اگر در شهر بودي ميتوانستي به مدرسه بروي اما اگر اين امكان وجود نداشت بايد ميسوختي و ميساختي. براي بعضي از دختربچهها آرزو بود كه مثل برادرانشان به مدرسه بروند و درس بخوانند و اين شرايط نيز فقط تا مقطع ابتدايي امكانپذير بود چون هر روستايي امكان تحصيل در مقاطع بالا را نداشت. استعداد دختران و زنان در نوشتن و سرودن شعر ناديده گرفته ميشد و براي كسي اهميت نداشت اين استعدادها در حال تلف شدن است.
يادم ميآيد كه عمهام برايم تعريف ميكرد دختران هم اجازه حضور در دانشگاهها را داشتند اما با توجه به تعداد كم كساني كه تا پايان مقطع متوسطه درس ميخواندند اين تعداد ناچيز بود. هميشه از خاطره خودش تعريف ميكرد كه وقتي در دانشگاه قبول شد، يك شهر فهميدند و اين خبر مثل بمب تركيد كه قرار است يك دختر به تهران برود و در دانشگاه ادامه تحصيل دهد. كمتر خانوادهاي با شرايط جوي دانشگاهها و وضعيت اجتماعي در آن زمان حاضر ميشد دخترشان به دانشگاه برود.
طبق آمار تا پيش از انقلاب فقط 28درصد زنان ايراني سواد خواندن و نوشتن داشتند در حالي كه پس از آن شاهديم كه زنان ما همه تحصيل كردهاند و آمارها نشان ميدهد كه اكثر دختران ما تحصيلات دانشگاهي دارند و در سالهاي اخير در كنكور بيش از 56 درصد قبوليها به آنها اختصاص داشته است و حضور زنان و دختران ما در دانشگاهها بيشتر از مردان و پسران بوده است.
شرايط قبل از انقلاب آنگونه بود چون مردم رفتارها و سنتهاي خودشان را داشتند اما مسئولان و حكومتيان در آن سالها دوست داشتند اينطور همه را تغيير دهند. غافل از اينكه نميتوان از اين طريق دختران، زنان و خانوادههاي ايراني را متحول كرد. در واقع در آن دوران تنها ابزار تغيير را داشتند اما اصل ماجرا با اين قضيه و اين ايدههاي غيرواقعي موافق نبود. زنان ما دوست نداشتند بازيچه باشند و از اين الگوهاي غلط پيروي كنند. تا قبل از وقوع انقلاب اسلامي زنان ما جزو مظلومترين اقشار جامعه بودند و از حقوقي يكسان برخوردار نبودند در حالي كه هميشه دم از برابري زن و مرد زده ميشد. به زنان نگاه ابزاري ميشد و با وجود شعارها زنان حضور كمرنگي در اجتماع و مسائل سياسي داشتند.
جايگاه زن از نظر امام خميني(ره)
با وقوع انقلاب اسلامي خيال زنان ما آسوده شد كه نگاهها نسبت به آنها تغيير كرد و فضاهايي كه بايد فعاليت ميكردند نيز متفاوت شد. خواسته مردم و زنان ما اين بود كه همه چيز بر اساس آموزههاي ديني و اعتقادات پيش برود و در اين شرايط سالم زنان بتوانند وارد عرصههاي سياسي و اجتماعي شوند. انديشههاي انقلابيون و امام(ره) راه را براي بسياري از زنان باز كرد و پس از آن اين جمعيت بزرگ به سمت علايق و خواستههايشان سوق پيدا كردند. يكي از كساني كه در اين زمينه گامهاي اساسي برداشتند، بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران بودند كه در اين مورد گفتهاند: «مقام زن مقام والاست، عاليرتبه هستند. بانوان در اسلام بلند پايه هستند» و «ما ميخواهيم زن به مقام والاي انسانيت خودش باشد، نه ملعبه باشد، نه ملعبه در دست مردها باشد، در دست اراذل باشد».
به گفته ايشان از دامن زن مرد به معراج ميرود و به همين دليل زنان و مادران ما نقش تربيتي حساسي داشتند. ايشان معتقد بودند «زن انسان است، آن هم يك انسان بزرگ. زن مربي جامعهاست. از دامن زن انسانها پيدا ميشوند. مرحله اول مرد و زن صحيح، از دامن زن است. سعادت و شقاوت كشورها بسته بهوجود زن است. زن با تربيت صحيح خودش انسان درست ميكند و با تربيت صحيح خودشكشور را آباد ميكند. مبدأ همه سعادتها از دامن زن بلند ميشود. زن مبدأ همه سعادتها بايد باشد».
هميشه اينطور وانمود ميكردند كه امام(ره) با آزادي زنان در عرصه اجتماعي و سياسي مخالف بودند و دليل آن را مخالفت ايشان با لايحه انجمنهاي ايالتي و ولايتي ميدانند اما در همان زمان هم تأكيد رهبر فقيد ايران بر اين بود كه با فساد، فحشا و با اين كارهاي غلط مخالفند نه فعاليت زنان. امام(ره) اعتقاد داشتند: «زنان در انتخاب فعاليت، سرنوشت و همچنين پوشش خود با رعايت موازين آزادند» و «در جمهوري اسلامي زنان در همه چيز حقوقي كاملاً مساوي با مردان دارند. زنها آزاد خواهند بود، در تحصيل هم آزاد خواهند بود، در كارهاي ديگر هم آزاد خواهند بود». به گفته ايشان« امروزه بايد خانمها به وظايف اجتماعي و ديني خودشان عمل كنند، عفت عمومي را حفظ بكنند و روي آن عفت عمومي كارهاي اجتماعي و سياسي را انجام بدهند.» در طول 11سال رهبري امام خميني(ره) همواره شاهد بوديم كه زنان منعي براي شركت در كليه فعاليتهاي علمي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي نداشتند و خود ايشان زنان را به اين فعاليتهاي اجتماعي و حضور در عرصههاي مختلف تشويق ميكردند.
ديدگاههاي رهبر معظم انقلاب درباره زنان
رهبر معظم انقلاب نيز در مورد زنان ديدگاههاي خاصي دارند و نسبت به آزادي عمل، تحصيل و حضور زنان در عرصه اجتماع و كار تأكيد بسيار ميكنند. به نظر ايشان«خانمها سربازان خط مقدم انقلاب بودند و با پيروزي انقلاب جامعه ما تحولي الهي يافت و زنان در اين تحول جزو پيشگامان بودند. نقش زنان در انقلاب ثابت كرد كه زن در سايه ايمان و آگاهي ميتواند نقش اول را در تحولات تاريخي ايفا كند. حضور خانمها در همه مراحل انقلاب، حضوري زنده و نيرومند و قوي بود.» مقام معظم رهبري معتقد هستند: «روش اسلام و نظام جمهوري اسلامي ايران نسبت به زن محترمانه، تكريمآميز، مصلحتانديشانه، عاقلانه و به نفع بشريت بوده است. زن امروز در صحنه علم، سياست و هنر و در گونه گونه فعاليتهاي اجتماعي از گذشته بسي فعالتر و ميداندارتر است. امروزه زنان كشور بايد خودشان را مثل مردان موظف بدانند».
رهبر جمهوري اسلامي ايران در مورد جايگاه زنان ميفرمايد: «زن را به چشم يك انسان والا نگاه كنيد، تا معلوم شود كه تكامل و حق او و آزادي او چيست. زن را به عنوان موجودي كه ميتواند مايهاي براي صلاح جامعه با پرورش انسانهاي والا شود نگاه كنيد، تا معلوم شود كه حق زن چيست و آزادي او چگونه است.
نظر اسلام اين است كه در ميدان فعاليت علمي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي، نبايد بر زن تحكيم و اجبار كرد؛ چنان كه به سد كردن راه او هم نبايد پرداخت. اگر زنان ميخواهند وارد فعاليتهاي اجتماعي و سياسي شوند، مانعي نيست. البته فعاليت علمي، خيلي خوب است و بر ساير فعاليتها ترجيح دارد».
ايشان به تحصيل و حضور زنان در جامعه تأكيد دارند و در اين باره معتقدند: «من به خانوادهها توصيه ميكنم كه اجازه دهند دخترهايشان درس بخوانند. مبادا پدر و مادري، از روي تعصب ديني، خيال كنند كه بايد جلو دختر را بگيرند تا تحصيلات عاليه نكند! نه؛ دين چنين چيزي نگفته است. دين؛ براي تحصيل علم، ميان دختر و پسر فرقي نميگذارد. بگذاريد دختران جوان ما درس بخوانند، علم بياموزند، آگاهي پيدا كنند، به شأن خودشان واقف شوند و قدر خود را بدانند، تا بفهمند كه تبليغات استكبار جهاني در خصوص زن، چقدر بيپايه و اساس و پوچ است. در سايه سواد ميشود اينها را فهميد».
