داريم. وي در عين حال ميگويد: طرح حاكميتي شدن آموزش و پرورش اصلاً به مراجع تصميمگير ارجاع نشده، بنابراين ما آن را رد نميكنيم و چنانچه نقاط مشتركي در آن طرح داشته باشيم ميتوانيم با استفاده از مجموع آن دو، آموزش و پرورش را از وضع موجود رها كنيم.
فياضي همچنين از اينكه آموزش و پرورش دستخوش امواج سياسي دولتها ميشود، انتقاد كرد و بالا بودن بار مشاركت مردمي در طرح هيئت امنايي را نقطه قوت آن نسبت به طرحهاي احتمالي موجود دانست.
تشكيلاتي فراتر از حد يك وزارتخانه
طرح حاكميتي شدن آموزش و پرورش بر اين تأكيد دارد كه رئيسجمهور در انتخاب وزير آموزش و پرورش از نظر مقام معظم رهبري كاملاً استفاده كند و كسي وزير آموزش و پرورش شود كه مورد تأييد مقام معظم رهبري باشد و جامعه فرهنگيان، خانوادهها و مخاطبان آموزش و پرورش اين را بدانند خود به خود اگر چنين رويهاي اتخاذ شود و وزير در زمينههاي محتوايي، برنامهاي و جهتگيريهاي آموزش و پرورش علاوه بر پاسخگويي به دولت، مجلس، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي عالي آموزش و پرورش به مقام معظم رهبري هم پاسخگو باشد، زمينههاي عدم ثبات مديريت هم قدري اصلاح ميشود. وزارت آموزش و پرورش از وزارت دفاع و خارجه و اطلاعات كم اهميتتر نيست و شايد به نفع مجموعه دولت هم باشد كسي كه ميخواهد اين وزارتخانه گسترده كه بيشترين تماس را با متن جامعه دارد، اداره كند از اعتبار و وجاهت حاكميتي و فراتر از دولت برخوردار باشد. به عبارتي قالب كلي كار اين است كه آموزش و پرورش نه كلاً از جرگه دولت خارج شود و نه به وضع فعلي بماند. البته اين نياز به تأملات عميقتر و كارهاي كارشناسي دارد. يعني براي آموزش و پرورش به يك ساختار تشكيلاتي فراتر از حد يك وزارتخانه در كنار ساير وزارتخانهها برسيم.
از سوي ديگر علي لاريجاني، رئيس مجلس روز گذشته در جلسه شوراي معاونان و مديران نواحي آموزش و پرورش استان قم با تأكيد بر اينكه مشكلات آموزش و پرورش مربوط به يك وزير نبوده و ما بايد ارزيابي در كل سيستم آموزش و پرورش داشته باشيم، گفت: بايد نسبت به شناسايي نقاط ضعف در آموزش و پرورش اقدام كرده و از خروجي آموزش و پرورش، تصويري كلي داشته باشيم. وي فرا رسيدن هفته معلم را به فرهنگيان تبريك گفت و ضمن اشاره به برخي از مشكلات آموزش و پرورش اظهار كرد: در جلسه با وزير آموزش و پرورش برخي از مشكلات را مطرح ميكنيم و بايد براي حل اين مشكلات در سطح ملي چارهانديشي شود.
