در اين مقام سعي بر آن داريم تا به يكي از روشهايي كه رهبر معظم انقلاب براي تحقق خواستههاي مدنظر خويش به كار گرفتهاند اشاره نموده و برخي از زواياي اين مسئله را بازشكافيم. روشي كه شايد بتوان به جرأت گفت هيچ هزينه مادي نه براي ايشان و نه براي نظام ندارد و يكي از اثرگذارترين راههاي تأثيرگذاري فرهنگي است.
طي چند سال اخير دستنوشتهها يا به تعبير بهتر تقريظهايي از ايشان بر برخي از كتب منتشر شده و همين مسئله موجب استقبال عموم مردم به اين كتابها شده است. در باب اين مدل از فرهنگسازي نكاتي به نظر ميرسد كه به برخي از آنها اشاره ميكنيم.
1 ـ اولين نكته حكايت از اين مسئله دارد كه حضرتشان با وجود همه مشغلههايي كه به واسطه جايگاهشان دارند از امر مهم كتاب و كتابخواني غافل نيستند و اين مسئله از آن جهت حائز اهميت است كه بسياري از مسئولان حتي مياني به محض اشتغال پستي با كتابخواني قطع رابطه ميكنند.
2 ـ يادداشتهاي ايشان بر برخي كتابها را به جرأت ميتوان گفت كه گاه كار بزرگي در تبليغ فرهنگي انجام ميدهد، طوري كه اگر ديگران ميخواستند فرهنگ جهاد و شهادت را در سطح عامه تبليغ كنند بيترديد از تأثير يك يادداشت چند خطي ايشان بر كتابي مانند «دا» يا «خاكهاي نرم كوشك» و... اثركمتري ميگذاشتند.
3 ـ يادداشتهاي مقام معظم رهبري بر كتابهاي منتشره حاكي از اين است كه ايشان خواستار تبليغ و تحقق و پيگيري چه نوع ارزشهايي در سطح جامعه است. عموماً كتابهايي كه ايشان بر آنها تقريظ نوشتهاند در حوزه دفاع مقدس يا كتابهاي ديني بوده و اين خود مبين اين مسئله است كه در نظر ايشان دفاع مقدس ظرفيتي بيپايان و تمام نشدني براي نسل جوان دارد و از ظرفيت اين دوره ميتوان براي تربيت و انسانسازي امروزين استفاده نمود.
4 ـ نكته مهم ديگر آنكه يادداشتهاي ايشان بر كتب بالاخص دفاع مقدس سبب شده است كه اولاً اين كتابها به درون خانههاي مردم راه يابند و مردم با فرهنگ جهاد و شهادت بيشتر انس و الفت بگيرند، ثانياً سبب شده تا انتشاراتيهاي ارزشي، با ذوقي صد چندان به كار خويش ادامه دهند و ثالثاً سبب شده شيران ديروز ميدانهاي فكه، دوكوهه، شلمچه و... در شرايط نامرادي زمانه دست بر قلم برده و ياد بزرگ دوستان و رشادتهاي ايشان را براي نسلي كه جز عكسي از آنان بر در و ديوار آلوده شهرها نديدهاند، زنده نگه دارند و سبب شوند تا خواستها و آمال و آرمانهاي آن رادمردان و شيرزنان به نسل امروز منتقل شود.
5 ـ در حال و هواي زمانهاي كه گرد و غبار مدرنيته و پسامدرنيته تمام اذهان و قلبهايمان را اشغال كرده است، حضرتشان با تقريظي چند خطي هم نسليهاي خويش را انذار ميدهد كه به كجا چنين شتابان! ارزشها را بايد «در خاكهاي نرم كوشك» و نواي دلنشين «دا» و با افتخار به «پايي كه جا ماند» براي تبديل شدن همه فرزندان ايران زمين با الگوگيري از«فرمانده من» به «نورالدينهاي پسر ايران» جست و هرگاه نيز قلبهايمان زنگار دنيادوستي گرفت «يار كجاست؟» را بخوانيم تا به صورت مجازي با آب زمزم اين ناخالصيها را بزداييم و در جوار كعبه دلها آرام گيريم و اندكي نيز در حال و هواي «از معراج برگشتگان» اين خاكيانِ افلاكي قرار گيريم و از سوي ديگر نسل جوان را انذار و بشارت ميدهد، انذار از فراموشي «همپاهاي صاعقه» و «سفر به قله ها» و بشارتمان ميدهد به اينكه همواره بايد جنگمان «جنگ پا برهنهها» عليه زالوصفتان و مرفهين بيدرد باشد و «جشن حنابندانمان» آنگونه كه مرضي رضاي حضرت احديت است باشد، تا به آنچه شايستهاش هستيم دست يابيم.
6 ـ تقريظهاي امام امت(حفظه الله) بر كتابهاي ارزشي سبب ميشود تا ارزشهاي ديني بيش از پيش براي امتي كه هدايتش را بر عهده دارد، يادآوري گردد و الحق نيز كه امت به اين دعوت لبيك گفته؛ چراكه كتابهاي تقريظي ايشان تقريباً پرفروشترين كتابهاي تاريخ ايران هستند و هنوز هم در رأس فروش عمده قرار دارند و اين حاكي از پيوند عميق امام و امت است.
بنابراين بايد گفت يادداشتي چند خطي با كمترين هزينه، نتايجي را به دنبال دارد كه از شمارش بيرون است. در پايان يكي از يادداشتهاي ايشان را بر يكي از كتابها ميآوريم، باشد كه راهنمايي براي همگان باشد. تقريظ ايشان بر كتاب «فرمانده من»: «السلام عليكم يا اولياء الله و احبائه، السلام عليكم يا اصفياء الله و خيرته. السلام عليكم يا انصاردين الله و اعوان وليه... اي آيتهاي خدا،اي معجزههاي ايمان،اي نشانههاي تعالي جاودانه انسان... اي گلهاي محمدي كه فساد و آلودگي جهان امروز نتوانست از شكوفايي بازداردتان، برقي شديد و دنياي تاريك را روشن كرديد، حجتي شديد بر آن كوته نظران كه بالندگي انسان الهي را در عصر تسلط ماديت ناممكن ميدانستند. خاطره مسلمانان صدر اسلام را زنده كرديد و صدق و اراده و فنا في الله را حتي بيش از آنان به نمايش گذاشتيد... آنان به نفس پيامبر و نزول پياپي آيات قرآن دل را و جان را تازه ميكردند اما شما چه؟! حقا خلوص و تقوا را مجسم كرديد و براي آن امام بحق كه مظهر خلوص و تقوا بود سربازاني شايسته شديد... سلام الله عليه و عليكم و هنيائا لكم رحمه ربكم... كتبه بيمينه الوازره اسير امانيه و ذليل نفسه علي الحسين غفرالله له و رحمه و حشره مع اوليائه والحقه بهذه الزمره الطيبه. آمين.»
*
كارشناس ارشدعلوم سياسي
دانشگاه علامه طباطبايي
