تغيير روند معماري در شهرها چه پيامدهايي را براي كشور به دنبال دارد؟
امروز با گشت و گذار در بسياري از شهرهاي كشور متوجه ميشويم كه تنوع فرهنگي و سنتي ظاهر بناها از بين رفته است. اين درحالي است كه هويت هر شهر يا روستاي كشور بايد در معماري بناهاي منطقه لحاظ شود كه متأسفانه با وجود امكانات و مصالح بيشتر تمام معماريها ظاهري مشابه يكديگر پيدا كرده و همين مسئله سبب بالا رفتن مصرف انرژي و كاهش استحكام بنا شده است زيرا در گذشته در ساخت بناهاي اقليمهاي متفاوت مصالح متفاوت به كار گرفته ميشد براي نمونه در ساخت خانههاي مناطق كويري از مصالحي استفاده ميشد كه در مناطق شمال كشور به هيچ وجه به كار نميآمد. اما در حال حاضر به وفور تضاد در طراحي فرهنگي بناها به چشم ميخورد و در بعضي از شهرهاي قديمي بناهايي در حال ساخت است كه از نظر ظاهري هيچ تناسبي با ماهيت فرهنگي شهر ندارد و اين نبود تناسب فرهنگي در ظاهر بناها كاملاً قابل مشاهده است.
معماري چه مناطقي هنوز ناشناخته مانده است؟
بسياري از مناطق كشور ما داراي معماري منحصربه فردي هستند كه ناشناخته ماندهاند يا تنها به بررسي و بازديد اساتيد و دانشجويان از اين مكان بسنده شده است همينطور در معرفي اين مكانها براي جذب گردشگر تلاش خاصي صورت نگرفته است. به دنبال اين بيتوجهيها متأسفانه در بسياري از شهرهاي تاريخي كشور مانند اصفهان شاهد كاهش ورود گردشگر هستيم زيرا با گذشت زمان به تدريج از بافت و معماري سنتي شهر كاسته و بناهايي كپي شده از فرهنگ غرب ساخته ميشود كه اين بناها جذابيتي براي گردشگران ندارد.
در حال حاضر شرايط پذيرش گردشگر در كشور ما چگونه است؟
با توجه به شرايط فعلي معماري كشور من مخالف گسترش گردشگري هستم زيرا ورود گردشگر به مناطق داراي معماري سنتي در كشور ما كنترل شده نيست و به دليل نبود فرهنگ گردشگري همين مسئله سبب آسيب رساندن به بناهاي سنتي ميشود.
مثالي هم در اين زمينه داريد؟
بله مانند اتفاقي كه در گذشته براي منطقه ماسوله افتاده و امروز شاهد تخريب زندگي اهالي اين منطقه هستيم. اما در بسياري از كشورهاي تاريخي مانند هندوستان ورود گردشگران به مناطق تاريخي كاملاً كنترل شده است.
چرا فرهنگ حفظ بناهاي قديمي در كشور نهادينه نشده است؟
مشكل حفظ سازههاي قديمي توأم با فرهنگ سنتي، مسئله پيچيدهاي است و نيازمند ورود سازمانهايي است كه دغدغه حفظ ميراث فرهنگي را داشته باشند و در حالي كه در بسياري از كشورهاي سنتي بزرگترين دغدغه مردم حفظ ظاهري بناهاي قديمي است، مردم كشور ما كمتر به اين مسئله توجه ميكنند و مسئله حفظ معماريهاي قديمي در بناهاي سنتي مشكل بسيار بزرگي است كه نيازمند فرهنگسازي است و به همين دليل فعاليت در اين حوزه مشكلات بسياري را به دنبال خواهد داشت.
نقش معماران را در ساخت و سازهاي امروزي كشور چطور ارزيابي ميكنيد؟
در ساخت و سازهاي امروز كشور معماران نقش پررنگي ندارند. اولين دليل اين معضل آن است كه مردم به ساخت و سازهاي سريع روي آوردهاند و حوصله انجام كارهاي پيچيده مانند طرحهاي معماري را ندارند.
دومين علت اين مسئله را ميتوان در كار و فعاليت معماراني ديد كه فارغالتحصيل دانشگاههاي سطح پايين هستند و نتيجه كار ساخت بناهايي با معماري نامتناسب است.
معماران ناكارآمد خود را موظف به اجراي طرحهاي نوين متناسب با فرهنگ كشور نميدانند در نتيجه در بسياري از موارد شاهد شهري با چهره آشفته با بناهايي نامتناسب هستيم از اين رو حضور معماران با صلاحيت اخلاقي و علمي در ساخت و سازها ضروري است.
طرحهايي كه در معماري كشور اجرا ميشود تا چه اندازه برگرفته از هنر معماران داخلي است؟
در حال حاضر در كشورهاي غربي نيز معماريهاي منحصر به فردي وجود ندارد البته منحصر به فرد بودن بنا مسئله چندان مهمي نيست.
اما اين درست نيست بنايي در كشور ما منحصربه فرد معرفي شود كه مشخص شود كپيبرداري شده از طرحهاي معماران خارجي است؛ اين عمل كه بسيار در كشور شاهد آن هستيم عملي غيرحرفهاي است. زماني كه ما در كشوري زندگي ميكنيم كه هر شهر آن بسته به نوع اقليم و فرهنگ معماري خاص دارد و طرحهاي معماري ما ميتواند بسته به فرهنگ ايرانيـاسلامي كشورمان بسيار پربار باشد شايسته نيست كه شاهد انبوه اجراي پروژههاي معماري برگرفته از غرب باشيم. اگر يك معمار داخلي از صلاحيت اخلاقي و فرهنگي برخوردار باشد حتماً در اجراي طرح معماري تناسب ميان فرهنگ و شرايط مذهبي كشور خود را نيز لحاظ ميكند.
با روند شكل گرفته شده در معماري بناهاي امروزي چه آينده تاريخي را براي كشورمان پيشبيني ميكنيد؟
تاريخ، آينده قابل پيشبيني ندارد اما آنچه مشخص است اينكه ما براي فرزندان نسل بعدي خود ميراث گذاران خوبي نخواهيم بود. ما نه تنها در دوره خود بناهاي منحصر به فرد و اصيلي نساختهايم و نه تنها مورد هجمه طرحهاي خارجي قرار گرفتهايم بلكه آنچه از دسترنج ساخته پيشينيان نيز باقي مانده بود را تخريب كرديم.
مردم چگونه ميتوانند به معماران دسترسي داشته باشند؟ آيا سازمان يا اتحاديه خاصي داريد؟
در حال حاضر معماران كشور از سوي نظام مهندسي و شركتهاي خصوصي سازماندهي و شناسايي ميشوند و مردم نيز از سوي همين سازمانها ميتوانند با آنها ارتباط برقرار كنند.
