اعلاترین فندق های جهان را دریابیم

فندقکاران اسیر کم لطفی مسئولان و بی مهری طبیعت

درخت فندق یکی از بهترين گیاهان و میوه آن یکی از غنی ترین میوه هاست که تا به امروز توسط بشر شناخته شده است. طبق آخرين تحقيقات وجود انواع آنتي اكسيد ومواد غذايي بي شمار، اين ميوه را جزو باارزش ترين دانه ها كرده است، به طوري كه از همه قسمت های درخت فندق اعم از میوه، برگ، گل، پوست، ساقه، تنه، ریشه، چوپ و... در طب برای درمان بیماری ها و داروسازی، صنایع غذایی و شکلات سازی، رنگ سازی و نقاشی، صنایع دستی، مصرف سوخت و... مي توان استفاده كرد، از این رو می توان درخت فندق را درختی پر برکت و میوه آن را به عنوان گوهر ناشناخته نامید.

خوشبختانه وجود اين ميوه و گياه با ارزش در استانهاي شمالي ايران باعث شده تا به راحتي وبا قيمتي مناسب در اختيار همگان قرار بگيرد از این رو انجام اقداماتی برای توسعه کشت این محصول و ارتقا ارزش افزوده آن ضروری است.

****

وضعيت توليد فندق در كشور

ايران ازنظر سطح زیر کشت فندق به میزان 19300 هکتار رتبه پنجم و با تولید سالانه حدود 15 هزارتن، رتبه هشتم جهان را دارا است.همچنين مناطق عمده ای از استان های گیلان، مازندران، قزوین، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل از جمله تولید کنندگان فندق در كشورهستند. در خصوص رتبه وكيفيت بالاتر مي توان از استان گیلان با حدود 16 هزار و 393 هکتار سطح زیر کشت فندق که معادل 85 درصد باغ های فندق ایران بوده و در رتبه نخست کشور را در اختياردارد نام برد. مناطق اشکورات بخش رحیم آباد شهرستان رودسر گیلان به لحاظ شرایط خاص طبیعی حدود 90 درصد باغ های فندق شهرستان، حدود 65 درصد باغ های استان و حدود 55 درصد باغ های فندق کشور را در اختیار دارد و به عنوان قطب فندق استان و کشور شناخته می شود.

ذخیره گاه جنگلی فندق(وی وی) در شهرستان مانه و سملقان خراسان شمالی تنها ذخیره‌گاه این گونه ارزشمند در شرق کشور است، در این ذخیره گاه 48 هکتاری حدود 150 پایه درخت فندق وجود دارد كه هر کدام از این پایه‌ها نیز سالانه بیش از 10 کیلوگرم فندق مي دهد.

حمید عتباتی، کارشناس ارشد جنگلداری در خصوص كيفيت فندق هاي اين منطقه مي گويد: فندق اين منطقه جزو بهترين و با كيفيت ترين فندق در جهان است. همچنين ويژگي عالي درختان فندق در اين منطقه باعث شده تا طرفداران بي شماري به فكر تكثير واستفاده از آن بيفتند وحتي تعدادي از درختچه هاي فندق براي تكثير به خارج از كشور برده شود. همچنين به خاطر مرغوبيت محصول اين نوع از درخت هاي فندق، اهالي تعدادي از پايه جوشهاي اين درختان را تكثير كرده ودر منازل خود نگهداري مي كنند. اما بايد هشدار داد اين كارها سبب شده به دليل بهره برداري وبرجاي نماندن بذر، جنگل شکل شاخه زاد به خود بگیرد كه باید تدبيري در اين خصوص انديشيده شود.

پس از گيلان ، استان اردبيل بادارا بودن300 هزار اصله نهال فندق در سال، 500هزار تن فندق توليد مي كند كه با توجه به پتانسيل بالايي كه در اين استان وجود دارد مي تواند به قطب اول توليد فندق تبديل شود.

ميوه اي سراسر سود!

ميوه فندق جزو معدود ميوه هايي است كه از ريشه تا برگ آن مفيد وارزشمند است و در صنايع دارو سازي ، مواد غذايي ورنگ سازي كاربرد دارد،كه هر كدام از اين ويژگي ها می تواند به صنعتي تبديل شود که علاوه بر ايجاد اشتغال، سود اوري بسياري را به دنبال دارد. كشور تر كيه با وجود توليد 500هزار تن فندق، هرساله ميزان قابل توجهي فندق از ایران خریداری می کند، از آنجا كه تركيه يكي از بزرگترين توليد كننده شكلات آن هم نوع فندقي در جهان است ، هرساله براي سود اوري زياد اقدام به واردات اين محصول مي كند. همچنين در بحث داروسازي فندق تنها میوه‌ای است که بیست اسید آمینه ضروری بدن را دارا ست و علاوه بر آن، به علت داشتن فسفر زیاد باعث تقویت جوهرمغز و از نظر ویتامین‌های گروه B و E که برای حفظ سلامتی مغز و خون سازی ضروری هستند، غنی است .لذا با توجه به اين خواص كشورهاي بزرگ دارو سازي با استفاده از اين محصول بالاترين سود را نصيب خود مي كنند.

درخت فندق درمعرض خطر!

طبق ماده يك قانون حفظ و حمايت از منابع طبيعي و ذخاير ژنتيكي، ازآنجايي كه درخت وجنگلهاي فندق در معرض خطر نابودي قرار گرفته اند، سازمان مراتع وجنگلباني وظيفه دارد در حافظت از اين گنجينه هاي طبيعي بكوشد ودر كنار ان مردم نيز وظيفه دارند جلوي نابودي اين ثروت ملي رابگيرند. اما برخي مسا ئل از جمله همجواري زمين هاي کشاورزي و نفوذ اين زمين‌ها به داخل محدوده طرح، چراي دام، بهره‌برداري غيراصولي از درختان سبب شده تا آينده اي مبهم در كمين درختان فندق باشد.

معمولا وقتي منابع طبيعي مورد تهديد قرار مي گيرد دولتها از اين مناطق به شدت محافظت مي كنند و با معترضين برخورد مي كنند. در خصوص حفاظت از ذخيره گاه باارزش فندق در كشور نيز از چند سال قبل محافظت از زيستگاه باارزش آغاز شد ودور مناطقی که داراي درختچه هاي طبيعي فندق بود مرزكشي شد تا از انقراض وازبين رفتن آن جلوگيري شود. از اجراي اين طرح حفظ و نگهداری از جنگل‌ها و گونه‌های ارزشمند جنگلی، مراقبت از منابع ژنتیکی پویا، نگهداری فرآیندهای اکولوژیکی، انجام پژوهش و تضمین موجودیتی نمونه‌های طبیعی عنوان شد.

فندق كاران و مشكلات عديده

در حالي كه اجراي اين طرح ها براي حفظ گونه هاي كمياب فندق لازم است اما دل خوش بودن به اجراي اين موارد به تنهايي كافي نیست. چرا كه فندق كاران با مشكلات عديده اي مواجهند. كمبود منابع آبي مطمئن و سنتي بودن شيوهای آبياري باغ هاي فندق دو مشكل اصلي باغداران است چرا كه خيلي ازباغداران معتقد هستند اگر آب كافي براي باغ هاي آنان وجود نداشته باشد در چند سال آينده بايد تغيیر كاربري بدهند. اما روشهاي سنتي باغداري فندق كاران سبب شده تا هزينه ها از كارگر گرفته تا استفاده از كود وسموم به شدت بالا برود. مشكل بعدي كه تمام كشاورزي ما از آن رنج مي برد نبود صنايع تبديل وارزش آفريني است.چرا كه وقتي قيمت اين محصول پايين مي آيد فندق روي دست باغدار مي ماند ودر نهايت باعث از بين رفتن زحمات مادي ومعنوي باغداران می شود. مشكل بعدي بيمه نبودن باغهاي فندق است چرا كه با به وجود آمدن مشكلي تمام سرمايه باغداران برباد خواهد رفت وبعضا اتفاق افتاده كه باغباني به خاطر بدهي سر از زندان در آورد!

عدم وجودمركز تحقيقات فندق دركشور یکی از مهمترین مشکلات فندق کاران است، چرا كه تحقيقات در خصوص انواع بيماري ها بالابردن كيفيت وكميت محصول بحث ژنتيك ودرمان بيماري ها با استفاده از فندق هاي اصلاح ژنتيك شده از مهمترين اين مباحث است. لذا اگر بخواهيم رتبه خود در توليد فندق در سطح دنيا را بالا ببريم چاره اي نداريم كه يك چنين مركزي را راه اندازي كنيم چرا كه امروزه كساني مي توانند در بحث كشاورزي حرفي براي گفتن داشته باشند كه به صورت علمي دراين خصوص كار وتحقيقات كرده باشند.