سيودومين جشنواره فيلم فجر روز گذشته با نمايش پنج فيلم «زندگي مشترك آقاي محمودي و بانو»، «عاشقها ايستاده ميميرند»، «گنجشكك اشي مشي»، «بيگانه» بهرام توكلي و سرانجام «13» هومن سيدي آغاز كم و بيش كم فروغي را تجربه كرد.
«زندگي مشترك آقاي محمودي و بانو» به دليل گيرودارهايي كه اكرانش را يك سال به تأخير انداخت از آن دست فيلمهاي كنجكاوي برانگيز اين دوره از جشنواره بود، هر چند بعد از نمايش فيلم مشخص شد كه كارت قرمز وزارت فرهنگ و ارشاد سابق به اثر روح الله حجازي كمي سختگيرانه بوده است. به رغم آنكه اين فيلم در بخش سوداي سيمرغ و خارج از مسابقه و از همه مهمتر در سئانس اول اولين روز جشنواره به نمايش در آمد، اما سالن نمايش آن به خوبي مملو از تماشاگر شد. در نشست رسانهاي اين فيلم كه كيوان كثيريان آن را هدايت ميكرد به جز حميد فرخ نژاد اكثر عوامل اعم از روح الله حجازي، كارگردان، مهدي داوري تهيه كننده، هومن بهمنش مدير فيلمبرداري و نيز بازيگراني چون ترانه عليدوستي، هنگامه قاضياني و پيمان قاسم خاني حضور داشتند. از نكات جالب توجه اين بود كه اكثر سؤالات نقادانه از سوي رسانههاي كم و بيش اصولگرا يقه عوامل فيلم را ميگرفت. يكي از انتقادها اين بود كه اين فيلم بيشتر از آنكه به درد مديوم نمايش بخورد، به درد نمايشهاي راديويي ميخورد كه حجازي پاسخ داد قصه اين فيلم اقتضا ميكرد كه در فضاي بسته و لوكيشنهاي ثابت ساخته شود. مهدي داوري تهيهكننده فيلم نيز در پاسخ به سؤالي درباره ايراداتي كه در دولت گذشته به اين فيلم وارد شده بود، گفت: «اين انتقاد به فيلم كه بيشتر به درد مديوم راديو ميخورد شبيه همان ايراداتي بود كه براي دادن پروانه نمايش به فيلم ميگرفتند و تصور ميكنم شخصي كه اين سؤال را پرسيد هم از همان جا آمده بود و در هيئت پروانه نمايش حضور داشت ! ولي فيلم ما بدون حذف حتي يك سكانس پروانه نمايش گرفته است.»
در بخش ديگري از اين نشست هم كثيريان رو به حجازي كرد و گفت: «با اين ايرادهايي كه روي فيلم گذاشتند من جاي شما بودم خودكشي ميكردم»!
دومين فيلمي كه روز گذشته به نمايش در آمد «عاشقها ايستاده ميميرند» فيلم اولي اثر شهرام مسلخي بود؛ مسلخي فيلمش را در كردستان عراق تصويربرداري كرده و فيلمش به خوبي گوشههايي از زندگي مردمان خونگرم و غيور كرد را به تصوير كشيده است، هرچند برخي تماشاگران عقيده داشتند كه اين فيلم نيز به درد مديوم سينما نميخورد.
پس از فيلم مسلخي، فيلم «گنجشكك اشي مشي» اثر سه كارگردان وحيد نيكخواه، غلامرضا رمضاني و مسعود كرامتي در سئانس سوم به نمايش در آمد. فيلمي كه با توجه به عنوانش تصور ميشد اثري در ژانر كودك باشد، اما اين فيلم سه اپيزودي حتي در قالب سينماي نوجوان هم نميگنجيد. نيكخواه آزاد در پاسخ به نقد «سيمرغ جوان» درباره عنوان غلطانداز فيلم نيز به لب به توضيحي گشود كه هيچ كس را راضي نكرد: «قبول دارم كه اين عنوان كمي غلطانداز است و ممكن است تصور كنند كه اسمي فانتزي است، اما اگر از محصولات اشي مشي و چيپس بگذريم اين عنوان يادآور ترانه قديمي مرحوم فرهاد است كه آقاي منفردزاده موسيقي آن را براي فيلم «گوزنها» ساخت و در آن فيلم كسي فكر نميكرد كه اين ترانه براي فيلم كودكانه است. قهرمانان قصه مثل گنجشكك اشي مشي هستند كه لب بوم پدر و مادرشان مينشينند، برف حادثه روي آنها ميريزد و گلوله ميشوند و ميافتند توي حوض!»
بعد از اين نشست نوبت به نمايش فيلم «بيگانه» بهرام توكلي رسيد؛ فيلمي كه همچون آثار قبلي توكلي اثري كشدار و يأسآور و فاقد گره مشخصي بود كه مخاطب را درگير قصه خود كند. اين موضوع عمده سؤالاتي بود كه در نشست نقد و بررسي اين فيلم از توكلي پرسيده شد. مهرداد دادمنش اجراي اين نشست را كه در آن به غير از توكلي امير جعفري، مهناز افشار و سعيد ملكان تهيه كننده فيلم نيز حضور داشتند برعهده داشت؛ ملكان در پاسخ به سؤالاتي مبني بر شبهات سرمايهگذاري بابك زنجاني در اين پروژه در بخشي از نشست با صراحت پاسخ داد: «بيشتر در حد يك شوخي بود. بعيد ميدانم پول زنجاني يا امثال او به ساخت چنين فيلمهايي برسد. دوستاني كه جواب اين سؤال برايشان جذاب است ميتوانند در دادگاههاي زنجاني شركت كنند. خدا تمام بيمارها را شفاي عاجل دهد كه ميدهد!»
ملكان تهيهكننده فيلم همچنين در پاسخ به سؤال «سيمرغ جوان» درباره محفلي بودن جنس اين فيلم و روايت شخصي آن و ميزان دغدغه مخاطب براي تماشاي چنين فيلمهايي گفت: «مخاطب براي ما خيلي اهميت دارد و ما اميدواريم در اين فيلم نظر مخاطبان را جلب كنيم.» مجري طرح فيلم نيز در پاسخ به همين سؤال در پاسخي مبهم گفت: «چطور ممكن است كه زنجاني در فيلمي سرمايهگذاري كرده باشد و به فروش آن فكر نكرده باشد؛ يا بابك زنجاني در اين فيلم نيست يا ما به فروشش فكر نكردهايم؟!»
دادمنش مجري و منتقد برنامه هم در ادامه به اين سؤال پاسخ داد: «هر فيلمي جايگاه و مخاطب خاص خودش را داشته و لزوماً دليلي ندارد استقبالي كه از فيلم ده نمكي ميشود از اين فيلم هم به عمل بيايد.»
پاسخهاي دادمنش به برخي سؤالاتي كه از توكلي پرسيده ميشد در بخشي از نشست ديروز اعتراض شماري از اهالي رسانه را نيز در پي داشت. روز اول جشنواره سرانجام شب گذشته با نمايش فيلم اولي «13» اثر هومن سيدي به كار خود پايان داد.
