مديد مدتي است كه علماي اجتماعي و رفتاري با پژوهش هاي علمي و يافتههاي متقن خود نشان داده اند كه ”هيچ مسئله و معضل اجتماعي به تمامي از ميان رانده نميشود مگر آن كه وجدان عمومي درگير آن شود و روح جمعي و اراده عمومي جامعه در نظر و عمل براي گشودن گره از آن تلاش نمايد".
به بيان و تعبير روشنتر، مادامي كه مردم يك جامعه اراده نكنند، تصميم نگيرند و سهم و نقش خود را ايفا نكنند معضل و مشكل فراگير، خانمانسوز و ويرانگري همچون توزيع و مصرف مواد مخدر حل نخواهد شد. براي اجتماعي كردن هر اقدامي بايد ابتدا ارزش ها و هنجارهاي آن جامعه را از دو منظر كاركردي و ساختاري مورد مطالعه قرار داد.
از اين بيان موجز و مجمل ميتوان استنباط كرد كه معضل مواد مخدر در جامعه ما هنوز به يك ”مسئله عام" به گونهاي كه همگان، از كوچك و بزرگ و زن و مرد، احساس كنند كه خطر آن دير يا زود آنان را نيز درگير ميسازد ، تبديل نشده است.
آشكار است كه پيش از تبديل شدن يك معضل و مشكل به ” مسئله عام و عمومي" ، سخن گفتن از عزم عمومي براي مداخله و مقابله با آن چندان موجه و منطقي نمينمايد.
راهكارهايي براي تبديل مواد مخدر به مسئله عموم
چگونه مي توان معضل مواد مخدر را به يك مسئله عمومي تبديل نمود؟ در سطوري كه در پي ميآيد تلاش ميشود تا راهكارهايي به دست داده شود كه با بكاربستن آنها مي توان براي تبديل مسئله مواد مخدر به مسئله عمومي، گامهايي فراسو نهاد.
1- استفاده از ابزار هيجان. روانشناسان اجتماعي نشان داده اند كه هيجان عنصر نيرومندي است كه در صورت استفاده به موقع و صحيح از آن مي توان ” افكار عمومي" را در مدت زمان اندكي درگير يك مسئله اجتماعي نمود. از ميان هيجانات متنوع و متعدد هيچ يك به اندازه ” هيجان ترس" ذهن مخاطب را مهياي واكنش هاي رفتاري نميسازد. هيجان تر س به ويژه زماني موثرتر است كه همراه با القاي آن ، ” چگونگي واكنش " نيز به مخاطب آموزش داده شود. بنابراين ، چنانچه رسانههاي جمعي ، اعم از ديداري ، شنيداري ، مكتوب و مجازي همزمان و به صورت مكرر، خطرات پرشمار ، عوارض بي شمار و اثرات ويرانگر مواد مخدر را به شهروندان ياد آور شوند ، و در اين خصوص از جاذبههاي تصويري نيز بهره بگيرند ، در زماني نه چندان طولاني عزم عمومي براي مداخله موثر در پديده مواد مخدر ، شكل مي گيرد.
2- ايجاد و ساماندهي NGOهاي ويژه مبارزه با مواد مخدر. با تامل در تجارب كشورهايي كه در مديريت و كنترل پديده هاي اجتماعي موفق بودهاند، به سادگي مي توان در يافت كه نهادهاي حكومتي هرگز به تنهايي قادر به مديريت اينگونه پديدهها نيستند، بلكه تنها با بهرهگيري از تعداد پرشماري از سازمانهاي مردم نهاد، كه با انگيزههاي انسان دوستانه تشكيل شده اند و درگير سودجوييهايي اقتصادي نشده اند ، ميتوان يك پديده اجتماعي و فراگير را مديريت كرد.
3- سازماندهي زنان خانه دار براي مبار زه با مواد مخدر. زنان خانهدار پتانسيل نيرومندي هستند كه در صورت سازماندهي و مديريت حتي گروهي محدود از آنان ميتوان بستر را براي شكل گيري ” عزم معي" در مبارزه با مواد مخدر فراهم ساخت. در اين زمينه ميتوان از تجارب كمپانيهاي بزرگ دنيا در بهرهگيري از زنان خانه دار براي ايجاد يك ” خواست " يا ” رغبت " در شهروندان، استفاده نمود.
4- درگير ساختن نخبگان و رهبران فكري جامعه . ارتباط و مجاب سازي يك فرايند دو مرحلهاي است. در مرحله نخست بايد نخبگان و رهبران فكري جامعه را مجاب كرد ، آنگاه آنان خود از طريق ابزارها و تريبونهاي در اختيار، مردم جامعه را مجاب خواهند نمود. در زمينه درگير ساختن جامعه در مسئله مبارزه با مواد مخدر نيز نخست بايد گروههايي از روشنفكران و رهبران فكري جامعه ر ا شناسايي و درگير موضوع ساخت و انگيزه و اشتياق كافي را براي مقابله با مواد مخدر در آنان ايجاد نمود. آنگاه آنان به سهم خود براي مجاب ساختن توده مردم ، و نيز گروههاي در اختيار ( نظير دانشجويان و ... ) قدم بر خواهند داشت.
5- جستجوي راهكارها با نظرسنجي از شهروندان. به درستي گفته اند كه ” همه چيز را همگان دانند" بنابراين، از طريق يك نظرسنجي جامع و ملي مي توان راهكارهاي تبديل مسئله مواد مخدر به مسئله عمومي را شناسايي نمود. از آن گذشته ، مي توان نتايج نظرسنجي را در جامعه منتشر ساخت و از آن طريق براي شكلدهي افكار عمومي قدم برداشت.
6- تشكيل كميته يا اتاق فكر ويژه در تمام سازمانها. ضروري است همه سازمانها، به ويژه آنهايي كه درگير مسائل اجتماعي هستند، بخشي از بودجه خود را صرف مداخله در پديده مواد مخدر نمايند. به ويژه ضروري است آنها با تشكيل اتاق فكرهاي ويژه در چارچوب ماموريتها و مقدورات خود راهكارهاي مبارزه با مواد مخدر را شناسايي و به سهم خود براي تحقق آنها گام بردارند.
7- ايجاد ايستگاههاي آموزش در فرهنگسراها و مراكز فرهنگي نيز يكي ديگر از راهكارهايي است كه با استفاده از آن مي توان به روشنگري پيرامون مواد مخدر پرداخت و از آن طريق بخشي از اقشار جامعه را درگير موضوع مبارزه با مواد مخدر ساخت.
8- تدوين سند ملي جامع مبارزه با مواد مخدر با رويكرد اجتماعي نيز مي تواند زمينه و بستر همگاني ساختن مبارزه با مواد مخدر را فراهم سازد.
9- شناسايي افراد و گروههاي موفق در مبارزه با مواد مخدر و تشويق آنان نيز يكي ديگر از روش هاي همگاني ساختن مبارزه با مواد مخدر است.
10- سازماندهي وعاظ و سخنرانان مذهبي و ائمه جمعه وجماعات به منظور توجيه مذهبي مردم در خصوص اين كه كمك به بازگشت يك معتاد به زندگي و حل مشكل خانواده او همانند كمك به ايتام و مساكين، كار خير و حسنه محسوب مي گردد.
11- تقويت و ايجاد حساسيت بيشتر واحدهاي پليس من جمله پليس مبارزه با مواد مخدر در توجه و دقت بيشتر به اين مهم و پيگيري تا حصول نتيجه و حضور كارشناسان و مربيان آموزشي پليس در مجامع عمومي از جمله مدارس و توجيه عالمانه دانشآموزان و همچنين اولياء آنها.
12- استفاده از پتانسيل اثرگذار نيروي مقاومت بسيج و ديگر سازمانهاي مردم نهاد در امر اطلاع رساني و پيشگيري
عزیزان من!!...که داریدبا موادمخدر مبارزه می کنید. نتیجه اش چی شد؟؟ ... 
