اولين باري كه رژيم عراق به صورت گسترده اقدام به استفاده از سلاح شيميايي عليه رزمندگان و مدافعان اسلام در جبهههاي حق عليه باطل نمود به عمليات خيبر در جزاير مجنون برميگردد. به همين خاطر بر آن شديم در سالگرد اين ايام انجام اين عمليات و استفاده رژيم بعث از سلاحهاي شيميايي اهدايي غرب، گذري كوتاه بر اين فاجعه انساني داشته باشيم.
جنگ شيميايي چيست؟
منظور از جنگ شيميايي، كاربرد گازهاي شيميايي مانند گاز خردل، اشكآور، سيانور و اعصاب به عنوان سلاح در جنگ است. چنين سلاحهايي به دليل قدرت و كشتار بالا و اثرات بسيار نامطلوب زيست محيطي آن، جزو سلاحهاي نامتعارف طبقهبندي شدهاند و توليد و استفاده از آنها طبق كنوانسيون 1925 ژنو ممنوع اعلام شده است. با وجود اين ممنوعيت، كاربرد سلاح شيميايي توسط ارتش رژيم بعث عراق از همان ابتداي جنگ آغاز شد و تا پايان جنگ نيز ادامه داشت. برحسب نوع و ميزان گستردگي استفاده عراق از اين سلاح دوران جنگ را ميتوان به سه دوره تقسيم كرد:
1- از آغاز جنگ تا آزادسازي خرمشهر(3 خرداد 1361): هدف ارتش عراق در اين بازه زماني از استفاده سلاح شيميايي، آزمايش سلاح و عوامل شيميايي و عكسالعمل جامعه بينالملل و وارد آوردن تلفات بوده است.
2- از تيرماه سال 1361 تا پايان سال 1365: اين دوره همزمان با آغاز عمليات تهاجمي ايران در داخل مرزهاي عراق، با هدف تنبيه و تعقيب متجاوز و احقاق حق بود. عراق دوران تازهاي را در استفاده از سلاح شيميايي آغاز كرد. در اين مدت عراق از سلاح شيميايي در نقش سلاح تدافعي با هدف خنثي كردن حملات ايران و وارد آوردن تلفات و ايجاد رعب و وحشت و يك سلاح مطمئن استفاده كرد.
3- از سال 1366 تا پايان جنگ (مرداد 1367): در اين دوره عراق از سلاح شيميايي به عنوان يك سلاح تهاجمي براي باز پسگيري مناطق تصرف شدهاش توسط نيروهاي ايران استفاده كرد.
هدف از كاربرد سلاح شيميايي
1- ايجاد رعب و وحشت و اضطراب و تشويش با هدف عمليات رواني عليه دشمن و مردم غير نظامي
2- كاهش توان رزمي و ايجاد خلل در سازمان رزمي دشمن
3- زمينگير كردن دشمن يا ايجاد تزلزل در روحيه و مقاومت دشمن يا نيروهاي پشتيبانيكننده
تعريف عوامل شيميايي
عوامل شيميايي به گروههايي از تركيبات مواد سمي و كشنده اطلاق ميگردد كه به صورت جامد، مايع يا گاز مورد استفاده قرار ميگيرد و منجر به اثرات مخرب كشنده يا مصدوميت شديد در جانداران و نابودي گياهان ميشود. موادسمي از دستگاه تنفسي، گوارشي و پوست مستقيماً پس از وارد شدن در بدن انسان اثراتي را بر جاي ميگذارد و منجر به مصدوميت و نهايتاً مرگ انسان ميشود. اين عوامل عبارتند از: 1- عوامل سيانور 2- عوامل عصبي 3- عوامل خفهكننده 4- تاولزا 5- عوامل ناتوانكننده 6- ساير عوامل شيميايي مانند موادسمي كشنده توكسينها، عوامل كنترل شورشها، عوامل دودزا و... را نيز ميتوان نام برد.
