در فصول سرد سال، به سبب سردي هوا و بسته شدن منافذ پوستي در سر و بدن، حرارت به داخل بدن ميل پيدا ميكند كه موجب افزايش قوه بدن و همچنين تقويت عملكرد دستگاه گوارش ميشود. به همين خاطر، در افرادي كه تدابير اين فصل را رعايت كنند، هضم بهتر صورت ميگيرد. به همين دليل هم هست كه توصيه شده در اين فصول، از غذاهاي سنگينتر استفاده شود. توصيه سنتي به مصرف حليم، آش، آبگوشتها، كلهپاچه و... در فصل پاييز و زمستان، از همين آموزه پزشكي- بهداشتي ناشي ميشود كه متأسفانه امروزه فراموش شده و مردم ما بدون توجه به شرايط فصل و اقليم و سن و مزاج خود غذا ميخورند و ميآشامند و در نتيجه ميبينيم در فصل تابستان برخي مركبات در دسترساند و اتفاقاً بهاي بالاتري هم دارند يا مصرف حليم گندم، كلهپاچه و آبگوشت در ظهرهاي گرم تابستان شايع شده است. در مقابل در روزهاي سرد سال، مردم ما از هندوانه و گوجه، خيار و لبنيات زياد دست نميكشند! در اين فصل، تدبير بدنهاي با مزاج معتدل، سرد و تر بايد مايل به گرمي و خشكي باشد و توصيه ميشود از خوردنيهاي گرميبخش مانند كره، عسل، بادام، فندق و... به همراه غذاهاي اصلي استفاده شود و همچنين، نوشيدنيها و غذاها را بايد گرم مصرف كرد.
با توجه به اينكه در دنياي امروز، انواع و اقسام ميوهها در فصول مختلف سال در دسترس عموم قرار دارند، در اين فصل بهتر است ميوههاي سرد و تر مانند هندوانه، خيار، كاهو، نارنگي و... كمتر مصرف شود و بيشتر ميوههاي گرم و ميوههاي خشك و خشكبار در سبد غذايي خانواده قرار بگيرد. بهترين ميوههاي مورد توصيه در فصول سرد سال، سيب، به، گلابي، پرتقال شيرين و انار شيرين هستند.
بادام درختي، پسته، پونه، پياز، ترب، تره، جعفري، چاي، خردل، خرما، خرمالو، دارچين، روغن، ريحان، زردچوبه، زردك (هويج ايراني)، زعفران، زنجبيل، زنيان، زيتون، زيره، سير، شلغم، شنبليله، عسل و موم عسل، فلفل، فندق، كرفس، كشمش انگور سياه، كنگر، گردو، گل سرخ، گوشت گوسفند، لپه، مرزه، موسير، نارگيل، نخود، نعناع، هل و هويج، از مواد خوراكي مناسب در اين فصل هستند. البته بايد توجه داشت كه مصرف هريك از اين موارد، رابطه مستقيم با مزاج افراد دارد و لازم است از زيادهروي در هركدام از آنها خودداري شود.
بهطور كلي توصيه ميشود خوراكيهايي چون گوشت گاو و گوساله، كنسروها و كمپوتها، سوسيس و كالباس و فستفودها، رُب و سسها، غذاهاي مانده و گوشت نمكسود، چاي پررنگ و سرخكردنيها تا جايي كه ممكن است، محدود شود و مواد غذايي مانند انواع ترشيها، بادمجان، عدس، قارچ، پنير شور، ماست و دوغ ترش، كشك، كلم و گلكلم، يخ، شوريها، چيپس و پفك، ماكاروني و لازانيا و پنير پيتزا كمتر مصرف شود كه البته اين توصيهها در زمستان جديترند.
در ضمن، با توجه به شيوع بيماري يبوست بهويژه در افراد كهنسال، توصيه ميشود اين افراد در زمستان انجير را بهصورت خيسكرده يا همراه با گردو مصرف كنند.
