واشنگتن پيشنهاد مشاركت ايران را براي حل بحران سوريه مطرح كرد

دعوت ايران به ژنو حاشيه‌اي

وزير خارجه امريكا پيشنهاد جديدي را به همتاي روس خود براي حل بحران سوريه ارائه داده كه بر اصل مشاركت ايران، عربستان و تركيه در اين روند تأكيد دارد. پيشتر با فشار امريكا، دبير‌كل سازمان ملل، دعوت از ايران براي شركت در مذاكرات ژنو2 را پس گرفته بود؛ موضوعي كه در نهايت منجر به اين شد كه كنفرانس ژنو- 2 بعد از يك هفته مذاكره به نتيجه نرسد.

به گزارش «جوان»، روزنامه كامرسانت ديروز از قول ديپلمات‌هاي روس نوشت كه دولت امريكا پيشنهاد جديدي را در جريان ديدار اخير سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه و جان كري، وزير خارجه امريكا در حاشيه اجلاس امنيتي مونيخ آلمان ارائه كرد كه مورد استقبال طرف روس قرار گرفت. امريكا در چارچوب اين پيشنهاد، بر انجام مذاكره با مشاركت حاميان اصلي گروه‌هاي مخالف سوريه شامل عربستان و تركيه از يك‌سو و اصلي‌ترين حامي سوريه يعني ايران از سوي ديگر تأكيد دارد. به گزارش ايسنا، يك ديپلمات روس دوشنبه شب به روزنامه روسي كامرسانت گفت: «بحث درباره ساختار منطقه‌‌اي مذاكرات است كه مسئولان امريكايي پيشنهاد كردند مذاكرات با شركت روسيه، امريكا، عربستان، تركيه و ايران برگزار شود». اين مذاكرات نه در چارچوب ژنو2، بلكه از طريق يك مكانيسم متفاوت انجام خواهد شد. اين خبر از سوي مقامات روس كه نام آنها فاش نشده، اعلام شده، اما مقامات رسمي امريكا تاكنون درباره صحت و سقم آن اعلام موضع نكرده‌اند.

 

با اين حال، بر اساس برخي گزارش‌ها، يكي از افراد وزارت خارجه امريكا اين خبر را تأييد كرده است. ديپلمات‌هاي روس گفته‌اند كه در دور بعدي مذاكرات كه قرار است 10 فوريه سال جاري برگزار شود، نمايندگان اتحاديه اروپا شركت نخواهند كرد. روزنامه كامرسانت در توضيح پيشنهاد طرف امريكايي نوشته است: «هدف امريكا و كشورهاي بزرگ منطقه خاورميانه به ويژه ايران و عربستان، پايان دادن به بحران سوريه است». پيشتر مسكو پيشنهاد برگزاري نشستي منطقه‌اي را درباره سوريه داد، اما اين پيشنهاد با مخالفت امريكا روبه‌رو شد. اين خبر در حالي منتشر شده كه محمد‌جواد ظريف وزير امور خارجه چند روز قبل در مونيخ با جان كري وزير خارجه امريكا ملاقات كرد، ولي بعد از اين ملاقات تأكيدكرد كه درباره سوريه با او مذاكره نكرده است.

نشست جواب نمي‌دهد

پيشنهاد جان كري براي حضور ايران و عربستان در دور بعدي مذاكرات، با استقبال روس‌ها روبه‌رو شده است، اما كارشناسان معتقدند پيشنهاد امريكا لزوما رويكرد مثبتي ندارد و به نتيجه آن نيز خوشبين نيستند. حضور همزمان ايران و عربستان در اين نشست در شرايطي كه عربستان در موضع تقابلي بي‌سابقه‌اي با ايران قرار گرفته، نمي‌تواند نتيجه چنداني در پي داشته باشد. هادي محمدي كارشناس امور خاورميانه معتقد است كه امريكا اين نشست را براي تشديد كشمكش بين ايران و عربستان از يك سو و انداختن بن بست سوريه به گردن اين دو كشور پيشنهاد كرده است. كارشناسان به اينكه عربستان در شرايط كنوني مايل به اين باشد كه با ايران توافق كند شك و ترديد جدي دارند، به گفته آنها، مقامات سعودي در ماه‌هاي اخير سياست تنش با ايران را در پيش گرفته‌اند و همچنان بر طبل مقابله با ايران مي‌كوبند كه اين سياست تشديد تنش رياض عليه ايران را مي‌توان در بمب‌گذاري سفارت ايران در بيروت توسط يك تبعه سعودي مشاهده كرد. اين رويارويي به حدي رسيد كه ديروز برخي منابع گزارش كردند نمايندگان عربستان هنگام سخنراني «ظريف» در كنفرانس مونيخ سالن را ترك كردند.

معارضان سوري به دنبال راهكار سياسي

اگرچه معارضان سوريه، در كنفرانس ژنو2، به دليل اختلافات با هيئت دولت سوريه، ادامه درگيري‌ها را سبب شد و راهكار سياسي براي حل بحران را از بين برد اما در تازه‌ترين اخبار منتشر شده از سوي رئيس ائتلاف معارضان بر راهكار سياسي براي پايان دادن به بحران سوريه تأكيد شده است. به گزارش ايسنا به نقل از روسيه اليوم، احمد الجربا، رئيس ائتلاف مخالفان سوريه در ديدار روز دوشنبه خود با سرگئي لاوروف در مسكو با اشاره به عدم موافقت دمشق با مفاد معاهده ژنو 1 در دور نخست مذاكرات ژنو عنوان داشت كه اين ائتلاف در دور دوم مذاكرات ژنو 2 كه با هدف حل و فصل بحران سوريه برگزار مي‌شود، مشاركت خواهد كرد. رئيس ائتلاف مخالفان سوريه تصريح كرد: «ائتلاف مخالفان پيشتر موافقت خود را با حضور در ژنو 2 جهت اجراي معاهده ژنو1 اعلام كرده بود و مشاركت ائتلاف مخالفان در مذاكرات بر اساس يك نيت صادقانه است كه هدف از آن پيشبرد مذاكرات جهت حل و فصل سياسي بحران سوريه است». سرگئي لاوروف نيز در اين ديدار تصريح كرد كه مشاركت ائتلاف مخالفان سوريه در ژنو 2 تأكيدي بر اين امر است كه ائتلاف مخالفان راهكارهاي مسالمت‌آميز و سياسي را براي حل و فصل درگيري‌ها در سوريه انتخاب كرده است. وزير خارجه روسيه عنوان داشت: اين تصميم ائتلاف مخالفان سوريه آسان نبوده است، چراكه همچنان طرف‌هاي بسياري بر روي سناريوي نظامي در سوريه حساب باز مي‌كنند.

معارضان كنترلي بر تروريست‌ها ندارند

در حالي كه ائتلاف معارضان سوريه براي شركت در دور بعدي مذاكرات آمادگي خود را اعلام كرده است، خبرهايي مبتني بر عدم كنترل اين ائتلاف بر گروه‌هاي تروريستي در سوريه شنيده مي‌شود. در ماه‌هاي اخير درگيري بين گروه‌هاي مسلح در سوريه به بالاترين حد خود رسيده است و حتي اين گروه‌ها به كشتار وحشيانه يكديگر اقدام مي‌كنند. به گزارش ايرنا، گنادي گاتيلوف، معاون وزير امور خارجه روسيه روز سه‌شنبه گفت: «گروه‌هاي معارض سوري مقيم خارج و داخل سوريه هيچ كنترلي بر فعاليت گروه‌هاي تروريستي فعال در اين كشور ندارند». معاون وزير خارجه روسيه با استناد به اطلاعات سازمان ملل يادآوري كرد: «در مجموع 100 هزار نفر عليه نيروهاي امنيتي سوريه مي‌جنگند كه بخش عمده آن را مزدوران و اعضاي گروه‌هاي تروريستي تشكيل مي‌دهند». وي افزود: «شمار زيادي از اعضاي اين مزدوران از كشورهاي عربي و اروپايي و تعدادي نيز از جمهوري‌هاي شوروي سابق هستند.» وي گفت: «تشريك مساعي در امر مبارزه با تروريسم در سوريه، حفظ حق حاكميت و تماميت ارضي اين كشور بايد محور مذاكرات سوري را تشكيل دهد».

 

هنوز معلوم نشده است كه ائتلاف معارضان سوري نماينده كدام گروه تروريستي در سوريه است و حتي برخي خبرها حاكي از اين است كه گروه تروريستي دولت اسلامي عراق و شام (داعش) هيچ يك از نمايندگان ائتلاف را به رسميت نمي‌شناسد و معلوم نيست در صورت توافق معارضان با دولت سوريه براي آتش‌بس، آيا اين گروه‌ها از نتيجه مذاكرات تبعيت خواهند كرد يا نه؟ هادي محمدي، كارشناس خاورميانه معتقد است كه براي رسيدن به راه‌حل نهايي براي پايان دادن به بحران سوريه بايد احمد الجربا به عنوان نماينده تام الاختيار معارضان باشد تا همه از وي تبعيت كنند و او بايد به نمايندگي از سوي مخالفان دولت در نشست‌هاي بين‌المللي درباره سوريه شركت كند. وي معتقد است كه اين نشست‌ها بايد يك ضمانت اجرايي داشته باشند تا به نتيجه برسد. اما آنچه در حال حاضر مشاهده شده اين است كه كنفرانس ژنو2 فاقد اين ضمانت اجرايي است.