اگر به فروشگاههاي تابلوهاي نقاشي سريزده باشيد ميبينيد كه اغلب طرحهاي آنها براساس مدلهاي غيرايراني- اسلامي هستند؛ طرحهايي كه در بيشتر آنها ضيافتهاي غربي و زنان نيمهبرهنه است و فضاي نامتعارف فرهنگي را به تصوير كشيدهاند كه تازه با قيمتهاي بالايي هم فروخته ميشوند. متأسفانه محتواي بيشتر اين تابلوهاي نقاشي شده نه تنها مناسب نصب در خانهها نيستند، بلكه نبايد هم در معرض ديد عموم قرار گيرند. چند روز پيش وقتي براي خريد به يكي از اين فروشگاهها رفتم از فروشنده تابلويي با مدل و سبك زندگي ايراني خواستم كه در عين زيبايي با فرهنگ بومي ما سازگار باشد، فروشنده گفت بايد به انبار برويم، در فروشگاه ندارم. با كمال تعجب تابلوهاي خاك خورده چيده شده كنار هم را نشانم داد كه طرحهاي داخلي داشتند. نقاشي تابلوها به نظرم جالب بود ولي فروشنده ميگفت خريداري ندارند! اينجا بود كه ضربالمثل مرغ همسايه غاز است به ذهنم آمد، زيرا اغلب احساس ميكنيم طرحهاي داخل فروشگاه و پشت ويترين پررنگ و لعاب، بهترين و نايابترين تابلوهايي هستند كه هر چند قيمت بالايي دارند اما اگر نخريم از دستمان ميرود!
اين درحالي است كه با وجود ظرفيت بالاي هنرمندان خودمان در طراحي و نقاشي لزومي ندارد تا مدلهاي غيرايراني براي نقاشي استفاده شود. متأسفانه به اغلب كلاسهاي نقاشي هم كه سر ميزنيم ميبينيم مدرس كلاس، كارت پستالها و مدلهاي اروپايي را براي هنرجويان گذاشته تا از روي آن نقاشي بكشند. وقتي از هنرجويي پرسيدم چرا از طرحهاي غيربومي استفاده ميكنيد؟ گفت: چون قشنگ هستند دركشور ما از اين صحنههاي رومانتيك نيست! راستش از اين حرف نسنجيده آن هنرجو دلم گرفت؛ البته نميتوان تمام تقصير را به گردن او انداخت بلكه مشكل اينجاست كه مدرسان طراحي و نقاشي بعضاً نتوانستهاند در كنار هنر نقاشي، زيباييهاي بيحد و حصر كشور خودمان را براي هنرجويان نشان بدهند تا سوژه طرحهاي خود را از لابهلاي مدلهاي زيباي ايراني قرار دهند نه كارتپستالهاي غربي و با افتخار از طرحهاي بومي استفاده كنند.
همه ساله گالريها و نمايشگاههاي خوبي برپا ميشود يا كلاسهاي نقاشي و طراحي زيادي داريم كه هنرجويان مستعدي پرورش ميدهند اما با اين وجود در عمل چيز قابل عرضي براي ارائه و فرهنگسازي نداشتهايم و نتوانستهايم اين ظرفيتهاي عظيم بالقوه را به خوبي بالفعل كنيم. ما كم استادان مطرح و بزرگي در اين عرصه نداريم كه اوج هنرشان طرحهاي بومي- اسلامي بوده است، تابلوهايي كه در داخل و خارج با اقبال خوبي روبهرو بوده و به نوعي ميتوان گفت معرف كشورمان براي كساني كه هيچ شناختي از ايران ندارند محسوب ميشده است؛ چنانچه توريستي از كشور بلژيك در ميدان امام اصفهان ميگفت: «هيچ شناختي از ايران نداشتم، از روي تبليغات تلويزيوني آن را سرزميني بياباني ميدانستم كه اغلب شترسوار و بيابانگرد هستند اما وقتي به گالري يك هنرمند ايراني در هلند رفتم و صحنههاي زيباي طبيعت و زندگي ايرانيها را ديدم برايم جالب و عجيب بود به همين خاطر خواستم براي يك بار هم كه شده ايران بيايم و ايران را از نزديك ببينم.» يا توريست فرانسوي كه ميگفت: طبيعت ايران فوقالعاده است؛ به هيجان آمدهام. با اين وجود انگار عادت كردهايم كه هميشه برخوردي نوستالژيك و هنري با هنرمندان داشته باشيم؛ يعني بعد از مرگ بهناگاه قدردان هنرشان ميشويم و تابلوهاي آنها ارزش پيدا ميكنند. كسي مثل پورصفا استاد پيشكشوت و كهنسال نقاشي خودش صاحب سبك در نقاشي طبيعت و طرحهاي ايراني است اما تابلوهاي زيبا و ارزشمند او فقط در ديوارهاي منزلش نصب شده؛ يك موزه زيباي خانگي! هرچند بارها از او خواستهاند تا به عنوان هنرمند پيشكسوت نقاشي به اروپا مهاجرت كند و دعوتنامههايي هم دارد اما تاكنون به هيچ كدام از آنها توجهي نكرده و متأسفانه در داخل نيز از او حمايتي نشده است حتي به حد تقدير در چهرههاي ماندگار! با وجود آنكه وي مدال درجه يك هنر را در سالهاي گذشته دارد و هنرش اسلامي- ايراني و خالي از ابتذال است اما مسئولان هنري تاكنون نخواستهاند وي را به عنوان يك هنرمند به جامعه بشناسانند كه جاي بسي تأسف دارد. در اين مقوله مسلماً رسانهها بهخصوص رسانه ملي كه از امتياز تصوير برخوردار است نقش بيشتري در اطلاعرساني و آگاهسازي عمومي دارند تا ذائقه جامعه را به سمت هنرهاي خوب سوق دهند، براي مثال ميتوان در فيلمها و سريالهاي تلويزيوني از تابلوهاي با نماد ايراني اسلامي استفاده كرد تا چشم مخاطبان به اين تابلوها آشنا شود. زيرا به هر حال اگر قرار است به عنوان رسانه، مطابق با منويات امام خامنهاي سبك زندگي اسلامي را در جامعه نشر دهيم؛ توجه به همين عناصر هنري در حوزه فرهنگي است تا ضمن قدرداني از دستان هنرمند نقاش و طراح ايراني، ديوار خانههايمان را با تابلوهاي اين هنرمندان بياراييم نه طرحهايي كه با صرف هزينههاي بالا، مناسب و در شأن خانواده ايراني- اسلامي هم نيست.
